De gemeente Bergeijk kent een rijk palet aan culturele organisaties. Wanneer de culturele infrastructuur van Bergeijk wordt vergeleken met wat gebruikelijk is voor een gemeente van deze grootte zijn er relatief veel voorzieningen in deze gemeente. De basis van de culturele infrastructuur wordt gevormd door theater de Kattendans, Openluchttheater de Hunnebergen, Art4U Kunsteducatie, de bibliotheek en Cultuurhuis Bergeijk. Naast deze organisaties zijn er veel cultuur- en muziekverenigingen (zoals erfgoed, de beeldende kunst, de gilden en carnaval).
Deze organisaties zorgen voor een groot aanbod aan activiteiten. Zo is er in de Kattendans een volwassen programmering te zien waarbij een mix wordt gemaakt van (lokaal) talent en grote namen, het lokale verenigingsleven en een professioneel aanbod. Ook organiseert de Kattendans een groot gratis festival in het Mien Ruyspark: het Ploegfestival. Stichting Rietveld en Ruys organiseert tweejaarlijks een beeldend kunstfestival (in 2021 ‘Beeld en Beleving’). Stichting Wensmuziek organiseert tweejaarlijks een grote voorstelling met amateurs. Er is een sport- en cultuurgala, een zeskamp (KPJ), een Crazy Cross, kermissen in alle kernen en vele kleinere concerten en voorstellingen van amateurverenigingen.
De gemeente Bergeijk heeft een rijke geschiedenis. Naast erfgoed (het verhaal van de Teuten), de actieve gilden en bijzondere archeologische vondsten is er het verhaal van De Ploeg. Deze weverij ontwikkelde in de loop van de jaren een eigen stijl en werd een belangrijke sociaaleconomische speler. Het bedrijf trok vooraanstaande ontwerpers en kunstenaars aan, introduceerde het Bergeijks Modernisme van architecten Rietveld & Ruys, bracht meubeldochter Spectrum voort en stimuleerde het bewustzijn over de rol van de openbare ruimte. De Ploeg is nauw verbonden met de gemeente Bergeijk; veel plekken hebben direct of indirect een connectie met De Ploeg.
Rietveld Klok Bergeijk
Op het gebied van cultuureducatie is er een vrijwel complete infrastructuur opgebouwd. Door de cultuurcoach en het centrum voor de kunsten Art4U is een doorlopende leerlijn muziek gemaakt waaraan vrijwel alle scholen deelnemen. De gemeente is deelnemer aan de landelijke regeling Cultuureducatie met Kwaliteit 3 en heeft met alle stakeholders (gemeente, onderwijs en amateurkunst) een muziekakkoord afgesloten. De scholen nemen deel aan een kunstmenu en er is een aanbod voor kennismaking met cultuurbeoefening (Sjors Creatief).
De conclusie van deze korte schets is dat Bergeijk zeer rijk is aan culturele voorzieningen en een interessante cultuurhistorische geschiedenis heeft die inspiratie biedt voor allerlei activiteiten. Een groep actieve, betrokken inwoners zorgt samen met de gemeente voor een breed aanbod aan activiteiten. Ook op het gebied van cultuureducatie is er een goede structuur opgebouwd waar met name in het domein van de binnenschoolse cultuureducatie goed wordt samengewerkt. Kwetsbaarheid zit vooral in de afhankelijkheid van een kleine groep mensen bij het organiseren en bedenken van activiteiten en er zijn zorgen over de vitaliteit van de culturele verenigingen in de nabije toekomst. Er is behoefte om te kijken naar de kwaliteit van het aanbod. Ook is er te weinig onderling contact tussen organisaties waardoor mogelijkheden om elkaar te versterken verloren gaan.
Artikel 5.
Analyse huidige culturele infrastructuur
Onderdeel van Beleidskader kunst en cultuur 2022 - 2025 Gemeente Bergeijk