De wereld van sport en bewegen is dynamisch. Demografische ontwikkelingen, maar ook sociaal
maatschappelijke ontwikkelingen zorgen ervoor dat sport en bewegen steeds een nieuwe invulling krijgt. Hieronder zijn de belangrijkste ontwikkelingen en trends op een rij gezet.
Vergrijzing
Landelijk en ook in Almelo is er een toename van ouderen en afname van jongeren. Deze nieuwe samenstelling van de bevolking vraagt om een passend sport- en beweegaanbod dat ook kan bijdragen aan het tegengaan van eenzaamheid.
Andere sportbehoefte
Het sportlandschap verandert. Mensen gaan steeds meer individueel of in zelfgeorganiseerde groepen sporten en minder in clubverband. Er is een toename te zien in sporten die mensen zelf gemakkelijk alleen kunnen ondernemen op het moment dat het hen uitkomt, zoals hardlopen, wielrennen en fitness. Het gevolg is dat ongeorganiseerde sport in verschillende varianten belangrijker wordt. Deze ontwikkeling leidt tot een verminderende behoefte aan gemeentelijke sportaccommodaties, een intensiever gebruik van de buitenruimte ten behoeve van sportbeoefening en een toename in het marktaandeel van commerciële sportaanbieders.
Beleving wordt belangrijker
De vrije tijd wordt in toenemende mate een zoektocht naar belevenissen en een manier om uiting te
geven aan de eigen identiteit en leefstijl. Sport moet dan ook vooral leuk zijn om te beoefenen. Het plezier in sporten staat voorop. Uit onderzoek van het Mulier Instituut is gebleken dat plezier ervoor zorgt dat mensen structureel blijven sporten en bewegen. Tevens gaan sport, recreatie, ontspanning en vermaak steeds meer door elkaar lopen. Dit is bijvoorbeeld terug te zien in de opkomst van ‘funruns’ zoals de color run of mudmasters. We willen de verbinding zoeken met partners die actief zijn op dit terrein.
Steeds meer sport- en beweegaanbieders
Er zijn de afgelopen jaren vele (commerciële) sportorganisaties bij gekomen die op andere locaties sport aanbieden. Zij bieden bijvoorbeeld sportactiviteiten aan in parken en gebruiken op die manier de stad als sportaccommodatie. ‘Traditionele’ sportverenigingen verliezen hierdoor leden.
Toename individuele leefstijl met steeds meer aandacht voor gezondheid
De bewustwording van een gezonde leefstijl neemt steeds meer toe. Dit wordt versterkt door de toenemende verantwoordelijkheid en financiële gevolgen van ongezond gedrag en toenemende nadruk op zelfredzaamheid. Dit kan ertoe leiden dat mensen meer gaan sporten en bewegen. Met name zal dit gelden voor de hogere inkomensklasse. Er is een sterke samenhang tussen opleidingsniveau en sportdeelname (op volwassen leeftijd). Onder hoog opgeleiden zijn meer sporters dan onder laag opgeleiden. (Bron: Kenniscentrum sport)
Technische ontwikkelingen
De toenemende digitalisering is een concurrent voor de gezondheidsontwikkeling en sportparticipatie. Er wordt veel tijd zittend achter een beeldscherm doorgebracht. Deze toenemende inactiviteit vergroot gezondheidsrisico’s zoals overgewicht en hart- en vaatziekten.
Aan de andere kant biedt de technologie vele kansen om mensen in beweging te brengen. Hierbij kan gedacht worden aan apps die je begeleiden om te trainen voor een (hardloop)evenement of innovatieve apps die beweging stimuleren om naar buiten te gaan en te bewegen. Ook kan gedacht worden aan filmpjes te verspreiden met oefeningen om thuis te doen. Verschillende social media kanalen bieden mogelijkheden aan om zelf sportactiviteiten te organiseren of samen te komen. Daarnaast vormt internet het uithangbord voor sportverenigingen en commerciële sportaanbieders. Communicatie over het sportaanbod, uitslagen, foto’s en een discussieforum maken dat, ook naast het daadwerkelijke sporten, er een ‘sportbeleving’ is. Ook kunnen technologische ontwikkelingen bijdragen aan de duurzaamheid van sportaccommodaties.
Druk op vrijwilligerswerk
Sportorganisaties zijn voor een groot deel afhankelijk van de inzet van vrijwilligers. Uit onze gesprekken met hen geven zij aan dat de inzet van vrijwilligers door diverse oorzaken in de komende jaren zal dalen. Dit is een risico voor (sport)verenigingen. De manier waarop vrijwilligers zich inzetten verandert ook. Er wordt meer projectmatig gewerkt, potentiële vrijwilligers vragen meer flexibiliteit en zullen steeds vaker ‘hoppen’ tussen verschillende vrijwilligersklussen. Sportverenigingen dienen hierop in te spelen.
Veranderende rol gemeente
Door een veranderende overheid zijn inwoners in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor de eigen gezondheid en het organiseren van voldoende faciliteiten daarvoor. De gemeente doet daarbij een beroep op zelfwerkzaamheid en zelfredzaamheid van de inwoner voor zover die daartoe in staat is. De gemeente faciliteert waar mogelijk sporten en bewegen (bron: Collegeprogramma 2018-2022). Daarbij werkt de gemeente zoveel mogelijk samen met de lokale (sport)organisaties. Deze andere benadering vraagt om een sportaanbieder die oog heeft voor deze veranderende omgeving en zich actief inzet voor een bijdrage aan maatschappelijke doelen. We willen daarbij sturen op de realisatie van maatschappelijke effecten die bijdragen aan de gemeentelijke doelstellingen.
Door alle bovenstaande ontwikkelingen zien we een groeiend verschil ontstaan tussen verenigingen. Er komen sterke, grote verenigingen die in staat zijn om in te spelen op deze ontwikkelingen. Aan de andere kant zijn er sportverenigingen die moeite hebben om de dagelijkse bedrijfsvoering te organiseren.
Het is daarom van belang om voor de komende jaren een richtinggevende gemeentelijke visie vast te stellen waarbinnen een antwoord kan worden gegeven op deze maatschappelijke ontwikkelingen. Dit is zowel van belang voor de gemeente als facilitator van sport en bewegen om haar doelen te bereiken, als voor de afzonderlijke sportaanbieders als het gaat om hun aanbod en hun toekomst.