De Hoeksche Waard is als ’eiland’ gelegen in het water. De waard ligt te midden van het rivierengebied van de Hollandse Delta beschermd door dijken. Binnen de dijken bevinden zich krekenstelsels of is een watersysteem aangelegd die de drooglegging reguleren en het oppervlaktewater afvoeren naar het buitenwater. In tijden van droogte kan het water worden ingelaten. De wateropgave binnendijks, uitgewerkt in gemeentelijke Waterplannen (GRP’s), beschrijft de gemeentelijke watertaken.
De gemeentelijke watertaken zijn vastgelegd in de Wet Milieubeheer, de Waterwet en de Gemeentewet. In deze wetten zijn de volgende zorgplichten opgenomen:
De zorgplicht voor inzameling en transport van stedelijk afvalwater;
De zorgplicht van afvloeiing van hemelwater (o.a. opvangen, bergen en geleidelijk afvoeren van neerslagpieken);
De zorgplicht voor grondwatermaatregelen (verdroging voorkomen, hoge waterstanden tegengaan, kwaliteit grondwater waarborgen).
De financiering (rioolheffing etc.) is ook in deze wetgeving geregeld evenals het bevoegd gezag voor indirecte lozingen en lozingen in de bodem, dat voortaan bij de gemeenten ligt.
Waterbeheer
Gemeenten en waterschappen regelen de waterhuishouding in stedelijk en landelijk gebied. Gemeenten zamelen huishoudelijk en bedrijfsafvalwater in, waterschappen zuiveren deze afvalwaterstromen. Zo dragen zij bij aan een goede waterkwaliteit. Gemeenten en waterschap ontwikkelen beleid op het gebied van waterbeheer. De Waterwet biedt hiervoor de ruimte.
De komende jaren moeten keuzes worden gemaakt op gebieden als het creëren van een prettige en schone leefomgeving, wateroverlast en watertekort, hittebestrijding, de vervanging van bestaande infrastructuur, nieuwe stoffen in afvalwater en innovaties op de thema´s grondstoffen en energie.
De gemeenten van de Hoeksche Waard werken steeds nauwer samen met het Waterschap op het terrein van waterbeheer. Door deze samenwerking ontstaan er gezamenlijke belangen tussen gemeenten en waterschap. Dit levert een kwaliteitsverbetering en een kostenbesparing op.
De Waterwet is al enige tijd in werking getreden. Deze wet regelt het beheer van oppervlaktewater en grondwater, en verbetert ook de samenhang tussen waterbeleid en ruimtelijke ordening. Met de komst van de Wabo zijn 9 wetten in elkaar geschoven en is het aantal regels teruggedrongen. Hiermee zijn taken en verantwoordelijkheden inzichtelijker geworden voor overheden, burgers en het bedrijfsleven.
De zorgplicht voor indirecte lozingen
Met het van kracht worden van de Waterwet is de bevoegdheid m.b.t. indirecte lozingen van het Waterschap De Hollandse Delta overgegaan naar de gemeente.
De OZHZ heeft in opdracht van de gemeenten als uitvoeringsorganisatie de beheertaak overgenomen en ziet toe op bedrijven die lozen.
In de regio ZHZ is in overleg tussen de gemeenten, de OZHZ en de waterschappen een samenwerkingsovereenkomst opgesteld op het gebied van vergunningverlening, de toezicht en handhaving van indirecte lozingen, calamiteiten, bezwaar en beroep. Tussen de OZHZ en gemeenten bestaan afspraken voor de uitvoering van de indirecte lozingen.
De Omgevingswet
Met de integratie in de Omgevingswet van de waterparagraaf zal het waterbeheer nog meer onderdeel uitmaken van het proces van ruimtelijke ontwikkelingen. Deze wet beoogt onder andere de Waterwet in het omgevingsrecht te implementeren. Via het OmgevingsLOket (OLO) kan inmiddels de watervergunning digitaal worden aangevraagd en zal deze straks, na invoering van de Omgevingswet (verwacht medio 2018), integraal onderdeel uitmaken van de Omgevingsvergunning.
Klimaatadaptie
Doordat het weer extremer wordt zal steeds vaker in korte tijd veel neerslag vallen. Dat betekent dat gemeenten een klimaatbestendige omgeving dienen in te richten. Gemeenten moeten keuzes maken om ernstige schade en overlast op hun grondgebied ten gevolge van dit extreme weer zoveel mogelijk te voorkomen.
Bij herstructurering voor woonwijken en bedrijventerreinen dienen aanpassingen te worden doorgevoerd. Ook bij riolering renovaties dient nagegaan te worden of niet meer hemelwater afgekoppeld kan worden om piekbelastingen beter te kunnen opvangen.
Waterveiligheid
Vanuit de hogere overheid wordt gewerkt aan de uitwerking van het Deltaprogramma in het kader van bescherming van mensen en economie tegen overstromingen. De Hoeksche Waard valt hierbij deels onder de Zuid-Westelijke Delta en deels onder Rijnmond-Drechtsteden. Het Deltaprogramma bevat een aantal punten welke voor de Hoeksche Waard van belang zijn:
Waterveiligheid: hieronder valt o.a. dijkversterking, de Deltawerken en waterberging;
Beschikbaarheid zoetwater t.b.v. landbouw.
Als we met elkaar waterbewust werken aan de ruimtelijke inrichting blijft onze delta op een betaalbare manier veilig , klimaatbestendig en aantrekkelijk.
Door koppelen van belangen ontstaat een kans voor duurzaamheid, natuur en milieu. In de Deltabeslissing Rijn-Maasdelta worden structurele keuzen voor waterveiligheid in de Rijn-Maas Delta uitgewerkt. In de voorkeursstrategie van de Zuidwestelijke Delta concentreert men zich op innovatieve oplossingen met preventie als basis voor veiligheid.
Een integrale benadering met RO en milieudoelen (forse opgave om de waterkwaliteit/kwantiteit op peil te houden, meer regenwater door klimaatverandering en verzilting tegengaan) is noodzakelijk.
Het waterschap is thans bezig met versterken van de dijken in het kader van het hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) en maatregelen te treffen om zettingsvloeiing tegen te gaan.
Doelstelling:
Voorkomen van wateroverlast en het optimaal mogelijk benutten van het beschikbare water. Verontreiniging van afvalwater, oppervlaktewater en grondwater dient te worden voorkomen.