De wetgever heeft niet aangegeven wat precies onder eigen kracht moet worden verstaan. Het begrip komt op verschillende plekken terug in de parlementaire geschiedenis, waarbij de kern is dat ouders op de eerste plaats zelf verantwoordelijk zijn voor het gezond en veilig opgroeien van hun kinderen. Hebben zij zelf mogelijkheden om de problemen het hoofd te bieden, dan is een voorziening niet nodig (zie bv. TK 2012-2013, 33684, nr. 3, p. 135 e.v.).
Alle noodzakelijke zorg kan in beginsel van ouders worden verwacht. De rechtbank Den Haag heeft geoordeeld dat het uitgangspunt van de Jeugdwet is dat de verantwoordelijkheid voor het gezond en veilig opgroeien van jeugdigen allereerst bij de ouders en jeugdigen zelf ligt. Van ouders mag worden verwacht dat zij vergaande aanpassingen doen om dit te kunnen realiseren. Dit kan betekenen dat ouders hun eigen carrière of financiële situatie moeten bijstellen om voor het kind beschikbaar te zijn en de noodzakelijke zorg te kunnen bieden.
Afwegingskader voor beoordeling eigen kracht
Bij de beoordeling of er sprake is van voldoende eigen kracht en probleemoplossend vermogen, worden de volgende punten in kaart gebracht:
de behoefte en de mogelijkheden van de jeugdige;
de voor de jeugdige benodigde ondersteuningsintensiteit en de duur daarvan;
de mogelijkheden, de draagkracht en belastbaarheid van ouders/het netwerk;
de samenstelling van het gezin en de woonsituatie;
het belang van de ouders om te voorzien in een inkomen.
Onderzoeksvragen:
Is de ouder in staat de noodzakelijke hulp te bieden?
Is de ouder beschikbaar om de noodzakelijke hulp te bieden?
Levert het bieden van de hulp door de ouder geen overbelasting op?
Waaruit blijkt dat de gemeente moet voorzien in de huidige hulp die door de ouders wordt geboden.
Ontstaan er geen financiële problemen in het gezin als de hulp door de ouder wordt geboden?
Als uit onderzoek naar deze factoren volgt dat de ouder(s) de benodigde hulp kunnen bieden zonder dat dit tot problemen leidt op één van deze terreinen, dan kan de gemeente concluderen dat sprake is van voldoende eigen kracht.
Sociaal netwerk
Als personen uit het sociale netwerk van de jeugdige en/of ouder(s) kunnen bijdragen aan het verminderen of oplossen van de problematiek, wordt dit ook gezien als het aanspreken van 'eigen kracht'. Als het netwerk beschikbaar is, mag je verlangen dat de jeugdige en/of ouder(s) hier gebruik van maken. Maar wil het netwerk dit niet leveren of alleen tegen betaling, dan kan er sprake zijn van onvoldoende eigen kracht.
Hoofdstuk 3:
Artikel 8.
Eigen kracht
Onderdeel van Beleidsregels van het college van burgemeester en wethouders van Stede Broec houdende beleidsregels omtrent jeugdhulp