Art. 1.2 Woonvisie 2022-2025 — Aandacht voor verschillende en bijzondere doelgroepen

We hebben daarbij aandacht voor de verschillende inwoners en huishoudens in onze gemeente, waaronder: Jongeren (18 tot 25 jaar) Starters (25 tot 40 jaar) Gezinnen Senioren Bijzondere doelgroepen (waaronder wonen met een zorgvraag, woonwagenbewoners en urgenten) Voor al deze doelgroepen willen we, in lijn met de Omgevings- visie, voldoende en passende woonruimte bieden in onze gemeente. We geven hieronder per doelgroep aan hoe we dat willen bereiken. Jongeren Jongeren en starters, die op dit moment moeilijk aan een woning kunnen komen vragen onze aandacht. Voor jongeren (leeftijdsgroep van 18 tot ca. 25 jaar) is in Veenendaal relatief weinig betaalbaar aanbod omdat wij van oudsher weinig kamers of kleine wooneenheden in onze woningvoorraad hebben. Dit komt mede omdat er in Veenendaal geen hogeschool of universiteit aanwezig is. De bestaande sociale woningvoorraad is vrijwel allemaal groot (70-100m2) en daarom vaak te groot en te duur als eerste zelfstandige woning. In lijn met de Omgevingsvisie zetten we in op voldoende woningen voor jongeren, starters en voor de eigen aanwas. Door de komende jaren te sturen op het regelmatig toevoegen van kleinere eenheden met een huurprijs van maximaal € 650,- of een koopsom van maximaal € 200.000,- wordt bekeken of er onder deze doelgroep daadwerkelijk veel vraag is. De toevoeging van dit woningaanbod kan plaatsvinden door nieuwbouw, transformatie van bestaande gebouwen of splitsing van woningen. Wat gaan we doen Actief mogelijkheden tot realisatie van wooneenheden in de lagere sociale klasse onderzoeken en daar waar mogelijk realiseren, al dan niet met de beschikbare subsidies (provincie en/of landelijk). Bij het toevoegen van woningen in projecten vanaf heden waar nog geen kaders voor zijn gesteld of anderszins bindende afspraken zijn gemaakt: 7% kleine goedkope woningen met een huurprijs van maximaal € 650,- of een koopsom van maximaal € 200.000,- worden gerealiseerd van de nieuw te realiseren woningen Er worden voorwaarden aangaande de verkoop van deze goedkope woningen opgesteld te weten : De eerste twee maanden worden de woningen voor 50% alleen aan inwoners van Veenendaal aangeboden zodra dat wettelijk is toegestaan en uitgevoerd conform de wetgeving. Wordt aangaande de goedkope woningen de eis dat de prijs wordt gekoppeld aan het gebruikersoppervlak van minimaal 40m2. Starters Starters hebben vaak (nog) een beperkt budget en zoeken daarom betaalbare woningen. Door stijgende huizenprijzen en de aangescherpte hypotheekeisen is het voor steeds meer starters moeilijker om een woning te kopen en financiële hulp van ouders is lang niet altijd mogelijk. Een sociale huurwoning is voor velen van hen vaak niet haalbaar omdat men een inkomen heeft boven de maximale inkomensgrens. Door gebrek aan doorstroming op de woningmarkt komen er daarnaast weinig woningen beschikbaar voor de startende doelgroep. Ook heeft ‘scheefwonen’ en negatief effect op de beschikbaarheid van sociale huurwoningen. Nieuwbouw van woningen moet leiden tot doorstroming en het vrijkomen van woningen voor jongeren en starters in de bestaande / betaalbare voorraad. Hiermee proberen we ook zoveel mogelijk doorstroming te bevorderen vanuit sociale huurwoningen. Daarnaast faciliteren we ook de bouw van nieuwe woningen om deze doelgroep te kunnen huisvesten. Door sociale koopwoningen en middenhuur woningen te blijven toevoegen bieden wij hen in combinatie met de Startersleningen een start op de woningmarkt aan. Voor de leeftijdsklasse 25-40 jaar hebben we al sinds 2008 de Startersleningen. Hiervan zijn er inmiddels meer dan 900 uitgegeven. Deze hypotheek maakt de eerste koopwoning bereikbaar en geldt voor alle woningen, zowel nieuwbouw als bestaande woningen. Voor zover nu te overzien is het nog enkele jaren mogelijk om deze leningen te blijven verstrekken voordat het budget voor dekking van de kosten benut is. Zodra dit moment in zicht komt wordt de gemeenteraad geïnformeerd en kan er over een eventueel vervolg gesproken worden. Wat gaan we doen Bij nieuwbouw van de categorie “goedkope koop” woningen toewijzen aan huishoudens met een maximaal inkomen van € 55.000, waarvan 50% uit een sociale huurwoning komt. Stimuleren van verhuizingen van inwoners op leeftijd zodat er gezinswoningen vrij komen voor jonge gezinnen. Gezinnen Gezinnen zijn en blijven de grootste groep huishoudens in Veenendaal. Omdat het aantal gezinnen in Veenendaal in de komende jaren blijft toenemen neemt ook de vraag naar gezinswoningen toe. In Veenendaal staan echter al veel gezinswoningen. Dit zijn zowel grondgebonden woningen als grote appartementen in diverse prijsklassen. Daarnaast zijn gezinnen belangrijk voor het draagvlak voor het voor- zieningenniveau in onze gemeente. We willen (nieuwe) gezinnen daarom voldoende passende gezinswoningen bieden. Ook willen we ruimte bieden aan jonge huishoudens en gezinnen die vanwege studie of werk elders op later leeftijd weer terugkeren naar Veenendaal. Om gezinnen in de woonbehoefte te kunnen voorzien en tegelijkertijd ook jongere en oudere huishoudenstypen te bedienen zetten we ook hier zoveel mogelijk in op doorstroming. Aangezien een groot deel van de bestaande woningen bestaat uit grondgebonden gezinswoningen, en de ‘inwoner vergrijsd’ wordt aangestuurd op doorstroming van (oudere) huishoudens waardoor mogelijk gezinswoningen in de bestaande woningvoorraad vrijkomen voor gezinnen. Om de doorstroming naar en vanuit gezinswoningen te bevorderen worden er de komende jaren vooral woontypen gebouwd die levensloop- of zorggeschikt zijn. Daarmee willen we een alternatief bieden aan de inwoners die inmiddels op leeftijd zijn maar nog wel in een gezinswoning wonen. De beslissing om nog een keer te gaan verhuizen is voor deze groep een hele stap. De volgende woning moet dan ook aan alle eisen voldoen om die stap dan ook daadwerkelijk te gaan maken. Wat gaan we doen Realiseren van levensloop- en zorggeschikte woningen, waardoor we een goed alternatief bieden aan inwoners die nu nog in een gezinswoning wonen maar waarvan de kinderen al lang uit huis zijn. Hiermee brengen we de doorstroming van bovenaf op gang en komen er woningen vrij voor jonge gezinnen. De helft van de gebouwde zorggeschikte sociale huurwoningen wijzen we toe aan sociale huurders die een gezinswoning verlaten. Senioren De komende twintig jaar stijgt het aantal oudere inwoners in Veenendaal sterk. Tussen 2022 en 2042 komen er ruim 3.300 huishoudens van 75 jaar en ouder bij, terwijl andere leeftijdsgroepen slechts licht in omvang toenemen of zelfs dalen. De vergrijzing van de bevolking vraagt, in alle prijsklassen, om passende woonruimte voor senioren. Uit het woonwensenonderzoek (2019) onder senioren in Veenendaal is naar voren gekomen dat maar liefst 70% van de senioren graag oud wil worden in de eigen woning en dat maar liefst 90% tevreden is met de eigen woning. Daarbij zijn kopers in de regel wat meer tevreden zijn dan huurders. Ondanks dat de meerderheid van de ouderen in hun eigen woning oud wil worden, overweegt ook 30% bewust om met het oog op de toekomst te gaan verhuizen. Dat zullen een aantal senioren niet vanzelf gaan doen; daarom is het thema bewustwording van belang. Om hen te stimuleren is de inzet van een wooncoach belangrijk, evenals het realiseren van de juiste woningen voor deze doelgroep. Daarnaast kunnen de percentages van senioren die willen of moeten verhuizen ook nog wijzigen richting 2040, zodra zij met een zorgvraag worden geconfronteerd en langer zelfstandig thuis wonen geen optie meer is. Veel senioren zullen zich prima in de eigen (geschikte) woning redden, maar met name de groep 85+ (welke in de toekomst verdubbelt) heeft een zwaardere zorgvraag en daarmee eerder behoefte aan een geschikte woning waar de (24-uurs) zorg aan huis kan worden geleverd. Senioren betreft een diverse groep mensen: enerzijds vitaal en met een goed sociaal netwerk, anderzijds met een lage sociaal economische status, gezondheidsklachten en/of eenzaamheid. De leefstijl, woonbehoeften en ondersteuningsbehoeften verschillen hierdoor; maar er zijn wel een aantal algemene uitgangspunten te benoemen. Senioren zoeken vaak naar een gelijkvloerse woonruimte met minimaal twee slaapkamers en een fatsoenlijke buitenruimte. Om de doorstroming te bevorderen en een verhuisbeweging op gang te brengen is een buitenruimte (achtertuin, balkon, terras) van minimaal ca. 20 m2 een vereiste. Hiermee wordt senioren van Veenendaal een aantrekkelijke optie geboden, waarbij indien nodig de zorgverlening in de directe omgeving beschikbaar moet zijn. Een deel van project Lindewijck is hiervan een goed voorbeeld: appartementen met ruime dakterrassen. Daarnaast zijn er de afgelopen jaren grondgebonden woningen met slaap- en badkamer op de begane grond gebouwd in Veenendaal- oost. Deze zijn allemaal snel verkocht. Een aanzienlijk deel van de senioren heeft een ruim budget, is bereid te betalen voor een passende woning op de gewenste locatie maar stelt daardoor ook hoge eisen aan de woning. Een levensloop- of zorggeschikte woning is geen traditionele “seniorenwoning”, maar gewoon een normale woning waarin men kan blijven wonen in het geval er ooit zorg nodig is. Deze woningen zijn dus ook na de vergrijzing prima inzetbaar als woning voor alle andere doelgroepen. Wat gaan we doen Toevoegen van levensloop- en zorggeschikte woningen zodat inwoners op leeftijd een passend alternatief wordt geboden ten opzichte van de gezinswoning waarin zij nu nog wonen. Hiermee bevorderen we zoveel mogelijk de doorstroming en kunnen senioren straks in de eigen woning of wijk blijven wonen, ook als zij later maken krijgen met een beperking en/of zorg nodig hebben. Zorgafhankelijke inwoners Scheiden van wonen & zorg is landelijk ingevoerd om keuzevrijheid te bevorderen, mensen zo lang mogelijk zelfstandig te laten wonen en het zorgstelsel financieel houdbaar te houden. Inwoners moeten, zolang zij een lichte zorgvraag hebben, zelf zorgen voor een passende en geschikte woning. Verder blijkt dat kwetsbare en bijzondere doelgroepen veelal graag zo lang mogelijk en/of weer zelfstandig thuis in de wijk willen wonen. Scheiden van wonen en zorg is niet alleen gaande in de ouderenzorg, maar speelt ook een rol van betekenis in de gehandicaptenzorg en de geestelijke gezondheidszorg. Mensen met een ondersteunings-/zorgvraag wonen veelal niet langer “intramuraal” maar zoveel mogelijk langer, of weer zelfstandig thuis of geclusterd in de wijk. Het uitgangspunt is dat iedereen die ondersteuning nodig heeft dit zoveel mogelijk in de eigen omgeving krijgt. Dit doen we door de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis te maken, waarbij er een opgave ligt om het aantal (intramuraal) beschermd wonen plekken af te bouwen en een nieuw (passend ambulant) zorgaanbod te ontwikkelen voor verschillende vormen van beschermd thuis en begeleid wonen. Dit toename van bijzondere doelgroepen kan ertoe leiden dat de druk op sommige wijken wat betreft leefbaarheid (draagkracht en draaglast) toeneemt. Bij het toevoegen van nieuw aanbod moet daar voldoende aandacht voor zijn. Het gaat in dat opzicht niet alleen om de huisvesting (stenen), maar daarna ook om de leefbaarheid (sociaal/welzijn/ activiteiten). De gemeente heeft samen met de corporaties en marktpartijen (zorgaanbieders) in beeld wat de behoefte is aan het aantal plekken voor deze doelgroep en zorgt voor passende locaties. We gebruiken hiervoor de woonlader voor Veenendaal die we zo snel mogelijk afronden. In 2021 is de overgang van centrumgemeente Amersfoort naar centrumgemeente Ede verder vormgegeven en is gerealiseerd per januari 2022. Veenendaal is dan deels zelf verantwoordelijk voor maatschappelijke opvang. In samenspraak met gemeente Ede worden tijdelijk verblijfplekken in Veenendaal gerealiseerd die aansluiten op de verschillende doelgroepen. In overleg met onze grootste aanbieder Kwintes wordt gekeken naar een aanbod aan beschermd wonen plekken dat past bij de grootte en karakteristieken van Veenendaal. Dit sluit aan op de gewenste landelijke beweging van “van beschermd wonen naar beschermd thuis”. Nieuw aanbod van beschermd wonen is daarom niet gewenst. Het teveel aan intramurale Beschermd Wonen studio’s wordt fasegewijs (waar wenselijk en mogelijk) omgevormd tot Beschermd Thuis studio’s, waarbij wonen en zorg gescheiden zijn. Deze studio’s zijn specifiek bedoeld voor inwoners die een tussenstap nodig hebben in de stap naar niet geclusterd zelfstandig wonen in de wijk. Er wordt ingezet op een makkelijke uitstroom uit beschermd wonen. Uitstroom wordt gerealiseerd door het aanbieden van nieuwe producten en het opbouwen van tussenvoorzieningen die uitstroom vergemakkelijken. Op basis van het narratief onderzoek “van beschermd wonen naar beschermd thuis” wordt de behoefte en randvoorwaarden voor succesvolle uitstroom bepaald. De behoeftes en randvoorwaarden bepalen welke woonvormen passend zijn bij de casuïstiek in Veenendaal. In 2020 is een start gemaakt met de verkenning van een nieuwe woonvorm: de pilot Nachtzwaluw, een wooncollectief voor jongeren gericht op een combinatie van reguliere huurders en cliënten van Kwintes. Het is denkbaar dat vergelijkbare woonvormen worden opgezet voor verschillende doelgroepen. Wat gaan we doen We zorgen voor voldoende aanbod van tijdelijk verblijf voor mensen met psychische problematiek. We zorgen, in overleg met samenwerkingspartners, voor voldoende plekken voor inwoners die beschermd wonen nodig hebben en inwoners die overlast veroorzaken. We realiseren verder geen nieuw aanbod van beschermd wonen. We faciliteren de uitstroom uit beschermd wonen door voldoende passende woningen beschikbaar te hebben. We zorgen voor een divers aanbod van geclusterd wonen én van zelfstandig wonen in de wijk met een aanbod van (sociaal en fysiek) laagdrempelige ontmoetingsmogelijkheden. Mantelzorgers en pleeggezinnen Steeds meer zorgafhankelijke inwoners willen toch zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen. De inzet van een mantelzorger kan een voorwaarde hiertoe zijn. De zorg binnen een pleeggezin kan ook voor de jeugdige zorgafhankelijke inwoner kansen bieden om langer thuis te blijven wonen. In lijn met de Omgevingsvisie geven we bij woningtoewijzing van zorggeschikte woningen voorrang aan mantelzorgers en pleeggezinnen. Wat gaan we doen Door voorrang te geven aan deze doelgroep worden mantelzorgers die vrijblijvend voor deze inwoners zorgen extra ondersteund. Hiervoor maken we afspraken met de woningcorporatie(s) en zorgpartijen die actief zijn in onze gemeente. Urgente doelgroepen Op dit moment zijn de urgenties voor kwetsbare doelgroepen toegekend aan specifieke organisaties. Op basis van de huidige cijfers wordt de regeling niet volledig benut. Om de ruimte die er is ook daadwerkelijk goed te gebruiken en meer flexibel in te zetten, zal de huidige regeling worden aangepast. Wat gaan we doen Net als bij de reguliere urgentieregeling zullen deze urgenties derhalve worden gekoppeld aan woningzoekenden in plaats van per organisatie een aantal plekken per jaar. Woonwagenbewoners De gemeente stelt een visie op omtrent toewijzingsbeleid ten aanzien van woonwagenstandplaatsen binnen de gemeente waarin onder andere de aspecten leefbaarheid, kwantiteit en lokale inbedding in de samenleving worden verwoord. Wat gaan we doen De gemeente gaat samen met Veenvesters de wachtlijst van de kandidaten voor een woonwagenstandplaats actualiseren.

Rechtspraak bij dit artikel