Wat is het?
Bedrijven in sectoren zoals de horeca, detailhandel en zakelijke dienstverlening hebben naar verhouding de meeste NOW 1.0/2.0-toekenningen ontvangen. Dit zijn juist sectoren die relatief weinig op bedrijventerreinen zijn gevestigd. De impact van de coronacrisis op bedrijventerreinen is vooralsnog beperkt, maar met het langer voortduren van de crisis en de daarbij behorende onzekerheid worden bedrijven op bedrijventerreinen ook steeds meer geraakt. Grootste risico zit in de zogenaamde tweede-ronde-effecten: het oplopen van werkloosheid en faillissementen waardoor steeds meer bedrijven in de keten, zo ook op bedrijventerreinen, worden geraakt.
De circulaire trend die was ingezet heeft in 2020 een boost gekregen door de coronacrisis. Bedrijven zijn hierdoor kritischer gaan kijken naar hun ketens en hebben hun afhankelijkheid van grondstoffen, materialen en halffabricaten in de mondiale keten verlaagd.
De logistiek heeft zelfs een extra impuls gekregen. Er wordt nog meer besteld via internet en bedrijven zijn meer buffers gaan aanhouden (buffer-economie) om risico’s in de supply chain te beheersen. Ook heeft de circulaire economie een impuls gekregen, wat heeft gezorgd voor groei in logistieke activiteiten (als vervoerder van (rest)stromen).
Investeringen in energietransitie laten een wisselend beeld zien. We zien dat investeringen in duurzame energie nu soms ‘stokken’. Zeker bij de gemiddelde MKB-er, die nu vooral bezig is met de waan van de dag en het goed door de crisis loodsen van zijn bedrijf. Het omgekeerde is echter ook zichtbaar, zeker waar bedrijven zich goed collectief hebben georganiseerd en waar bijvoorbeeld ondersteunende regelingen beschikbaar zijn. Bovendien: bedrijven die al in hun eigen (groene) energie voorzien, hebben nu geen doorlopende energierekening en dus het voordeel van lagere vaste lasten. Zo bezien is de huidige crisis eigenlijk hét moment om door te pakken met investeringen in verduurzaming. Duurzaamheidsinvesteringen zijn een must voor innovatie, continuïteit en lange termijn rendementsperspectief van bedrijven (en daarmee voor het toekomstige verdienvermogen van de lokale/regionale economie). Zo laat onderzoek van RaboResearch zien dat ‘groene’ bedrijven het beduidend beter doen bij beleggers sinds de start van de coronacrisis. Bovendien worden banken nu de crisis voortduurt ook kritischer in hun financiering aan bedrijven. Steeds belangrijker wordt dat het echt toekomstbestendige investeringen betreffen die o.a. bijdragen aan verduurzaming en vermindering van het energie- en grondstoffenverbruik van bedrijven.
Kantoorwerk is door de coronacrisis massaal verschoven naar thuis. Wanneer de beperkingen door corona voorbij zijn, zullen mensen naar verwachting structureel meer thuis werken dan pre-corona, maar voor een groot deel zal de situatie ook weer teruggaan naar normaal, zo is de algemene verwachting. Wel betekent dit dat er per saldo minder kantoormeters nodig zijn en dat ook de eisen aan die meters veranderen. Kantoren op bedrijventerreinen waren al een kwetsbaar kantorensegment (veel leegstand, hoog leegstandsrisico) en dat wordt nu extra versterkt.
Wat betekent het voor de A2-gemeenten?
In heel Nederland heeft circa 7% van de bedrijven een NOW 1.0-toekenning gekregen. In de A2gemeenten lag dit niveau lager. In gemeente Heeze-Leende kreeg slechts 4,3% van de bedrijven financiële hulp van de Rijksoverheid. In gemeente Cranendonck (6,7%) en gemeente Valkenswaard (6,9% ) lag het niveau dichter bij het landelijk gemiddelde.
Kansen liggen bij het ondersteunen van bedrijven om toch op stoom te blijven met investeringen in bijvoorbeeld energie. Denk aan een gezamenlijk duurzaamheidsfonds waarmee u onder gunstige condities leningen kunt verstrekken aan bedrijven. Of een fonds om de initiële investering voor bijvoorbeeld de aanschaf van zonnepanelen – die aanvragers zelf moeten doen – over te nemen, zodat de (SDE)subsidie toch gewoon toegekend kan worden.
Denk verder bijvoorbeeld aan verdere investeringen in digitalisering van bedrijventerreinen, nu dit door corona een enorme vlucht heeft gekregen bij bedrijven. En ‘basic’ maar heel waardevolle acties zoals het met elkaar in contact brengen van bedrijven, faciliteren van circulaire stappen door bijvoorbeeld het aanbieden van een digitaal vraag- en aanbodplatform voor reststromen (voorbeeld InduSym) en last but not least goede begeleiding en advies aan bedrijven.
Hoofdstuk 4
Artikel 4.2
Ontwikkeling: coronacrisis versnelt en vertraagt sommige trends
Onderdeel van Visie bedrijventerreinen A2-gemeenten