Onderstaande sanctiematrix is toepasbaar voor milieu gerelateerde overtredingen in het fysieke domein, deze matrix is direct overgenomen uit de landelijk vastgestelde Landelijke Handhavingstrategie. Voor de sanctiematrix toepasbaar op overige Wabo gerelateerde overtredingen zie paragraaf 2.2.
4. Aanzienlijk, dreigend en/of onomkeerbaar
Strafrecht
BSBm / PV
Bestuursrecht bestraffend
Bestuurlijke boete
Bestuursrecht herstellend
Tijdelijk stilleggen LOD, LOB,
Verscherpt toezicht
Strafrecht
BSBm / PV
Bestuursrecht bestraffend
Bestuurlijke boete
Bestuursrecht herstellend
Tijdelijk stilleggen LOD, LOB,
Verscherpt toezicht
Strafrecht
BSBm / PV
Bestuursrecht bestraffend
Exploitatieverbod/sluiting Schorsen of intrekken vergunning, certificaat of erkenning
Bestuursrecht herstellend
Tijdelijk stilleggen LOD, LOB,
Strafrecht
PV
Bestuursrecht bestraffend
Exploitatieverbod/sluiting Schorsen of intrekken vergunning, certificaat of erkenning
Bestuursrecht herstellend
Tijdelijk stilleggen LOD, LOB
3. Vanbelang
Strafrecht
BSBm / PV
Bestuursrecht bestraffend
Bestuurlijke boete
Bestuursrecht herstellend Bestuurlijk gesprek Waarschuwen
Strafrecht
BSBm / PV
Bestuursrecht bestraffend
Bestuurlijke boete
Bestuursrecht herstellend
Tijdelijk stilleggen LOD, LOB,
Verscherpt toezicht
Strafrecht
BSBm / PV
Bestuursrecht bestraffend
Bestuurlijke boete
Bestuursrecht herstellend
Tijdelijk stilleggen LOD, LOB
Verscherpt toezicht
Strafrecht
PV
Bestuursrecht bestraffend
Exploitatieverbod/sluiting Schorsen of intrekken vergunning, certificaat of erkenning
Bestuursrecht herstellend
Tijdelijk stilleggen LOD, LOB
2. Beperkt
Bestuursrecht herstellend
Aanspreken/informeren
Strafrecht
BSBm / PV
Bestuursrecht herstellend Bestuurlijk gesprek Waarschuwen
Strafrecht
BSBm / PV
Bestuursrecht bestraffend
Bestuurlijke boete
Bestuursrecht herstellend
Tijdelijk stilleggen LOD, LOB
Verscherpt toezicht
Strafrecht
PV
Bestuursrecht bestraffend
Bestuurlijke boete
Bestuursrecht herstellend
Tijdelijk stilleggen LOD, LOB
1. Vrijwelnihil
Bestuursrecht herstellend
Aanspreken/informeren
Bestuursrecht herstellend
Aanspreken/informeren
Strafrecht
BSBm/ PV
Bestuursrecht bestraffend
Bestuurlijke boete
Bestuursrecht herstellend
Bestuurlijk gesprek Waarschuwen
Strafrecht
PV
Bestuursrecht bestraffend
Bestuurlijke boete
Bestuursrecht herstellend
Bestuurlijk gesprek Waarschuwen
A. goedwillend, onbedoeld, proactief
B. moet onverschillig kunnen
C. calculerend blemmerend of bewust risico nemend
D. bewust en structureel fraude, oplichting
Tabel 2: Sanctiematrix Milieu van de gemeente Delft
Ten eerste wordt er bepaald in welk segment van de sanctiematrix de bevinding gepositioneerd wordt door:
Het beoordelen van de gevolgen van de bevinding voor de fysieke leefomgeving;
Het typeren van het gedrag van de normadressaat.
De gevolgen van de bevinding zijn onderverdeeld in een viertal categorieën:
Vrijwel nihil;
Beperkt; of
Van belang – er is hierbij sprake van aanmerkelijk risico dat de bevinding maatschappelijke onrust geeft of gevolgen heeft die schade aan de fysieke leefomgeving opleveren; of
Aanzienlijk, dreigend en/of onomkeerbaar – er is hiervan sprake wanneer de overtreding maatschappelijke onrust of ernstige schade aan de fysieke leefomgeving oplevert.
Ook het gedrag van de normadressaat is verdeeld over vier categorieën:
Goedwillend, proactief en geneigd om de regels te volgen, de bevinding is het gevolg van onbedoeld handelen; of
Onverschillig/reactief, neemt het niet zo nauw met het algemeen belang, heeft een onverschillige houding, de bevinding en de gevolgen van het handelen laten de normadressaat koud; of
Opportunistisch en calculerend, er is sprake van het bewust belemmeren van controlerenden, er is sprake van mogelijkheidsbewustzijn, maar de gevolgen van het handelen worden op de koop toe genomen, bewust risico nemend; of
Bewust en structureel de regels overtredend en/of crimineel of deel uitmakend van een criminele organisatie, houdt zich bezig met fraude, oplichting of witwassen.
Bij de typering van de normadressaat wordt er verder gekeken dan de bevinding op zich, de toezicht- en handhavingsgeschiedenis samen met het gedrag bij eerdere contactmomenten worden meegenomen in de afweging. Als er geen gedegen inschatting gemaakt kan worden van het gedrag wordt er uitgegaan van categorie B (onverschillig/reactief). Na de plaatsing in de sanctiematrix is het mogelijk om een correctiestap door te voeren, deze correctiestap vindt plaats op basis van vastgestelde verzachtende en verzwarende aspecten.
Aanvullend kan er afgewogen worden of strafrechtelijke vervolging gewenst is. Voor de strafrechtelijke vervolging wordt er overlegd met de politie en het openbaar ministerie. Strafrechtelijke achtervolging kan overwogen worden bij bevindingen die in de zwaardere segmenten worden gepositioneerd, wanneer de bevindingen politiek of bestuurlijk gevoelig zijn of wanneer er één of meerdere verzwarende aspecten aanwezig zijn. De strafrechtelijke sanctiemogelijkheden zijn ook opgenomen in de sanctiematrix, zie tabel 2.
Toepassen van verzachtende of verzwarende aspecten
Na de positionering in de sanctiematrix is het van belang dat eventuele verzachtende of verzwarende aspecten toe worden gepast. Des te meer verzwarende aspecten er opgemerkt worden des te groter de reden om naast bestuursrechtelijk optreden ook strafrechtelijk optreden te overwegen.
Verzachtende aspecten
De volgende verzachtende aspecten worden afgewogen:
Mogelijkheid tot legalisatie. Indien legalisatie mogelijk is dit de aangewezen weg. Legalisatie staat het toepassen van de sanctiematrix niet in de weg. Er kunnen nog steeds maatregelen nodig zijn om de overtreding te beëindigen en de gevolgen te beperken of weg te nemen.
Bij verzachtende argumenten wordt de positionering in de matrix één segment naar links en één segment naar beneden verschoven.
Verzwarende aspecten
De volgende verzwarende aspecten worden afgewogen:
Verkrijgen van aanmerkelijk financieel voordeel. Dit kan zowel winst als besparing zijn. De normadressaat heeft door het handelen een financieel voordeel behaald of een voordeel behalen was het doel.
Overheidsinstelling of andere voorbeeldfunctie. De normadressaat is bijvoorbeeld een regionaal of landelijk maatschappelijk aansprekende of bekende (rechts)persoon, een overheid, een toonaangevend brancheonderdeel, een certificerende instelling, een persoon die een openbaar ambt bekleed of de eigen organisatie.
Financiële sanctie heeft vermoedelijk geen effect. Een bestuurlijke boete kan waarschijnlijk niet geïnd worden of is waarschijnlijk door de normadressaat meegenomen in de (bedrijfs)kosten.
Combinatie met andere relevante overtredingen. Andere handelingen zijn gepleegd ter verhulling van de feiten, zoals valsheid in geschrifte, witwassen, etc.
Medewerking van deskundige derden. De normadressaat is bij zijn handelen ondersteund door deskundige derden, zoals vergunningverlenende of certificerende instellingen, keuringsinstanties en brancheorganisaties. Belangrijk hierbij is een onderbouwing van het vermoeden dat deskundige derden betrokken zijn.
Normbevestiging. Bij dit aspect geldt dat het doel van de handhaving ligt in het onder de aandacht brengen van een bepaalde norm. Strafrechtelijke handhaving kan mede plaatsvinden in het kader van normhandhaving of normbevestiging met het oog op grotere achterliggende te beschermen rechtsbelangen.
Waarheidsvinding. Soms kan strafrechtelijk optreden met toepassing van opsporingsbevoegdheden met het oog op strafrechtelijke waarheidsvinding en afdoening aangewezen zijn.
Herhaling van de overtreding.
Bij verzwarende argumenten wordt de positionering in de matrix één segment naar rechts en één segment omhoog verplaatst. Indien er meerdere verzwarende aspecten zijn levert dit geen verdere verschuivingen in de sanctiematrix op.
Voor het gedogen van milieu-overtredingen wordt gebruik gemaakt van de nota ‘Gedogen in Nederland’ zoals deze gepubliceerd is op 5 november 1996. Wanneer er wordt gedoogd zal er een expliciete beslissing nodig zijn, een zogeheten gedoogbeslissing. Hierbij is het van belang dat er gevolg wordt gegeven aan de beperkingen zoals deze zijn vastgelegd in de nota ‘Gedogen in Nederland’. Deze beperkingen zijn onder andere: de gedoogsituatie is van tijdelijke aard doordat het handelen binnen afzienbare tijd ophoudt of door middel van het verlenen van een vergunning wordt gelegaliseerd.
Hoofdstuk 3.
Artikel 3.1
Sanctiematrix milieu
Onderdeel van Handhavingstrategie Wabo en Omgevingswet