De controles achteraf (en tijdens de bijstandsverlening) zijn gericht op onderzoek naar de feitelijke situatie van de ondernemer en zijn voornamelijk bedoeld om opzettelijk misbruik op te sporen. Ingrijpende onderzoeksmethodes worden slechts ingezet wanneer voldaan wordt aan het subsidiariteits- en proportionaliteitsbeginsel. Een huisbezoek wordt bijvoorbeeld slechts ingezet indien er concrete signalen zijn die erop wijzen dat de ondernemer niet alleenstaand is zoals opgegeven, maar samenwoont met een partner én indien er geen minder ingrijpende manier is om de woonsituatie te controleren. Bij een huisbezoek wordt het toetsingskader voor huisbezoeken in acht genomen. Bij controle en communicatie blijven de door de ondernemer opgegeven situatie en diens goede intenties daarom leidend, tot het tegendeel is gebleken. Onderzoeken ter controle achteraf vinden plaats naar aanleiding van:
Signalen van het Inlichtingenbureau2 op basis van screening van de gehele Tozo-populatie opeen aantal fundamentele rechtmatigheidseisen. Het informatieproduct Tozo van hetInlichtingenbureau is ontwikkeld in opdracht van het Ministerie SZW en biedt gemeentes demogelijkheid om hun controlecapaciteit gericht in te zetten.
Signalen op basis van eigen medewerkers die tijdens de behandeling constateren dat ermogelijk sprake is van misbruik of oneigenlijk gebruik.
Beschrijving onderzoek bij controle achteraf:
Dossieronderzoek.(BRP, Suwinet, bedrijfsgegevens KvK, bankrekeningen, witte inkomsten, onderzoekuitkeringsadministratie).
Verzending schriftelijk verzoek om aanvullende gegevens.(Bijv. belastingaangiftes, jaarstukken, vragen over bedrijfsactiviteiten, overige inkomstenen woonsituatie. De vragen zullen deels voortvloeien uit het signaal dat aanleiding geeftvoor de controle.
2 Screening InlichtingenbureauHet ministerie van SZW heeft het Inlichtingenbureau gevraagd een informatieproduct te ontwikkelen voor de tijdelijke Tozo-regeling. Het product is bedoeld om de aanvullende uitkering aan ondernemers te controleren. Sinds de start van het product Tozo controle in augustus 2020, zijn er gegevens van het UWV, de Belastingdienst, de KvK, de DUO, het Rvig, de DJI en het CJIB toegevoegd.
Uwv: Signaal of de aanvrager tijdens de Tozo periode inkomsten had uit loondienst, een sociale verzekering of pensioen. Signaal of de partner inkomsten had vanaf Tozo 2 periode.
Duo: Signaal of de aanvrager en/of eventuele partner studiefinanciering ontvangen hebben gedurende de Tozo uitkering.
RvIG: Signaal of er een onregelmatigheid is geconstateerd in de BRP inschrijving tijdens de Tozo periode.
Belastingdienst: Signaal of de Tozo aanvrager aan het urencriterium voldeed volgens zijn IB aangifte 2019.
KVK: Signaal of er een onregelmatigheid is geconstateerd in de KvK inschrijving tijdens de Tozo periode.
DJI/CJIB: Signaal of de Tozo aanvrager en/of eventuele partner gedetineerd zijn geweest of voortvluchtig veroordeeld waren gedurende de Tozo periode.
Verzending tweede schriftelijk verzoek bij uitblijven reactie of onvolledige reactie(hersteltermijn).
Start aanvullend vervolgonderzoek indien er aanknopingspunten zijn van misbruik ofoneigenlijk gebruik. (opvragen documenten bij derden (vordering), huisbezoek, indiennoodzakelijk en proportioneel; waarnemingen ter plaatse en buurtonderzoek. Hetaanvullend vervolgonderzoek richt zich primair op: het niet melden van inkomsten uitloon of uitkering, verblijf in het buitenland, de feitelijke woonsituatie die niet overeenkomt met de opgegeven woonsituatie of inschrijving BRP.)
Aandachtspunten bij controle achteraf
Winst
Winst wordt berekend over de periode van een jaar en is niet exact per maand te berekenen. Ook niet na het opvragen van inlichtingen. Er wordt voor wat betreft de winst uit onderneming uitgegaan van hetgeen klant heeft verklaard te hebben verdiend.
Witte inkomsten
Inkomsten uit loon of uitkering worden nader gecontroleerd als het verschil tussen de feitelijke inkomsten en de gemelde inkomsten per maand hoger is dan het kruimelbedrag. Deze keuze wordt gemaakt omwille van een efficiënte bedrijfsvoering en doelmatige toepassing van de regeling.
DGA salaris uit eigen BV
Uit de signalen van het inlichtingenbureau kan blijken dat er inkomen is ontvangen uit de eigen BV. Het gaat hier in de meeste gevallen om een zgn ‘papieren inkomen’ i.v.m. de fiscale verplichting om een DGA salaris uit te keren. Er wordt ook in deze gevallen uitgegaan van de verklaring van klant. Als klant aangeeft geen inkomen te hebben gehad uit bedrijf gaan we er van uit dat het hier inderdaad om een ‘papieren inkomen’ gaat en doen we geen nader onderzoek.
Gezamenlijke huishouding
Een onderzoek of er sprake is van een gezamenlijke huishouding vergt een grondig onderzoek. Dit onderzoek kan tijdrovend zijn. Om de voortgang niet te belemmeren is er daarom voor gekozen om alleen wanneer er sprake is van een onweerlegbaar rechtsvermoeden, zoals bedoeld in artikel 3 lid 4 van de Participatiewet, uit te gaan van een gezamenlijke huishouding.
Artikel 3.
Controle achteraf
Onderdeel van Beleidsnota M&O Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO) 2020-2022