Op het grondgebied van de gemeente Berkelland lag een groot aantal marken, die in de Late Middeleeuwen ontstaan waren ten behoeve van een goed beheer van de steeds verder verschralende woeste gronden (tabel 4.1).
gemeente (1987) *
marke
opheffing
Ruurlo
Ruurlo **
07-09-1832
Borculo
Dijk en Waterhoek
vóór 1852
Borculo
Geesteren
1839
Borculo
Gelselaar
1839
Borculo
Haarlo
30-08-1839 (KB)
Neede
Noordijk
16-08-1841 (KB)
Neede
Lochuizen
16-08-1841 (KB)
Neede
Brammelo en Brammelerbroek ***
30-04-1849 (KB)
Neede
Neede en Hoonte
14-11-1840 (KB)
Eibergen
Olden Eibergen
29-11-1855 (KB)
Eibergen
Mallem
07-04-1840 (KB)
Eibergen
Rekken
29-06-1848 (KB)
Eibergen
Eibergen en Holterhoek
19-09-1851 (KB)
Eibergen
Hupsel
1852
Eibergen
Beltrum
1835
Eibergen
Lintvelde
1835
Eibergen
Avest
1835
Eibergen
Zwolle
1835
Tabel 4.1. Marken in de gemeente Berkelland, met de datum van hun opheffing. Niet opgenomen zijn de marken die door recente grenscorrecties voor een klein deel binnen de huidige gemeentegrenzen lagen. Noten: * = er was geen automatisch verband tussen gemeente- of voogdijgrenzen en markegrenzen. Marken konden op het grondgebied van meerdere burgerlijke gemeenten liggen, zoals dat bijvoorbeeld ook voor kerspels gold. Er bestond derhalve geen hiërarchisch verband tussen deze bestuurlijke territoria; ze ontstonden in verschillende contexten, min of meer separaat van elkaar; ** = Hieronder viel niet het Zieuwent, dat een rekenkamergoed was; *** = het gedeelte van Brammelo lag binnen Haaksbergen.
Een nauwgezette en vlakdekkende reconstructie van de markegrenzen bleek moeilijk realiseerbaar, omdat er geen bronnenmateriaal bestaat dat deze grenzen voor het gehele grondgebied van de gemeente Berkelland goed weergeeft. Op de kadastrale minuutplans van Neede en Eibergen zien we een aantal grenspalen aangeduid die markegrenspalen moeten zijn geweest. Verder is het onduidelijk of de kadastrale opmeters de grenzen van hun bladen altijd op oude markegrenzen hebben laten vallen. We beschikken derhalve alleen over relatief grove begrenzingen op kleine kaartjes.81Demoed, 1987 Wel hebben we op de kaart de historisch belangrijke grens tussen het Ruurlose Veld en het Heerenbroek ingetekend.