Het deelgebied is in het Herstructureringsplan PrimAviera (2008) aangewezen als ‘afwegingsgebied’ dat niet kansrijk is voor duurzame glastuinbouw. De Quick scanbestaand glastuinbouwgebied Rijsenhout van het Stallingsbedrijf Glastuinbouw Nederland (2006) constateert dat het gebied wordt gedomineerd door de uitbreidende activiteiten van de afvalverwerking aan de westzijde en enkele niet-agrarische (maar wel legale) bedrijfsfuncties aan de oostzijde. De duurzaamheid van de glastuinbouwbestemming wordt als bijzonder matig gezien.
5.1.1Kenmerken deelgebied Geniepark Rijsenhout
het deelgebied is circa 16 hectare groot en ligt tussen Geniedijk, Aalsmeerderweg, Aarbergerweg en Aalsmeerderdijk;
de grond is overwegend in eigendom van 7 grondeigenaren; het Hoogheemraadschap (circa 2,3 hectare), afvalverwerkingsbedrijf de Meerlanden (circa 7,7 hectare), diverse (voormalige) kwekers (circa 4,8 hectare) en twee bedrijven(holdings) (circa 1,2 hectare en circa 1 hectare);
aan zuidkant van het gebied (noordzijde Aarbergerweg) liggen 11 (voormalige) (bedrijfs)woningen; aan de noordkant van het gebied ligt het fort Aalsmeer en de Geniedijk met een doorgaand fietspad;
de vigerende bestemmingen (bestemmingsplan Rijsenhout Catharina-Segrina) in het gebied zijn composteringsinrichting / rioolwaterzuiveringsinrichting, agrarische doeleinden II en bedrijfsbebouwing;
de groenstrook met bomen aan de noordzijde is van het Hoogheemraadschap (bestemming groenvoorzieningen II in het bestemmingsplan Landelijk Gebied);
de rioolwaterzuivering en de Meerlanden aan de westzijde en de bedrijven aan de oostzijde zijn de grootste gebruikers, een deel van de grond ligt braak op een ander deel staan (deels) verouderde kassen;
de ontsluiting van de verschillende percelen vindt plaats via de Aarbergerweg;
er is een historische oost-west kavelsloot aanwezig; aan de noordzijde ligt een monumentale bomenrij (onderdeel Stelling van Amsterdam);
rond de rioolwaterzuivering ligt een milieucontour;
diverse beperkingen uit het LIB zijn van toepassing; de locatie ligt binnen de vigerende 50 d(B)A contour van de A-zonering industriegeluid van de luchthaven Schiphol.
5.1.2(Herijking) eerdere uitgangspunten gebied
In de nota Ontwikkelingsvisie De Meerlanden (2007/167009) staan - als vervanging van de bestaande tuinbouwbestemming - uitgangspunten voor herinrichting. Deze uitgangspunten waren destijds; autonome groeimogelijkheden voor bestaande bedrijven; opslagloodsen en stallingsruimte en aan tuinbouw gerelateerde bedrijven (toeleveranciers, vervoerders e.d.). Deze uitgangspunten voor herinrichting van het gebied worden hier herijkt:
Tuinbouw gerelateerde bedrijven: in de recente PrimAviera plannen is in dit gebied geen ruimte beoogd voor dit soort bedrijven.
Opslagloodsen en stallingsruimte: realisatie van nieuwe opslagloodsen is niet aan de orde. Wel is de vraag of de mogelijkheid wordt geboden voor realisatie van een professioneel caravanstallingbedrijf, als vervanging voor illegaal gevestigde caravanstallingen in wel te herstructureren glastuinbouwgebieden. Hiervoor is een concreet initiatief bekend.
Autonome groeimogelijkheden: de vraag wat de groeimogelijkheden zijn voor bestaande bedrijven in dit gebied ligt wel voor. Specifiek voor de Meerlanden (waar uitbreidingsinitiatieven bekend zijn) en voor de bedrijven aan de oostzijde.
Daarnaast zijn voor het Geniepark tussen Aalsmeerderdijk en Aalsmeerderweg randvoorwaarden voor nieuwe initiatieven opgesteld:
geen (nieuwe) bebouwing in de zone tussen kavelsloot en Voorkanaal (circa 70-80 meter uit het Voorkanaal tot aan bestaande kavelsloot);
verwijderen oude kassen in de zone tussen Voorkanaal en kavelsloot en zone geschikt maken voor extensieve recreatie;
afscheiding naar niet toegankelijke delen met sloten (geen hekken);
hoogte bebouwing, maximaal net zo hoog als bestaande bedrijfsbebouwing;
materiaal en kleur gebruik nieuwe bebouwing ten zuiden van de kavelsloot passend bij Stelling van Amsterdam (denk aan hout, legergroen);
zichtlijnen van fort naar Aalsmeerderweg en A4 zoveel mogelijk open laten;
in de zone ten zuiden van de kavelsloot streven naar groene, landschappelijke inpassing van de nieuwe bedrijven of bebouwing;
taluds met gras als inpassing van bestaande betonnen bakken (bijvoorbeeld waterzuivering Rijnland, biofilter Meerlanden);
waterberging voor nieuwe ontwikkelingen ten zuiden van de Aarbergerweg in het Geniepark (onder condities LIB).
Mogelijkheden gebruik Geniepark:
routes naar Geniedijk en fort bij Aalsmeer vanaf Aarbergerweg richting Heermanszwet en mogelijk (op termijn?) vanaf Aalsmeerderweg voor wandelen en fietsen; extensief beheer met schapen; intensief gebruik als speelterrein;
bij verder planvorming van Geniepark zoeken naar een recreatieve bestemming en invulling aansluitend op de aangrenzende delen van het Geniepark en het fort bij Aalsmeer.
5.1.3Doelstelling en kwaliteiten
Doelstelling gebied
De alternatieve functie voor dit deelgebied moet bijdragen aan:
de bijzondere betekenis die het fort en Geniedijk hebben voor Rijsenhout;
het versterken van de groene recreatieve potenties van de Geniedijkzone en het fort bij Aalsmeer;
het handhaven van de woonfunctie aan de Aarbergerweg;
de kwaliteit van het woon- en leefmilieu van de bewoners van de Aarbergerweg in specifieke zin en van Rijsenhout in brede zin.
Vanuit de participatie wordt sterk de nadruk gelegd op behoud en ontwikkeling van recreatieve en landschappelijke kwaliteiten van het fort en omgeving en de Geniedijkzone.
Te versterken kwaliteiten gebied
prominentere ligging fort en Geniedijk;
betere relatie met omliggende woonlinten (waaronder ringdijk) en dorp (via Heermanszwet);
de versterking van de Aarbergerweg als aantrekkelijk woonlint en fietsroute;
behoud en aanvulling monumentale bomen;
open karakter circa 70 meter zone vanaf buitenzijde Voorkanaal tot kavelsloot handhaven of terugbrengen (bijvoorbeeld door waterberging);
functies zoeken die passen bij de maat en schaal van het gebied.
5.1.4Onderzochte functies
Uitbreiding bedrijfsfuncties oostzijde
De gerealiseerde bedrijfsbebouwing (kantoren in drie lagen en bedrijven) aan de oostzijde van het gebied nabij het fort draagt niet bij aan de beleving van het fort en omgeving. De bedrijfsbebouwing vormt een groot contrast met het open, waterrijke landschap rond het fort (voormalige schootscirkel). Het beleid moet er juist op gericht zijn om de openheid te behouden of terug te brengen.
Verplaatsingsverzoek caravanstalling
In het herstructureringsgebied zijn een aantal illegale caravanstallingbedrijven aanwezig. Legaliseren van deze bedrijven in het herstructureringsgebied is niet aan de orde, gezien het Raadsbesluit voor maximaal glas. Het studiegebied is in beeld als mogelijke nieuwe bedrijfslocatie voor een professionele caravanstalling.
Het initiatief voor een caravanstalling bestaat uit een professioneel bedrijf met circa 1500 plekken (2 hallen van circa 3800 m2 en bedrijfsruimte van circa 650 m2). Er wordt in 3 lagen gebouwd met een hoogte van circa 11 meter. Samen met de benodigde buitenruimte en inrit is de ruimtevraag voor de caravanstalling circa 1,6 hectare. Het gemeentelijk beleid voor caravanstalling (Beleid voor de stalling van caravans en andere kampeermiddelen, 2007) geeft aan dat “nieuwe initiatieven voor de professionele stalling van caravans en andere kampeermiddelen (d.w.z. nieuwbouw en / of aanvullende activiteiten) alleen worden toegestaan op bedrijventerreinen of op voor caravanstalling bestemde gronden”. Vanuit de participatie en de klankbordgroep gewezen op het grote belang en de potentie van het fort en omgeving. In het verleden zijn functies ontstaan en bestemd die geen rekening hielden met de aanwezigheid van het fort en de schaal en maat van het gebied.
Uitbreiding afvalverwerking De Meerlanden
De Meerlanden heeft nu 4,9 hectare aan verhard / bebouwd terrein dat in gebruik (en bestemd is) ten behoeve van afvalverwerking en de te bouwen vergistinginstallatie. De Meerlanden wil 2,8 hectare in eigendom zijnde voormalige tuinbouwgrond benutten voor uitbreiding van de activiteiten.
Momenteel heeft de Meerlanden circa 320 medewerkers in dienst, waarbij ongeveer 75 % Rijsenhout als werklocatie / uitvalsbasis heeft. Het bedrijf heeft de ambitie om binnen 10 jaar te groeien naar circa 800 medewerkers door aansluiting van gemeentes in Noord- en Zuid-Holland. Operationele taken zullen in de betreffende gemeenten achter blijven, kantoorfuncties worden op termijn geconcentreerd in Rijsenhout (circa 60 medewerkers).
In een eerder door de Meerlanden opgestelde Ontwikkelingsvisie (zie B&W nota Ontwikkelingsvisie De Meerlanden 2007/167009) was nog sprake van een afvalscheidinginstallatie en een kringloopwinkel. Deze functies zijn niet meer aan de orde op deze locatie. De Meerlanden is haar ontwikkelingsvisie aan het herzien. De nieuwe functies waar uitbreiding van het bedrijfsterrein voor nodig is zijn:
installatie voor opwekking duurzame energie (vergassinginstallatie/ biomassacentrale)
overslaghal voor bedrijfsafval
voorlichtingscentrum met vergadercapaciteit
extra kantoorgebouw (met parkeerplaatsen)
pekelmenginstallatie
De omvang van de gewenste uitbreiding van het bedrijfsterrein van de Meerlanden legitimeert het stellen van een aantal vragen:
Wat is de lange termijn visie van het bedrijf? De middellange termijn ambitie is bekend en is gestoeld op groei en schaalvergroting met de ruimtebehoefte als gevolg. Deze ruimtebehoefte is nu al lastig inpasbaar. Maar is op lange termijn een nog grotere uitbreidingsbehoefte aan de orde? Als dit het geval is, dan moet de vraag gesteld worden of het bedrijf op de juiste plek zit of dat een locatie met meer perspectief voor uitbreiding en inpassing beter is.
Wat zijn de ruimtelijke inpassingseisen voor het bedrijf als wordt gekozen voor uitbreiding op de bestaande locatie? De beoogde uitbreiding gaat in de richting van woonlinten en het fort en omgeving. Dit zijn kwetsbare functies. Voorkomen moet worden dat de Meerlanden de omgeving nog meer gaat domineren; de Aarbergerweg moet richting het oosten in de eerste plaats een ontspannen woonstraat blijven. Toekomstige overlast voor bewoners moet voorkomen worden door realisatie van een bufferzone. Ook moet de bebouwing zich schikken naar de geniedijk en het fort.
Kan het bedrijf bij uitbreiding voldoen aan alle milieueisen en richtlijnen (bijvoorbeeld ten aanzien van geluid en verkeer)? De VNG geeft richtlijnen voor aan te houden afstanden naar woningen.
5.1.5Onderzochte varianten
Onderzocht is wat de ruimtelijke effecten zijn van uitbreiding van de Meerlanden in het deelgebied en verplaatsing van de caravanstalling naar het deelgebied (zie de kaarten). Bij variant 1 is te zien dat de totale ruimtevraag van de Meerlanden en de caravanstalling circa 9,3 hectare is, terwijl de beschikbare ruimte circa 9,4 hectare is. Hierbij is rekening gehouden met de vrij te houden strook van circa 75 meter langs de Geniedijk en verplaatsing van de nu aanwezige zoutloods (o.a.) van de Meerlanden. Het zou betekenen dat de gehele strook wordt ingevuld met bedrijfsfuncties, nog zonder rekening te houden met de bestaande woningen en een te hanteren bufferzone naar deze woningen.
Bij variant 2 is aangegeven wat het ruimtebeslag van een uitgebreide Meerlanden is, wanneer rekening wordt gehouden met een bufferzone naar bestaande woningen. Qua ruimtebeslag is het mogelijk om de uitbreiding te faciliteren. Daarbij is nog niet gekeken naar de logistieke organisatie en milieueffecten van de verschillende bedrijfsfuncties binnen de (toekomstige) gebiedsgrenzen van het bedrijf (of naar hoogtes en exacte bebouwingsplek).
Bij variant 3 is het ruimtebeslag aangegeven wanneer de Meerlanden niet uitbreidt, maar wel de zone langs de Geniedijk vrijspeelt. En wanneer de caravanstalling wel in het gebied gesitueerd wordt.
Het laatste kaartbeeld geeft het lange termijn wensbeeld aan voor de omgeving van fort Aalsmeer en het Geniepark.
Geconcludeerd wordt dat wanneer zowel de uitbreiding van de Meerlanden als de verplaatsing van de caravanstalling in dit deelgebied moet plaatsvinden, er geen ruimte over is voor een zorgvuldige inpassing van het woonlint (met een bufferzone) en de vrij te houden strook langs de Geniedijk niet (geheel) gerealiseerd kan worden.
5.1.5Conclusies deelgebied Geniedijk
Bedrijfsfuncties
Geadviseerd wordt geen uitbreiding van de lokale bedrijfsfuncties toe te staan aan de oostkant van het deelgebied Geniepark Rijsenhout, de bestaande bedrijven conserverend te bestemmen en de komst van recreatieve functies te stimuleren.
Uitbreiding afvalwerking De Meerlanden
De uitbreiding concentreert zich op het bestaande eigendom van de Meerlanden. Dit betekent dat functies met veel passen en meten gesitueerd worden. Dit geeft niet het meest optimale resultaat; niet voor de bedrijfsvoering, niet voor de ruimtelijke inpassing en niet voor omwonenden.
Geadviseerd wordt om met de directie van De Meerlanden in overleg te gaan over;
de huidige uitbreidingsbehoefte;
de lange termijn uitbreidingsbehoefte;
de geschiktheid van de huidige locatie voor de huidige en lange termijn uitbreidingsbehoefte.
Bij grootschalige uitbreiding een locatie hoort die past bij de toenemende schaalgrootte van het bedrijf. De huidige locatie kent grenzen aan uitbreidingsmogelijkheden. De mogelijkheid van realisatie van sublocatie(s) binnen Haarlemmermeer voor De Meerlanden en het uitplaatsen van specifieke functies van De Meerlanden zijn mogelijke onderwerpen van gesprek.
Verplaatsing caravanstalling
Geadviseerd wordt om afhankelijk van de uitkomsten van het overleg met de directie van de Meerlanden te bepalen of de caravanstalling inpasbaar is in het deelgebied Geniedijk.
Hoofdstuk › Paragraaf 5
Artikel 5.1
Deelgebied Geniepark Rijsenhout
Onderdeel van Ruimtelijk Kader Rijsenhout