De volgende maatregelen worden voorgesteld:
1. Grondstoffencentrum
In juli 2019 is het nieuwe grondstoffencentrum in gebruik genomen voor de gemeenten Halderberge en Roosendaal.
Hier kunnen dan tot 35 stromen apart ingezameld worden en wordt direct een koppeling gelegd de kringloopwinkel. In eerste instantie zullen tot 28 stromen gescheiden ingezameld kunnen worden.
Een ander uitgangspunt is dat alle stromen gratis gescheiden gebracht kunnen worden, met uitzondering van restafval en dakleer. Deze stromen zullen per kilogram afgerekend moeten worden.
De verwachting is dat deze ontwikkeling bijdraagt aan het scheidingsgedrag op de milieustraat, aan de vermindering van het de hoeveelheid restafval en aan de servicebeleving van inwoners (ook door de fysiek veel ruimere opzet).
Deze ontwikkeling sluit aan bij de uitgangspunten:
Aandacht voor álle afvalstromen
Duurzamer, maar niet (altijd) duurder
Volgen nieuwe ontwikkelingen
Het nieuwe grondstoffencentrum is reeds ingevoerd
2. Blik bij glas
In de kleine kernen van de gemeente Roosendaal heeft in 2017 een pilot gelopen, waarbij blik afval apart via de glascontainer is ingezameld. De glascontainers in de Savergemeenten kennen 3 compartimenten: één voor witglas, één voor groen glas en één voor bruin glas. In de pilot zijn de stromen groen en bruin glas samengevoegd tot “gekleurd glas”
(meerkleurig). Het vrijgekomen compartiment is beschikbaar gesteld voor de inzameling van blik en metalen verpakkingen (zoals conservenblikken, spuitbussen van deodorant, etc). Het samenvoegen van groen en bruinglas heeft een klein negatief effect op de waarde van dit glas, maar deze is verwaarloosbaar ten opzichte van de opbrengsten van blik in combinatie met het vermeden (verminderde) restafval (het ingezamelde blik hoeft immers niet meer afgevoerd te worden als restafval).
De resultaten van de pilot zijn dus dermate positief, dat het college in april 2019 ingestemd heeft met het gemeentebreed invoeren van deze maatregel. Het invoeren van de aparte inzameling van blikafval zorgt voor een vermindering van restafval. Uit extrapolatie van de pilotresultaten, zou in Halderberge per jaar zo’n 28 ton blikafval ingezameld kunnen worden.
Deze ontwikkeling sluit aan bij de uitgangspunten:
Focus op stromen waar het meest te behalen is
Hoge(re) service op waardevolle stromen
Communicatie: inwoner bepaalt succes
Duurzamer, maar niet (altijd) duurder
Aparte inzameling blikafval is reeds ingevoerd
3. Progressief tarief Diftar
In 2014 introduceerde de gemeente Halderberge het Diftar-systeem. Dit betekent dat alle huishoudens een vast basistarief betalen (vastrecht) en daarnaast een bedrag per keer dat zij de grijze container ter lediging aanbieden (variabel tarief).
In de tabel op pagina 9 is te zien dat deze financiële prikkel een effect had op het gedrag: er werd minder restafval aangeboden. Dit effect zet niet door in de jaren erna.
Uit de sorteeranalyse blijkt (zie paragraaf 2.2) dat het restafval nog veel afval bevat dat op een andere manier afgevoerd moet (en kan) worden. Denk daarbij aan GFT, plastic verpakkingsafval en oud papier.
Om inwoners verder te stimuleren om het afval te scheiden, wordt een progressief variabel tarief ingevoerd. Dat betekent dat hoe vaker een grijze bak aangeboden wordt voor lediging, hoe duurder hij wordt.
Er wordt ingestoken op de volgende onderverdeling:
Lediging 1 tot en met 13: basistarief
Lediging 14 tot en met 20: basistarief plus € 1,25 (bij 140 liter container) of € 2,50 (bij 240 liter container)
Lediging 21 tot en met 26: basistarief plus € 2,50 (bij 140 liter container) of € 5,00 (bij 240 liter container)
Ook voor stortingen op de ondergrondse container wordt een dergelijke systematiek aangehouden:”
Storting 1 tot en met 45: basistarief
Storting 46 tot en met 100: basistarief plus € 0,40
Vanaf storting 101: basistarief plus € 0,80
Inzicht in het aanbiedgedrag is daarbij van belang. Onderstaande tabel geeft inzicht in de werkelijke ledigingen 2018.
Inzamelmiddel restafval
Frequentie
(aanbiedingen/stortingen per jaar)
Aantal huishoudens
Percentage
140 liter container
0-6 aanbiedingen
784
34%
7-13 aanbiedingen
687
30%
14-20 aanbiedingen
422
18%
21-26 aanbiedingen
400
17%
240 liter container
0-6 aanbiedingen
2.075
22%
7-13 aanbiedingen
2.618
28%
14-20 aanbiedingen
1.851
20%
21-26 aanbiedingen
2.685
29%
We kunnen hieruit concluderen:
64% van de huishoudens met een 140 liter minicontainer bieden hun container al maximaal 13 keer per jaar aan. Een plustarief is voor hen niet aan de orde;
51% van de huishoudens met een 240 liter minicontainer bieden hun container al maximaal 13x per jaar aan. Ook voor hen is een plustarief niet aan de orde.
Bij de invoering van deze maatregel, is communicatie voornaam. De inwoners zullen geïnformeerd moeten worden over de wijziging, wat hen moet motiveren om het afval beter te scheiden.
In het volgende hoofdstuk is inzicht gegeven in de kosten van deze omschakeling. De gemeente Woensdrecht heeft er ook voor gekozen vanaf 2020 ook een progressief tarief in te voeren. De gemeente Roosendaal gaat in de loop van 2020 de frequentie van de restafvalinzameling verlagen naar eens per 4 weken.
Deze ontwikkeling sluit aan de uitgangspunten:
Focus op stromen waar het meest te behalen is
Aandacht voor álle afvalstromen
De gemeente Halderberge voert vanaf 2020 een progressief variabel tarief in: hoe vaker een grijze container ter lediging aangeboden wordt, hoe duurder hij wordt.
4. Stimuleringsbudget
Communicatie is bij afvalinzameling en –scheiding essentieel. Basis informatie over inzameldagen, de brenglocaties en het grondstoffencentrum is belangrijk en daar wordt in voorzien. Voorbeelden zijn de Afvalwijzer-app en de website van Saver. Daarnaast loopt vanuit Saver de campagne “samen aan de bak” die met name online gericht is om inwoners te informeren over afvalscheiding.
Met een extra stimuleringsbudget wordt ruimte gecreëerd om inwoners nog meer te stimuleren, te motiveren en te informeren om het afval nog beter te scheiden.
Een voorbeeld is de inzet van een afvalcoach. Een afvalcoach motiveert, inspireert, maakt bewust en toont het belang van afvalscheiding. Hij/zij kan direct en persoonlijk antwoorden op vragen van inwoners. Ook kunnen coaches op scholen en verenigingen voorlichting geven.
Een ander voorbeeld voor de extra voorlichting is een op maat Halderbergse campagne.
De verwachting is dat extra stimulans – in combinatie met het progressieve tarief – leidt tot betere afvalscheiding en daardoor minder restafval.
Deze ontwikkeling sluit aan bij het uitgangspunt:
Communicatie: inwoner bepaalt succes
De gemeente Halderberge zet vanaf 2020 stimuleringsbudget in gericht op goede afvalscheiding. De invulling van de vorm van stimulatie wordt nog nader bepaald.
5. Route optimalisatie
Al sinds jaar en dag worden in het gehele Saver gebied – en daarmee ook in de gemeente Halderberge – dezelfde inzameldagen per gemeente gehanteerd.
Die routes zijn in de loop van de jaren uitgebreid onder andere door nieuwbouwprojecten. Dit alles heeft tot gevolg dat enkele routes “overvol” zijn en andere routes “te licht”. Kortom: de inzamelroutes zijn niet in balans en Saver zou dit graag willen herstellen.
Er dient zich een natuurlijk moment aan om deze routes te herzien, meer te balanceren, namelijk met de 4 wekelijkse inzameling van restafval. Dit vergt dan sowieso een nieuwe planning van de routes, waarbij dus een kans is om direct alle routes in het gehele Savergebied te herzien.
Een mogelijk gevolg is dat Saver op andere dagen in de gemeente Halderberge de routes gaat verzorgen. Dit vergt aanpassingen van onze inwoners. Goede communicatie moet daarbij ondersteunend zijn.
Het resultaat van deze route optimalisatie is een meer efficiënte en evenwichtige indeling van de routes en inzet van middelen en materieel, waardoor bijvoorbeeld bij calamiteiten meer onderlinge opvang mogelijk is.
Deze ontwikkeling sluit aan bij de uitgangspunten:
Communicatie: inwoner bepaalt succes
Duurzamer, maar niet (altijd) duurder
De gemeente Halderberge werkt mee aan de route optimalisatie die Saver wil realiseren en stuurt daarbij ook op de kostenefficiency.
6. Milieuparkjes optimaliseren
In de gemeente Halderberge zijn 26 milieuparkjes gefaciliteerd. Dit zijn één of meer al dan niet ondergrondse containers in een woonwijk, ten behoeve van de gescheiden inzameling van verpakkingsglas, restafval (ondergronds, voor bewoners appartementen), textiel, plastic verpakkingsafval + drankkartons en/of elektrisch/elektronisch afval.
Deze milieuparkjes in Halderberge zijn vaak bovengronds gesitueerd en te overwegen is deze ondergronds te brengen. Motivaties daartoe zijn:
Makkelijker schoon te houden
Vaak minder bijplaatsingen
Minder graffiti/aanplakken
Fraaier straatbeeld
In de gemeente Halderberge zijn enkele “hotspots” te onderscheiden waar relatief veel bijplaatsingen gebeuren. Benoemd worden:
Professor Mulderslaan, Oudenbosch
West-Vaardeke, Oudenbosch
Hofstraat, Hoeven
Korte Dreef, Oud Gastel
Het ondergronds brengen van de afvalparkjes kan mogelijk helpen om de bijplaatsingen te verminderen.
Voorgesteld wordt om gefaseerd te werken of om de wijzigingen te koppelen aan andere projecten of werken. Daarnaast is het belangrijk of het effect van het ondergronds brengen te betrekken. Als er resultaten goed zijn, kunnen ook op andere locaties waar regelmatig bijplaatsingen gebeuren containers ondergronds gebracht worden. Daarbij moet altijd het voorbehoud worden gemaakt dat het technisch haalbaar is (kabels en leiding, mogelijkheid tot ledigen en grondkwaliteit).
Het ondergronds brengen van milieuparkjes kan gefaciliteerd worden door Saver en daar liggen tarieven voor vast in de dienstverleningsovereenkomst.
Deze ontwikkeling sluit aan bij de uitgangspunten:
Focus op stromen waar het meest te behalen is
Hoge(re) service op waardevolle stromen
Aandacht voor álle afvalstromen
De gemeente Halderberge brengt milieuparkjes bij de hotspots gefaseerd en waar mogelijk gekoppeld aan projecten ondergronds. Daarnaast worden in de toekomst kansrijke omstandigheden en bij werk-met-werk milieuparkjes zoveel mogelijk ondergronds gebracht. De kosten van het ondergronds brengen komen waar mogelijk ten laste van het (ruimtelijk) project.
7. Kroonringen
Kroonringen zijn ringen die aan lantaarnpalen en palen van verkeersborden worden bevestigd. Aan een kroonring zit een aantal knoppen, waaraan de zakken van plastic verpakkingsafval en drankkartons gehangen kunnen worden op de inzameldag. Zakken worden nu “los” aangeboden op straat. Nadeel daarvan is dat de zakken verwaaien of beschadigd worden door katten/ongedierte, waardoor afval zich op straat kan verspreiden.
De kroonring kan hier een oplossing in zijn. Echter: een aandachtspunt van de kroonring is dat zakken aangeboden worden op niet-inzameldagen, waardoor deze meerdere dagen (tot soms weken) blijven hangen voordat ze opgehaald worden. Dit zorgt voor een verrommeld straatbeeld, wat ook ongewenst is. Als de gemeente daar klachten over ontvangt, kan overwogen worden om de ring weer te verwijderen.
In de gemeente hangt een aantal kroonringen, die bij wijze van proef verspreid zijn. Op dit moment zijn er geen kroonringen meer op voorraad, dus verdere uitbreiding van kroonringen is op dit moment niet mogelijk.
Deze ontwikkeling sluit aan bij de uitgangspunten:
Focus op stromen waar het meest te behalen is
Hoge(re) service op waardevolle stromen
Communicatie: inwoner bepaalt succes
Volgen nieuwe ontwikkelingen
De gemeente Halderberge zet op verzoek kroonringen uit, wanneer deze passend zijn voor de situatie (bijv. niet voor ramen van bewoners). Als er klachten over misbruik komen, worden de ringen weer verwijderd.
Samenvattend
In Halderberge wordt – om de VANG doelstelling te halen – ingezet op de volgende maatregelen:
Progressief tarief variabele kosten afvalstoffenheffing
Route optimalisatie
Milieuparkjes ondergronds brengen bij natuurlijke situaties en werk-met-werk
Kroonringen worden op verzoek uitgezet en wanneer passend zijn voor de lokale situatie
Hoofdstuk 7.
Artikel 7.1
Concrete Voorstellen
Onderdeel van Afvalbeleid gemeente Halderberge 2019-2022