De benodigde hoeveelheid informele speelruimte laat zich lastig kwantificeren. Het gaat om de hoeveelheden en oppervlaktes van grasvelden, struiken, bomen, pleinen, stoepen en water. Het gaat echter ook om de variatie, de bruikbaarheid en de veiligheid daarvan. Op basis van onderzoek en ervaring heeft OBB richtlijnen ontwikkeld voor informele speelruimte voor kinderen en jeugd (zie tabel 1). Op basis van leeftijd kunnen specifieke eisen en wensen gekwantificeerd worden.
Tabel 1: OBB-Richtlijnen informele speelruimte
Richtlijnen informele
speelruimte
Leeftijdsgroep
Kinderen 0 – 5 jaar
Jeugd 6 – 11 jaar
Jongeren 12 – 18 jaar
Omvang
20 m2 / kind
100 m2 / 5 kind
1 plek / 15 jongeren
Ligging
Aangrenzend aan woning
Einde van de straat
In eigen buurt
Invulling
Stoep en gras
50% stoep en pleintjes, 50% gras en struiken
“op straat”
Speelwaarde
Leren fietsen, skaten, rommelen, fantasie, krijten, in zon/schaduw zitten
Verstoppertje, touwspringen, balletje trappen, hutje bouwen
Ontmoeten, kletsen, chillen en sporten
Verkeer
Woonerf, verkeersarm
30 km zone, verkeersluw
Niet op rijbaan
Bedreiging
Hondenpoep, afval, prikstruiken, giftige beplanting
Hondenpoep, afval, sierbeplanting
n.v.t.
Toelichting op tabel 1:
Kinderen 0 -5 jaar
Kinderen spelen dicht bij huis, bij wijze van spreken onder het keukenraam individueel of met een buurmeisje of -jongen. Dit is vaak goed te zien aan het speelgoed dat rondom het huis ligt op een mooie zomerdag. Voor een kind valt al heel wat te beleven op 20 m2. Omdat een kind geen of moeilijk gevaren kan inschatten, is het belangrijk dat er geen of zeer weinig auto’s, brommers en fietsen rijden over de informele speelruimte. Daarom zijn de tuin, de oprit, de stoep, de (doodlopende) straat, het achterplein en het grasveldje grenzend aan de voordeur de belangrijkste bron van informele speelruimte voor kinderen. Kinderen kunnen wel onder begeleiding gebruik maken van (verderweg gelegen) centrale plekken in de wijk of dorp. Per wijk of dorp zou feitelijk de hoeveelheid informele (privé)ruimte beoordeeld worden om een afweging te kunnen maken voor de hoeveelheid benodigde formele speelruimte. Bergen kiest er nadrukkelijk voor om de komende jaren één formele speelruimte te hebben in ieder dorp/kern.
Jeugd 6 -11 jaar
De jeugd gaat steeds verder de wijk in. Haar verkenningsgebied is vrijwel de gehele openbare ruimte. De jeugd speelt meer in groepjes van klasgenoten of buurkinderen. Daarom moet de groene of grijze ruimte gebundeld zijn per vijf jeugdigen. Zo ontstaan er ruimtes van circa 50 m2 per speelbuurt. Er moet voldoende plantsoen en ruigte zijn waar ze bloemen kunnen plukken en hutten kunnen bouwen. Ook verkeersluwe wegen, stoepen, hofjes en pleintjes voor straatspelen als knikkeren, touwtjespringen en tik- en verstopspelen zijn nodig voor deze leeftijdsgroep. Verder groeit in deze leeftijdsgroep de behoefte aan plekken om te ‘chillen’.
Jongeren 12 – 18 jaar
Jongeren hebben op straat eigen, liefst zelfgekozen ruimte in een wijk of dorp nodig. Voor de jongeren is het ontmoeten van leeftijdsgenoten zeer belangrijk. Het is hun manier om leeftijdsgenoten te leren kennen en sociale grenzen te ontdekken.
Voor jongeren kan als indicator genomen worden dat per groep van circa 10-15 jongeren ergens in de wijk of het dorp een ruimte is om elkaar te ontmoeten. De eerste (circa) 50% van deze informele ontmoetingslocaties regelt zichzelf en vergt geen inrichting. De daaropvolgende (circa) 30% van de plekken zijn de nu al aanwezige bankjes, muurtjes en zitelementen. De overige 20% zijn de meer formele ontmoetingsplekken die het best gecombineerd kunnen worden met de aanwezige openbare
(sport)voorzieningen. En deze zijn er in onze gemeente in voldoende mate aanwezig. Door deze uitgangspunten te gebruiken wordt invulling gegeven aan het terugdringen van overlast door jongeren. Als er voldoende en gevarieerde plekken zijn, is er voor de jongeren meer te kiezen en kan een buurtbewoner, straatcoach, BOA of wijkagent de jongeren ook eens naar een andere plek verwijzen.
Hoofdstuk 2. › Paragraaf 2.1.
Artikel 2.1.1.
Richtlijnen voor Informele speelruimte
Onderdeel van Speelruimteplan Gemeente Bergen (L) 2021 – 2024