De eenheid Amsterdam van de politie heeft een trendbeeld 2019 opgesteld. Het belicht trends niet alleen vanuit het perspectief van de politie, maar juist ook vanuit de impact die deze ontwikkelingen hebben op burgers, ondernemers en bestuur; zowel in de fysieke als in de virtuele leefomgeving. De focus van het trendbeeld ligt op de stad Amsterdam, maar de trends zijn vaak ook zichtbaar in de andere gemeenten in de eenheid. Uit het trendbeeld 2019 wordt duidelijk dat er vier belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen te benoemen zijn die volgens geraadpleegde professionals een grote impact hebben op de (on)veiligheid van burgers, ondernemers, de stad en de leefomgeving.
Uit de trend ‘dealen en schieten’ blijkt dat vooral de ontwikkelingen in de wereld van de drugshandel, vaak gepaard gaand met het gebruik van veel geweld, van grote invloed zijn op de (on)veiligheid in de eenheid. Maar ook polarisatie en tegenstellingen tussen groepen die besproken worden in de trend ‘tumult in de samenleving’ zorgen voor onrust en openbare orde problemen. Daarnaast worstelt ieder met de potentiële dreiging die uitgaat van gedigitaliseerde en andere onzichtbare vormen van criminaliteit. Burgers en bedrijven zijn kwetsbaar omdat de ICT beveiliging vaak niet op orde is. Via nepnieuws en deepfakes kan invloed uitgeoefend worden op de publieke opinie en kunnen belangrijke beslissingen beïnvloed worden (bijvoorbeeld de verkiezingen in de VS) of kunnen discussies op scherp gesteld worden en daarmee bijdragen aan polarisatie. De technische ontwikkelingen zetten door en vormen daarmee naast hulpmiddel soms ook een gevaar. Deze trends samen maken dat de zorg voor veiligheid complexer van aard (b)lijkt te zijn dan enkel de criminele uitingsvormen in de politiestatistieken. In een tijd waarin het gezag onder druk staat zijn daar geen eenvoudige oplossingen voor te bedenken. De verwevenheid en onderlinge samenhang tussen deze trends maakt duidelijk dat de werkelijkheid in ‘de buitenwereld’ zich niet laat reduceren tot hapklare aanpakken.
Het trendbeeld geeft aan dat inzicht in de grote(re) maatschappelijke ontwikkelingen het wél mogelijk maakt criminele en overlast veroorzakende fenomenen beter te begrijpen. Het geeft houvast tijdens het ‘werken aan veiligheid’. Binnen de context van dalende criminaliteitscijfers en een gelijkblijvende meldingsbereidheid is er meer en meer aandacht voor ondermijnende criminaliteit en misdrijven die juist niet zichtbaar worden in de statistieken. Allemaal zaken die er ‘niet lijken te zijn’, maar waar mensen juist wel veel last van hebben en waarvan een bepaalde dreiging uitgaat. Dit rechtvaardigt de roep om een systeembenadering: een doordachte wijze van aanpakken van problemen waarbij voorbij individuele interventies wordt gedacht en rekening gehouden wordt met de complexiteit van de buitenwereld. Immers, zorgen voor veiligheid is meer dan een kwestie van ‘boeven vangen’ en ‘meer blauw op straat’. De huidige tijd vraagt om innovatie en aanpassingsvermogen om ontwikkelingen in de bovenwereld, onderwereld en virtuele wereld te kunnen bijbenen, excessen te bestrijden en hopelijk voor te zijn.
Hoofdstuk 3.
Artikel 3.2.
Trendbeeld 2019
Onderdeel van Meerjarenbeleidsplan integrale veiligheid 2019-2022