De raad kan gebruik maken van formele instrumenten om beleidskaders te stellen. De formele instrumenten zijn de verordenende en budgettaire bevoegdheden. Daarnaast stelt de raad kaders door middel van plannen die de raad op grond van diverse wetten dient vast te stellen, zoals het gemeentelijk rioleringsplan, bestemmingsplannen en beleidsplannen in kader van gemeentelijke autonomie. Om zijn kaderstellende rol uit te kunnen voeren kan ook informatie nodig zijn over onderwerpen waar de raad niet bevoegd is een beslissing te nemen. Ook kan en zal door de raad zelf verworven informatie van belang zijn. Eigen initiatief en beoordeling van elders verkregen informatie over een bepaald beleidsterrein zijn zeker zo belangrijk als het 'leunen' op het (ambtelijk apparaat van de gemeente en) college. Griffies zullen raadsleden en -fracties ondersteunen bij dat onderdeel van informatieverstrekking. De griffie heeft hiertoe ook typen kaderstellingen gedefinieerd 3 Zie bijlage 7.1 Typen kaderstelling .
Voor de kaderstellende rol heeft de raad in principe geen detailinformatie nodig.
Informatie in raadsvoorstellen
De informatie die het college levert ter voorbereiding op een door de raad te nemen beslissing moet de raad in staat stellen om een zelfstandige afweging te maken over het door het college voorgestelde besluit. Dit betekent dat in raadsvoorstellen de volgende informatie in ieder geval aanwezig moet zijn:
de bestuurlijke historie en context van het voorgestelde besluit waarbij met name eerdere relevante besluiten worden vermeld, voorzien van vindplaats of hyperlink bestuurlijk informatiesysteem;
argumentatie voor het voorgestelde besluit;
informatie over of en op welke wijze participatie wordt voorgesteld (voorkant) dan wel tot welk resultaat dat heeft geleid;
risico’s die met het besluit samenhangen;
de alternatieven voor de voorgestelde aanpak die in de voorbereiding zijn onderzocht of overwogen en waaruit de raad ook zou kunnen kiezen;
financiële consequenties van het besluit;
informatie over het vervolg.
Bijzondere voorbereiding en betrokkenheid raad
Ingrijpende besluiten waarbij de raad wensen en bedenkingen kenbaar kan maken
In de Gemeentewet, artikel 169 lid 4, staan enkele onderwerpen, die weliswaar binnen de bevoegdheid van het college vallen, maar waar het concept van een besluit aan de raad voorgelegd moet worden indien de raad daarom verzoekt of in het geval van ingrijpende gevolgen.
Denk aan:
de instelling, wijziging en afschaffing van (jaar)markten;
het voorbereiden van de civiele verdediging.
De raad heeft bij besluiten met ingrijpende gevolgen de mogelijkheid om wensen en bedenkingen kenbaar te maken tegen het voornemen van het college om een bepaald besluit te nemen. De wetgever heeft nauwelijks tot geen aanknopingspunten gegeven aan de hand waarvan de vraag wanneer sprake is van ingrijpende (ruimtelijke, maatschappelijke en of financiële) gevolgen kan worden beantwoord. Het college hanteert daarbij als uitgangspunt, dat indien de raad binnen vier weken geen wensen of bedenkingen heeft kenbaar gemaakt, het college er van uit mag gaan dat de raad deze niet heeft.
Verplichte consultatie van de raad bij besluiten tot oprichting en deelneming private partijen
Verder geldt er op grond van de Gemeentewet, artikel 160 lid 2, een actieve informatieplicht als het college besluit tot oprichting en deelneming in privaatrechtelijke verbonden partijen e.d. Het criterium van ingrijpende gevolgen geldt dan niet. Het college hanteert daarbij als uitgangspunt, dat indien de raad binnen 4 weken geen wensen of bedenkingen heeft kenbaar gemaakt, het college er van uit mag gaan dat de raad deze niet heeft.
Hoofdstuk 2.
Artikel 2.3
VOORBEREIDING BESLUITVORMING EN KADERSTELLING
Onderdeel van Leidraad informatievoorziening gemeentebestuur Enschede