De strategie vanuit rioolbeheer om de gestelde doelen uit hoofdstuk 4 te behalen zijn:
Het bestaande rioolsysteem in zijn huidige vorm in stand te houden met als doel invulling te geven aan de drie zorgplichten;
De assets dusdanig te onderhouden dat zij de geprognotiseerde technische levensduur (orde grootte) bereiken;
Optimalisaties door te voeren wanneer er zich een natuurlijk moment voordoet of er meer doelmatige beheermethodes beschikbaar komen.
Onderstaand is beschreven welke onderdelen er beheerd moeten worden in het bestaande rioolsysteem, hoe het onderhoud er uit ziet en waar optimalisaties mogelijk zijn
Beheerprogramma
Om een goed overzicht te houden voor de ligging, werking en toestand van het rioolstelsel van de gemeente, is het van belang om het beheerprogramma actueel te houden. Hiervoor is van belang dat de volgende zaken uitgevoerd worden:
Na afrondingen van projecten worden revisietekeningen aangeleverd van de aangelegde riolering. Op deze tekeningen staan de diepteligging van de buizen, de toegepaste diameters, het materiaal van de leidingen en andere noodzakelijk informatie voor goed beheer. Na controle worden deze tekeningen verwerkt in het beheersysteem.
Tijdens de planperiode worden videobeelden aangeleverd van de inspectie van de toestand van het riool. Deze beelden komen bijvoorbeeld uit de jaarlijkse inspectieronden maar ook vanuit de oplevering van nieuwe projecten. Deze beelden worden ook verwerkt in het beheersysteem.
Het beheerprogramma wat de gemeente gebruikt voor de vastlegging van zijn areaal is Geovisia. Dit systeem wordt gebruikt voor alle beheerdisciplines van de openbare ruimte zodat er beter integraal kan worden afgestemd voor het bepalen van vervangingsprojecten.
Huisaansluitingen
De verbinding tussen een woning of pand gebeurt normaliter via een huisaansluiting. Dit is een ø125mm rioolbuis welke de woning verbindt met het hoofdriool van de gemeente. De eigendom en beheeropgave ligt op de erfgrens. De gemeente Valkenswaard is verantwoordelijk voor het beheer van de huisaansluiting tot de erfgrens. De levensduur van de huisaansluiting is gelijkwaardig aan die van het vrij vervalriool (70 jr.) en de huisaansluiting wordt vervangen bij natuurlijke momenten (vervanging riool) of als daar aanleiding voor is (klachten, schade etc.). Bij klachten over een verstopping dient men de gemeente in te lichten tijdens kantooruren. Buiten kantooruren kan via de piketdienst contact worden opgenomen bij een spoedmelding. Is de verstopping gelegen in het openbare perceel van de gemeente, dan is de gemeente (financieel) verantwoordelijk om de verstopping op te lossen. De gemeente vergoed geen kosten van derden als deze zijn ingeschakeld zonder afstemming met de gemeente.
Kolken en lijngoten
De kolken in de gemeente Valkenswaard zijn van belang om het hemelwater van openbaar gebied te kunnen ontvangen en af te voeren naar de gemeentelijke riolering. Om de werking te borgen worden de kolken tweemaal per jaar leeggezogen. De lijngoten worden doorgaans tweemaal per jaar gereinigd. Enkele lijngoten worden op basis van (intensief) gebruik van de openbare ruimte vaker gereinigd. Het onderhoud aan de kolken en lijngoten bestaat uit reparaties (kleinschalige gebreken) welke aan het licht komen bij de zuig- en reinigingsronde en op basis van incidenten en meldingen. Bij een (grootschalige) reconstructie of herinrichting van wegen wordt de vervanging van kolken en lijngoten opgenomen.
De raamovereenkomst loopt tot september 2023. Begin 2023 zal worden gestart om de dienst voor het reinigen van kolken en lijngoten opnieuw aan te besteden.
Reiniging & Inspectie vrij vervalriolering
Jaarlijks wordt een deel van de vrij verval riolering gedetailleerd geïnspecteerd door middel van camera inspecties vanuit de buis. Het betreft inspecties die zichtbaar maken wat de staat is van rioolbuizen en rioolputten. De riolering wordt direct voorafgaand aan de inspectie gereinigd. Nieuwe riolen worden bij oplevering geïnspecteerd om vast te stellen of ze voldoen aan eisen.
De frequentie voor inspectie en reiniging van de hoofdriolering bedraagt 1 keer per 10 jaar. Betonnen riolering (inclusief betonnen putten) nabij de inprikpunten van drukrioolstelsels worden(vooralsnog) 2-jaarlijks geïnspecteerd om de aantasting door rioolgassen (H2S) te monitoren. De gemeente heeft alle riolen in haar areaal minimaal eenmaal geïnspecteerd.
De inspectiecyclus is nu 1x per 10 jaar, maar uit de voorgaande reinigingsronde is gebleken dat er een aantal gebieden zijn waar de vervuiling aanzienlijk is. Dit kan verschillende oorzaken hebben maar dit dient in de komende periode gemonitord en onderzocht te worden. Het beleid zal op basis van de resultaten van dit onderzoek geëvalueerd worden in het volgende vGRP.
De huidige raamovereenkomst voor reiniging en inspectie loopt tot oktober 2024. Eind 2023 zal deze dienst opnieuw worden aanbesteed met een geraamd budget van ca. €100.000,- per jaar.
Beoordelen riolering
Nadat de riolen geïnspecteerd zijn, wordt er door de beheerder een voorfiltering van de schadebeelden bepaald. De beelden van riolen, welke op basis van de eerste filtering mogelijk in aanmerking komen voor reparatie en/of vervanging, worden vervolgens door een externe partij nader beoordeeld met als doel een maatregelpakket op te stellen. Door de beelden van de inspectie te bekijken kan een goede afweging worden gemaakt van de risico’s van de schades. Op het deel van de schades welke geen risico vormen voor de stabiliteit, waterdichtheid of doorstroming van het stelsel wordt geen actie op ondernomen. Overige Kleinere schades kunnen door (deel)reparatie opgelost worden. Grotere schades, welke een risico zijn voor de constructiesterkte van de buis, kunnen verholpen worden door de buis te relinen of binnen aanzienbare tijd te vervangen.
Voor risicovolle riolen (zoals bijvoorbeeld grote riolen onder doorgaande wegen) zal strenger gekeken worden naar de schadebeelden om risico’s voor verkeersveiligheid e.d. te beperken.
Afweging vervangen, relinen of deelreparatie
De vrij verval riolen hebben op basis van de huidige inzichten een gemiddelde technische levensduur van 70 jaar en worden kwaliteit gestuurd vervangen. Het vervangingsjaar van hoofdriolen wordt bepaald aan de hand van de vastgestelde kwaliteitstoestand uit de inspectiebeoordeling. Door het toepassen van verschillende reparatiemethoden kan de levensduur worden verlengd. Of een rioolbuis wordt vervangen of gerelined is vaak situatieafhankelijk, maar het uitgangspunt voor dit vGRP en de bijbehorende raming is dat vrij verval riolen met een diameter groter dan ø400 mm sleufloos worden gerenoveerd door middel van relining. Riolen met een diameter van ≤ø400mm worden op het einde van de levensduur bij voorkeur vervangen voor een PVC ø400 mm buis. Figuur 2 geeft het afwegingskader weer.
Foto 1: Er wordt een kous in het riool aangebracht (relining)
Relinen van kleinere buizen heeft in basis niet de voorkeur omdat er maar een beperkt financieel voordeel is ten opzichte van een riool vervangen. De relinekous op zich is goedkoper dan een riool vervangen, maar het vervangen van aangesloten oude huisaansluitingen wordt bijvoorbeeld niet meegenomen bij het relinen. Daarbij geeft vervangen van het riool de mogelijkheid voor optimalisatie zoals bijvoorbeeld het vergroten van de buis, een hemelwaterriool bijleggen, hoogteligging optimaliseren etc. De absolute kosten van vervangen liggen hoger dan relinen, maar men krijgt er ook meer kansen en mogelijkheden voor terug waardoor het verschil in daadwerkelijke kosten tussen vervangen of relinen beperkt blijft.
Figuur 2: Uitgangspunt afwegingskader vervangen of relinen riool.
Gemalen en drukriolering
Het vrij vervalriool dient zo ontworpen te worden dat het toepassen van gemalen tot een minimum wordt beperkt. Wanneer gemalen worden toegepast dienen deze in een dubbelpomps configuratie uitgevoerd te worden welke om beurten draaien (alternerend). De gemaal + persleiding combinatie dient zo ontworpen te worden dat een zo optimaal mogelijk werkgebied van de pomp wordt bereikt en een minimale stroomsnelheid in de persleiding van tenminste 0,7 m/s tot maximaal 1,5 m/s ten einde het zelfreinigend vermogen te borgen. Vanwege de wens voor uniformiteit in het gemalen areaal dienen pompen van het merk Flygt geïnstalleerd te worden.
De hoofdgemalen zijn voorzien van telemetrie en aangesloten op een centrale hoofdpost. Storingen worden via de centrale hoofdpost gesignaleerd. Sturingskasten van drukrioolgemalen zijn voorzien van een storingslamp. Storingen aan het drukriool kunnen alleen gesignaleerd worden via deze storingslamp en dienen door de gebruiker gemeld te worden bij de gemeente.
Voor hoofdgemalen is een levensduur van 20 jaar bepaald voor de pompen. De verwachte levensduur voor het mechanisch & elektrisch gedeelte is 25 jaar en de pompput (betonnen constructie) van een hoofdgemaal gaat 50 jaar mee en voor een drukgemaal 40 jaar. De levensduur van drukgemalen is 25 jaar voor pompen. Vervanging gebeurt echter op basis van inspectie en daadwerkelijke restlevensduur.
Hoofdgemalen worden 1x per jaar gereinigd en 2x per jaar mechanisch & elektrisch geïnspecteerd via een onderhoudscontract.
De drukgemalen in het buitengebied worden 1x per jaar gereinigd en geïnspecteerd.
Persleidingen
Het beheer van de persleidingen wordt veelal uitgevoerd op basis van incidenten en Meldingen. Persleidingen worden niet preventief c.q. planmatig gereinigd omdat deze normaliter (bij juist ontwerp) zelfreinigend zijn. Bij het teruglopen van de pompcapaciteit, moet er aandacht voor de reiniging van de persleiding zijn. De persleidingen van de gemeente Valkenswaard worden niet planmatig geïnspecteerd. Er wordt alleen correctief onderhoud uitgevoerd. Persleidingen hebben een verwachtte levensduur van 70 jaar.
Randvoorzieningen
In de voorgaande planperiodes zijn er randvoorzieningen aangelegd achter de externe overstorten (nooduitlaten) om, bij hevige neerslag, de vuilbelasting vanuit het riool op het oppervlaktewater te beperken door eerst het vuil in het rioolwater te laten bezinken. Deze randvoorzieningen zijn voornamelijk betonnen bakken (BBB, bergbezinkbassin) of grote bezinkleidingen (BBL, bergbezinkleiding). Door de functie van bezinking treedt ook vervuiling op en dienen deze voorzieningen beheerd te worden. De verwachte levensduur van een bergbezinkbassin is 100 jaar. Een bergbezinkleiding (BBL) heeft dezelfde levensduur van een riool en bedraagt 70 jaar. De verwachte levensduur voor het mechanisch & elektrisch gedeelte is 25 jaar
De randvoorzieningen worden 1x per jaar geïnspecteerd en gereinigd in verband met de geconstateerde vervuiling in de afgelopen periode. Dit houdt waarschijnlijk verband met de vervuiling in de riolering. Reiniging is onderdeel van het reinigingscontract voor gemalen.
Bijzondere rioolvoorzieningen
Onder de bijzondere rioolvoorzieningen vallen de overstortdrempels (in- en extern), doorlaten, terugslagkleppen, wervelventielen en spindelschuiven. Er wordt op dit moment geen extra onderhoud uitgevoerd aan deze voorzieningen. In de komende planperiode dient een overzicht opgesteld te worden van deze bijzondere voorzieningen en bijbehorend beheerbudget. Op dit moment wordt het beheer uitgevoerd door de buitendienst op basis van incidenten en meldingen.
Wadi’s, (berm)sloten en infiltratievoorzieningen
In de gemeente Valkenswaard zijn er door de jaren heen diverse hemelwatervoorzieningen gerealiseerd. De wadi’s en bermsloten in Valkenswaard worden jaarlijks gemaaid en onderhouden conform het gemeentelijk groenbeleid. Echter de infiltratiesystemen binnen de gemeente worden niet planmatig beheerd omdat niet inzichtelijk is welke systemen er zijn, hoe ze functioneren, in welke staat ze zijn en welk soort onderhoud benodigd is. In de komende planperiode wordt een onderzoek uitgevoerd naar deze voorzieningen om van daaruit te bepalen of deze voorzieningen nog een functie hebben. Indien de voorzieningen een functie hebben dient een beheerplan en bijbehorend budget opgesteld te worden.
Drainage
Er is weinig drainage aanwezig in het openbare gebied van de gemeente Valkenswaard. De drainage die er ligt is waarschijnlijk aangelegd bij het bouwrijp maken van gebieden en heeft zijn werking sindsdien (grotendeels) verloren. Aan drainage wordt geen onderhoud uitgevoerd omdat de gemeente Valkenswaard geen grondwaterbeheerder is en er geen maatregelen nodig of bekend zijn betreffende grondwater in de openbare ruimte in de zin van artikel 3.6 van de waterwet.
Beheer IBA’s
De gemeente heeft een aansluitplicht van riolering voor woningen/panden in het buitengebied. In verband met de doelmatigheidsafweging (zie “Aansluitverordening”) heeft de Provincie vrijstelling verleent aan de gemeente voor deze aansluitplicht en kunnen deze panden een eigen voorziening realiseren. Dit gebeurt doorgaans met een (septic)tank IBA (Individuele behandeling Afvalwater).
De panden welke zijn voorzien van een IBA betalen rioolheffing omdat de IBA eigendom is van de gemeente en deze ook beheer voert.
Het beheer van de IBA’s van de gemeente Valkenswaard is uitbesteed aan waterschap de Dommel. Per 1 januari 2025 eindigt deze overeenkomst en dient de gemeente Valkenswaard te voorzien in een nieuw onderhoudscontract. De kosten voor het beheer van de IBA’s bedraagt ca. €3.000,- per jaar.
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies