We vinden het belangrijk dat iedereen makkelijk en dichtbij huis kan sporten en daarom is ons sport- beleid er voor iedereen. Voor sommige doelgroepen is sporten en bewegen echter niet vanzelfsprekend of ervaren zij drempels om deel te nemen. Hier kunnen we met extra inzet en een gerichte aanpak de sport- participatie vergroten. Daarom kiezen we er tot 2035 voor om elke uitvoeringsperiode extra aandacht te geven aan één van deze doelgroepen. Deze uitvoerings- periode kiezen wij er voor om extra in te zetten op het jonge kind (0-6 jaar) en jongeren in het Voortgezet Onderwijs (12-18 jaar). Wij creëren hiermee een doorlopende leer- en ontwikkellijn sport en bewegen 0-18 jaar en leggen daarmee een goede basis voor een leven lang plezier in sport en bewegen.
Het jonge kind 0-6 jaar
Sinds 2017 worden tijdens de jaarlijkse AKT-sportdagen de MQ scan afgenomen onder de 10.000 deelnemende basisschoolleerlingen. Deze scan meet de motorische ontwikkeling (motorische quotiënt) van een kind.
De MQ Scan bestaat uit een compacte beweegbaan, volgens specifieke instructies opgebouwd met standaard materialen uit een gymzaal. De tijd die een kind erover doet om de baan af te leggen geeft aan of een kind gemiddeld, boven- of onder gemiddeld motorische vaardigheden heeft voor zijn leeftijd.
Uit de meest recente resultaten11 blijkt dat Almeerse kinderen in groep 3 gemiddeld minder motorisch vaardig zijn dan het landelijk gemiddelde (59,2% tegen 66,6% landelijk). De resultaten in groep 8 laten zien dat onze inzet in de basisschool leeftijd resultaat geeft. In groep 8 zijn namelijk meer Almeerse kinderen gemiddeld of bovengemiddeld motorisch vaardig dan landelijk (79,5% tegen 64,1% landelijk).
Door in te zetten op de leeftijd 0-6 jaar willen we kinderen al vroeg in beweging brengen. Op jonge leeftijd vaardig worden in bewegen, legt een basis voor sportdeelname op latere leeftijd en voor een actieve, gezonde leefstijl. Samen met onze kinderopvang-, onderwijs-, welzijn- en zorgpartners gaan wij aan de slag om gerichte interventies te ontwikkelen en in te zetten om de beweegvaardigheid van jonge kinderen te vergroten. We denken hierbij aan bijvoorbeeld de inzet van beweegmomenten voor kinderen tot 4 jaar op voorscholen en in de kinder- opvang. En minimaal één keer bewegingsonderwijs van een vakleerkracht gecombineerd met de integratie van bewegend leren voor de kinderen van 4 tot en met 6 jaar. Hiermee willen wij bereiken dat er minder kinderen in Almere met een beweeg- achterstand binnenkomen in groep 3. Vanwege de coronacrisis konden de AKT Sportdagen in 2020 en 2021 niet doorgaan en zijn er geen testen gedaan.
Omdat we niet weten welke invloed corona heeft op de beweegvaardigheid nemen wij daarom het eerstvolgende meetpunt in 2022 als vertrekpunt.
Met extra inzet op deze doelgroep sluiten wij aan bij landelijke ontwikkelingen. ‘Van jongs af aan vaardig in bewegen’ is één van de zes deelakkoorden van het Nationaal Sportakkoord. Het doel van dit deelakkoord is om ervoor te zorgen dat meer kinderen voldoen aan de beweegrichtlijnen en dat de motorische vaardigheden toenemen. In een whitepaper hierover van het Kenniscentrum Sport & Bewegen wordt onder andere de aanpak van het AKT genoemd als succesvol praktijkvoorbeeld.
Door het ontbreken van voldoende en goed weten- schappelijk onderzoek is er nog geen beweegrichtlijn voor kinderen van 0-4 jaar. Het Kenniscentrum Sport & Bewegen zet zich samen met partners uit weten- schap en praktijk in voor het ontwikkelen van een Nederlandse beweegrichtlijn voor het jonge kind.
De commissie ‘Beweegadvies 0-4 jarigen’ van de Gezondheidsraad stelt momenteel een beweegadvies op voor 0- tot 4-jarigen. Daarmee krijgen ouders en professionals houvast voor het stimuleren van lichamelijke activiteit, voor een goede motorische ontwikkeling en groei. Om gericht (meer) beweeg- programma’s in de kinderopvang en de kleuter- groepen in het onderwijs te implementeren inventariseert het Mulier Instituut het huidige aanbod en niveau van beweegactiviteiten voor peuters en kleuters en doen zij onderzoek naar effectieve interventies voor deze leeftijd.
Jongeren in het Voortgezet Onderwijs (12-18 jaar)
Zoals gezegd werpt onze inzet voor de leeftijd 6-12 jaar zijn vruchten af. De twee uur per week gymles op de basisschool, de inzet van buurtsportcoaches en combinatiefunctionarissen en het naschoolse programma van het AKT zorgen er voor dat kinderen hun motorische vaardigheden sterk ontwikkelen en een stabiele basis leggen voor een actief leven.
Op dit moment wordt er als zij naar het Voortgezet Onderwijs gaan nog niet voldoende gebouwd op de fundering die in de jaren daarvoor gelegd is. Dit is een gemiste kans aangezien kinderen in deze jaren massaal stoppen bij een sportvereniging12, de overgewicht en obesitas cijfers toenemen13 en de beweegrichtlijn op grote schaal niet wordt gehaald14. Daarnaast nemen de mentale problemen onder deze doelgroep toe15.
Samen met onze onderwijs-, welzijn- en zorgpartners gaan wij aan de slag met gerichte interventies om deze problematieken aan te pakken. Wij denken hierbij aan een minimum aan bewegingsonderwijs van een vakleerkracht voor iedere scholier ongeacht niveau of leerjaar, de inzet van pauzesport, het integreren van bewegend leren in het onderwijs en de inzet van AKT-interventies zoals naschoolse lessen en sportdagen. Daarnaast willen we verenigingen en maatschappelijke partners ondersteunen bij het ontwikkelen van een passend aanbod dat is afgestemd op de behoefte van deze doelgroep. Denk hierbij bijvoorbeeld aan urban sports, urban-varianten van traditionele sporten of speciale lidmaatschappen van jongeren. Ook kijken wij naar landelijke ontwikkelingen zoals Shuffle- Sports. Dit is een sportaanbod geïnitieerd door NOC*NSF waarbij meerdere sporten worden gecombineerd tot één nieuwe sport. De gemeente Almere is één van de deelnemers aan deze pilot.
Ook kijken wij naar de bijdrage die e-sports en gamification kunnen leveren om deze doelgroep (weer) meer in beweging te krijgen.
Samen met onze onderwijs-, welzijn- en zorgpartners gaan wij de slag met gerichte interventies.
Samen met onze sport, onderwijs-, welzijn- en zorgpartners zetten wij ons de komende jaren in voor het (ontwikkelen en) inzetten van gerichte sportieve interventies voor het jonge kind ( 0-6 jaar) en jongeren in het Voortgezet Onderwijs (12-18 jaar); het creëren van extra beweegmomenten op voorscholen, in de kinder- dagopvang en op het Voortgezet Onderwijs; voor de inzet van vakleerkrachten bij de kleutergroepen en een passend aanbod bij sportverenigingen en commerciële aanbieders
Dit doen wij onder andere door het versterken van de samenwerking tussen diverse domeinen als sport, onderwijs en zorg en welzijn; het ondersteunen en opleiden van pedagogisch medewerkers; het uitbreiden van het AKT-programma in de kleutergroepen en naar het Voortgezet Onderwijs; het ondersteunen van scholen, sportverenigingen en maatschappelijke partners met kennis en expertise; specifieke aandacht voor deze doelgroepen in de opdracht van de buurtsportcoaches en het aansluiten bij (landelijke) trends en ontwikkelingen en pilots rondom deze doelgroepen.
Hoofdstuk › Paragraaf 2.2
Artikel 2.2.6
DOELGROEPEN MET AFSTAND TOT SPORT EN BEWEGEN
Onderdeel van Sportnota 2022 t/m 2026, Almere Sportstad Vol Betekenis