Art. A. Duurzaamheidsagenda 2020-2025 — Energie & klimaat

De uitdaging Door menselijke activiteit zijn sinds de industrialisatie grote hoeveelheden broeikasgassen in de atmosfeer terechtgekomen. Hierdoor treedt een versterkt broeikaseffect op. Inmiddels is de temperatuur wereldwijd al 1,1 graden hoger dan vóór de industrialisatie, zo maakte de World Meteorological Organization (WMO) in maart 2020 bekend in de jaarlijkse State of the Global Climate. Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) van de Verenigde Naties heeft de gevolgen van de verschillende scenario’s van opwarming in kaart gebracht. Op basis van deze informatie is in 2015 het Parijsakkoord gesloten. Om de wereldwijde opwarming beperkt te houden tot 1,5 graden – het streven van het Parijsakkoord – moet de uitstoot van broeikasgassen volgens de berekeningen van het IPCC in 2030 met 55% gereduceerd zijn ten opzichte van 1990, en in 2050 netto nul zijn. CO2 is het belangrijkste broeikasgas. CO2 ontstaat bij verbranding van fossiele brandstoffen en komt vrij bij chemische processen zoals cementproductie. Methaan is ook een belangrijk broeikasgas. Dit komt vrij bij veehouderij, rijstteelt, olie- en gaswinning en biologische afbraak van organisch materiaal. De belangrijkste overige broeikasgassen zijn lachgas (afkomstig van bemeste grond) en fluorgassen (airco’s, koelkasten, PUR-schuim). De overige broeikasgassen worden veel minder uitgestoten dan CO2 maar zijn wel veel sterker dan CO2. Langetermijndoelstelling Energie & klimaat 2040 fossiel-onafhankelijke gemeente 49% CO 2 -reductie in 2030, 90% in 2050 (Klimaatakkoord) Beleidskaders Het Parijsakkoord uit 2015 is erop gericht om de wereldwijde temperatuurstijging te beperken tot ruim onder de 2 graden en bij voorkeur 1,5 graden Celsius. Het Nederlandse beleid richt zich nu op het scenario van 2 graden opwarming. Binnen de Europese Unie wil Nederland verdergaande afspraken maken om aan het 1,5 gradenscenario te voldoen. Nederland heeft verder als doelstelling om in 2050 volledig aardgasloos zijn. Het Energieakkoord voor duurzame groei richt zich op een aandeel van 14% duurzame energie in 2020. Met het Klimaatakkoord wil Nederland zijn CO2-uitstoot in 2030 met 49% hebben verminderd ten opzichte van 1990. Naar aanleiding van het Klimaatakkoord stellen overheden, waaronder gemeenten, in regionaal verband een Regionale energiestrategie (RES) op. De focus ligt op de gebouwde omgeving (duurzame warmte) en grootschalige opwek van duurzame elektriciteit op land (wind en zon). De gemeente Diemen valt binnen de RES-regio Noord-Holland Zuid. Met het oog op de nationale doelstelling om in 2050 van het aardgas af te gaan, moet elke gemeente in Nederland vóór eind 2021 een Transitievisie Warmte vaststellen. Met deze Transitievisie Warmte maken gemeenten het tijdspad inzichtelijk: wanneer kunnen welke wijken of buurten van het aardgas worden afgekoppeld. In samenspraak met inwoners, bedrijven en organisaties brengende gemeenten in kaart welke aardgasloze warmtevoorziening voor welke wijk het meest geschikt is. Naast de aanpak van fossiele brandstoffen, waaronder het afbouwen van het gebruik van aardgas in de gebouwde omgeving, zijn er ook reductieprogramma’s voor overige broeikasgassen. Het gebruik van cfk’s is inmiddels wereldwijd verboden omdat deze krachtige broeikasgassen ook de ozonlaag aantasten. Voor installaties van grotere hoeveelheden fluorhoudende koelvloeistoffen geldt een keuring en een onderhoudsplicht waar milieutoezicht op wordt gehouden. Het gebruik van fluorhoudende koelvloeistoffen met het sterkste opwarmende vermogen wordt in EU-verband afgebouwd. Instrumenten Trias Energetica Voor het verminderen van het verbruik van fossiele brandstoffen is de Trias Energetica ontwikkeld. De Trias Energetica is een strategie om energiemaatregelen te nemen. Deze strategie schrijft voor om eerst zoveel mogelijk energie te besparen, om de negatieve milieu-impact van het bouwen van windmolens, zonnepanelen en energienetten zo beperkt mogelijk te houden. De resterende energiebehoefte wordt vervolgens zoveel mogelijk duurzaam en niet fossiel opgewekt. Als het echt niet anders kan wordt het restant zo schoon mogelijk fossiel opgewekt en gecompenseerd met klimaatmaatregelen. Naast de aanpak van fossiele brandstoffen met de Trias Energetica is het ook belangrijk om de emissie van overige broeikasgassen tegen te gaan. Aanpak De aanpak van de duurzaamheidsagenda op het thema Energie & klimaat bestaat uit: Energie besparen Duurzame energie opwekken Aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving Aanpak overige bronnen van broeikasgassen (methaan, freonen/hfk’s et cetera) Stimuleren en faciliteren van lokale energie-initiatieven Gemeentelijk beleid Onze beleidsuitgangspunten hebben we ondergebracht in de Duurzaamheidsroute. Monitoring We gaan de CO2-uitstoot, het energiegebruik en het aandeel hernieuwbare energie voor Diemen monitoren. Daarvoor maken we gebruik van de Klimaatmonitor van het Rijk. Activiteiten en acties De activiteiten die we nu al doen en voortzetten en onze nieuwe activiteiten en acties op het gebied van Energie & klimaat hebben we ondergebracht in de Duurzaamheidsroute. Wat doet de gemeente zelf? Wat de gemeente zelf onderneemt op het gebied van Energie & klimaat staat in de paragraaf Samenwerking binnen de gemeentelijke organisatie. Aandachtspunten Een energietransitie die haalbaar en betaalbaar is voor iedereen. Aandacht voor behoud van nestgelegenheid voor vogels en vleermuizen bij isolatie van spouw en dak van bestaande woningen en natuur-inclusieve nieuwbouw. Goed beoordelen hoe om te gaan met de bestaande gasinfrastructuur bij het maken van de Transitievisie Warmte en wijkuitvoeringsplannen. De uitkomsten van de RES en de Transitievisie Warmte moeten worden opgenomen in de gemeentelijke Omgevingsvisie. Relaties met overige programmaonderdelen De aanpak van het gebruik van fossiele brandstoffen en de uitstoot van CO2 door mobiliteit is onderdeel van het thema Schone mobiliteit. Voor de productie en het transport van de producten, het voedsel en de materialen die we gebruiken wordt veel energie verbruikt en worden broeikasgassen uitgestoten. De vermindering van dit verborgen fossiele energieverbruik en van overige broeikasgassen valt onder het thema Afval & circulaire economie. Elektrische auto’s kunnen deel uit gaan maken van slimme energienetten. Smart mobility valt onder het thema Schone mobiliteit.

Rechtspraak bij dit artikel