Het Maasgouwse verkeerssysteem is opgebouwd en ingericht vanuit vijf centrale principes van Duurzaam Veilig:
Functionaliteit van wegen
Homogeniteit van massa en/of snelheid en richting
Herkenbaarheid en de voorspelbaarheid van wegen en gedrag
Vergevingsgezindheid van de omgeving en van de weggebruiker
Statusonderkenning door de verkeersdeelnemer
De kern van de visie Duurzaam Veilig is:
(ernstige) Ongevallen voorkomen en daar waar dat niet mogelijk is de kans op ernstig letsel nagenoeg uitsluiten.
Uitgaan van de mens als maat der dingen, vanuit zijn fysieke kwetsbaarheid en cognitieve kwaliteiten en beperkingen (zoals feilbaarheid en de drang om grenzen te verkennen).
Een integrale aanpak van op de menselijke maat afgestemde elementen mens-voertuig- weg.
Een proactieve aanpak van hiaten in het verkeerssysteem.
Duurzaam Veilig is de integrale benadering van het verkeerssysteem: mens, voertuig en weg. Weg en voertuig moeten aansluiten bij wat de mens kan, en moeten bescherming bieden. De mens moet door educatie goed zijn voorbereid op de verkeerstaak en uiteindelijk moet worden gecontroleerd of hij wel veilig aan het verkeer deelneemt. Duurzaam Veilig is dus zeker niet alleen ‘infrastructuur’. Uit de vijf principes voor een duurzaam veilig wegennet komen twaalf functionele eisen voort. De twaalf functionele eisen voor een duurzaam veilig wegennet zijn:
zo groot mogelijke aaneengesloten verblijfsgebieden
minimaal deel van de rit gaat over relatief onveilige wegen
ritten zijn zo kort mogelijk
kortste en veiligste route vallen samen
zoekgedrag wordt vermeden
wegcategorieën zijn herkenbaar
aantal verkeersoplossingen is beperkt en uniform
conflicten met tegemoetkomend verkeer worden vermeden
conflicten met kruisend en overstekend verkeer worden vermeden
verkeerssoorten zijn gescheiden
snelheid wordt gereduceerd op potentiële conflictpunten
er zijn geen obstakels langs de rijbaan
Basiseisen
Van deze twaalf functionele eisen voor een duurzaam veilig wegennet hebben vijf eisen betrekking op de invulling van het wegontwerp. Deze vijf functionele eisen geven aan waaraan een herkenbaar en verkeersveilig wegontwerp moet voldoen. Deze worden de basiseisen genoemd. Aan deze vijf basiseisen is de ‘omgevingsinvloed’ toegevoegd vanwege het nieuwe element, de zes basiseisen zijn aldus:
Wegcategorieën zijn herkenbaar.
Conflicten met tegemoetkomend verkeer worden vermeden.
Conflicten met kruisend en overstekend verkeer worden vermeden.
Verkeerssoorten zijn gescheiden.
Er zijn geen obstakels langs de rijbaan.
Er is een relatie tussen de weg en de omgeving.
De basiseisen zijn de functionele eisen die betrekking hebben op het ontwerp en de inrichting van de weginfrastructuur. De basiseisen worden via basiskenmerken omgezet naar elementen die per wegcategorie in het wegontwerp moeten worden opgenomen of juist moeten ontbreken. Als niet aan een basiseis wordt voldaan, dan wordt sterk ingeleverd op de mate van verkeersveiligheid van de weg. Het risico op ongevallen/slachtoffers is dan hoger.
Basiskenmerken
Voor elke basiseis zijn basiskenmerken van toepassing om de basiseis op straat zichtbaar te maken. Er zijn negentien basiskenmerken, maar die komen niet allemaal in elk wegprofiel voor. Per wegcategorie worden verschillende basiskenmerken toegepast zodat de onderlinge verschillen tussen de wegcategorieën duidelijk herkenbaar zijn. Een basiskenmerk wegontwerp is een
ontwerpelement dat altijd of juist nooit in het wegontwerp aanwezig moet zijn zodat de herkenbaarheid van de weg wordt bevorderd en de weg veilig functioneert. Als een basiskenmerk wordt weggelaten of wordt toegevoegd in afwijking van de richtlijnen, dan wordt ingeleverd op een van de zes basiseisen en daarmee op de mate van verkeersveiligheid.
Hoofdstuk 1 › Paragraaf 1.1
Artikel 1.1.4
Duurzaam veilig
Onderdeel van Handboek Inrichting Maasgouw 2023-2026 (HIM) van de gemeente Maasgouw