Art. 5.1 Beleidsnota Participatie Omgevingswet gemeente Heeze-Leende 2023 — Basisprincipes bij participatie

De volgende uitgangspunten zijn relevant: De aard van de opgave is bepalend. Er is een duidelijke rolverdeling. Adequate processen staan centraal. Constant evalueren en optimaliseren. Ad 1. De aard van de opgave bepaalt Een opgave kan eenvoudig, eenmalig en niet-structureel zijn, maar ook complex en met veel impact op de omgeving. Dit zijn verschillende opgaven die om een eigen aanpak vragen. De aard van de opgave staat altijd centraal en bepaalt de rol van de gemeente. De opgave bepaalt ook welke participatievorm daarbij past. Het is daarom belangrijk om bij de start van een initiatief helder te hebben om wat voor soort opgave het gaat. Ad 2. Duidelijke rolverdeling voor iedereen Het aanpakken van opgaven lukt alleen als inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en gemeente zich committeren aan de participatie-aanpak. Het is belangrijk om vooraf de rolverdeling af te spreken en de wederzijdse verwachtingen uit te spreken. Belangrijk is ook dat degene die het participatieproces vormgeeft ook het vertrouwen heeft van alle bij een initiatief betrokken personen. Als dit vertrouwen ontbreekt, bijvoorbeeld bij een initiatief van een projectontwikkelaar omdat de overige betrokkenen denken dat hij/zij vooral vanuit eigen belang zal handelen, kan het goed zijn om gezamenlijk te kiezen voor een onafhankelijke procesbegeleider, die wel het vertrouwen van iedereen heeft. Ook is het belangrijk om tijdens de uitvoering van de participatie onderling te blijven communiceren en eventueel extra stappen of bilaterale overleggen in te voegen. Ad 3. Adequate processen zijn de basis De uitgangspunten voor goede processen zijn: Participatie is altijd maatwerk. Passend bij de opgave die er ligt. Participatieprocessen moeten duidelijk zijn. Dit vraagt ook om duidelijkheid over heldere doelen, keuzes, rollen en verwachtingen. Belangrijk is dat de opbrengst van de participatie voor de betrokkenen terug te lezen is en dat hen duidelijk wordt gemaakt hoe die opbrengst terugkomt in de vervolgstappen van het proces. Belangrijk is ook dat als hun bijdrage niet het door hen gewenste resultaat op kan leveren, duidelijk wordt besproken waarom dat zo is en dat er gezocht wordt hoe de achterliggende gedachte van een voorstel of standpunt toch meegenomen kan worden. Alle betrokkenen dienen in beeld te zijn. Zij (of hun vertegenwoordiger) nemen deel aan het participatietraject. Daar waar deelnemen niet lukt, wordt dit inzichtelijk gemaakt. Zoveel mogelijk zal worden nagedacht hoe het belang van de afwezigen toch kan worden meegenomen in het proces. Afhankelijk van de grootte van het initiatief kunnen de ‘betrokkenen’ uit meer partijen bestaan dan alleen de partijen die in gerechtelijke procedures als belanghebbenden aangemerkt worden. Bijvoorbeeld doordat ze indirect belanghebbende zijn, ze gevolgen van het initiatief gaan ondervinden , zich nauw betrokken voelen met het initiatief of bepaalde kennis, ervaring of expertise in huis hebben die voor het initiatief van belang zijn. Alle deelnemers in een participatietraject zijn gelijkwaardig. Voor een soepel proces kan gebruik worden gemaakt van een gespreksleider die de gelijkwaardigheid bewaakt. Het proces is open en transparant. Met alle betrokkenen wordt vooraf afgesproken hoe hieraan invulling wordt gegeven. Bijvoorbeeld door afspraken te maken over verslaglegging. Motto: “wij zeggen wat wij doen en doen wat wij zeggen.” Dezelfde informatiepositie voor alle betrokkenen. Alle deelnemers beschikken over dezelfde, actuele en volledige informatie. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de initiatiefnemer of de procesbegeleider. Ad 4. Evalueren en verbeteren Participatie is maatwerk en we willen met en van elkaar leren. Daarom is een borging van de zogenaamde Plan-Do-Check-Act (PDCA)-cyclus van belang. We zullen dit beleid en de gevolgen cyclisch evalueren. Dit doen we met onze stakeholders en betrokken inwoners. Waar nodig zullen we het beleid verbeteren. Ook tussentijds zullen we aansturen op het geven van feedback aan elkaar met als doel van elkaar te leren en de processen te optimaliseren. Beleidslijn Participatie is maatwerk. Iedere keer wordt gekeken welke vorm het beste past. Participatie is ook “zeggen wat je doet en doen wat je zegt.” Participatie is gebaat bij een transparant proces, vooraf met betrokkenen afgesproken spelregels die tussentijds op verzoek kunnen worden aangepast en een procesbegeleider die het vertrouwen heeft van alle betrokkenen. Iedereen in het participatietraject beschikt over actuele en volledige informatie. Alle betrokkenen beschikken over dezelfde informatie. Wij leren van en met elkaar en evalueren participatie systematisch.

Rechtspraak bij dit artikel