Reserves en voorzieningen kennen een aantal functies. De volgende functies zijn te onderscheiden2Voorheen werd ook nog de ‘inkomensfunctie’ onderscheiden, omdat ‘bespaarde rente’ als dekkingsmiddel werd ingezet. Door gewijzigde richtlijnen met betrekking tot rentetoerekening aan reserves is deze functie in 2017 komen te vervallen.:
Functie
Reserve
Voorziening
Bufferfunctie
X
Financieringsfunctie
X
Dekkingsfunctie
X
X
Egalisatiefunctie
X
X
Bufferfunctie
De reserves vormen een buffer voor het opvangen van onverwachte tegenvallers. De bufferfunctie komt tot uitdrukking in de Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing in de begroting en jaarrekening. Daar is uitgewerkt in welke mate de reserves onderdeel zijn van de weerstandscapaciteit, waarmee risico’s kunnen worden opvangen. De Algemene Reserve (vrij besteedbaar) en de Algemene Risicoreserve zijn voorbeelden van reserves met een bufferfunctie.
Financieringsfunctie
Het is belangrijk om te realiseren dat de reserves en voorzieningen een boekhoudkundige werkelijkheid zijn. Zij zijn niet altijd volledig beschikbaar in liquide middelen. Gemeente Ermelo maakt - net als veel andere gemeenten - gebruik van het principe totaal-financiering. Daarbij kunnen onder andere de gelden uit reserves als intern financieringsmiddel gebruikt worden voor de realisatie van andere beleidsdoelstellingen. Hierdoor hoeft er minder geld van derden te worden aangetrokken. Dat wordt bedoeld met de financieringsfunctie. De keerzijde hiervan is dat dus niet alle reserves en voorzieningen volledig in geld beschikbaar zijn. Bij een eventuele bekostiging uit een reserve kan er dus nog steeds sprake van externe geldleningen.
Dekkingsfunctie
Bij de dekkingsfunctie gaat het om de inzet van reserves en voorzieningen om (te zijner tijd) een activiteit mogelijk te maken. Middelen kunnen in een bestemmingsreserve worden gereserveerd voor toekomstige lasten. Het gereserveerde bedrag kan vervolgens worden ingezet ter dekking van eenmalige lasten, maar bijvoorbeeld ook voor jaarlijkse kapitaallasten (rente- en afschrijvingslasten). Hierdoor ontstaat een ‘beklemde’ reserve. Een belangrijk aandachtspunt bij het gebruik van de dekkingsfunctie van reserves is dat dit geen structureel dekkingsmiddel is3In het kader van het provinciaal toezicht op de gemeentelijke begroting worden beklemde bestemmingsreserves voor dekking van kapitaallasten overigens wel als structureel dekkingsmiddel gerekend. Dit neemt niet weg dat een reserve maar eenmalig gebruikt kan worden en daarmee geen structurele financiële dekking biedt.. Een reserve kan immers maar één keer ingezet worden. Dit kan tot financiële problemen leiden als bijvoorbeeld kapitaalgoederen in de toekomst vervangen moeten worden.
Voorzieningen worden gevormd om aan mogelijke toekomstige verplichtingen te kunnen voldoen. Daarmee vervullen ook voorzieningen een dekkingsfunctie. Voor voorzieningen geldt echter wel een verplicht bestedingsdoel.
Egalisatiefunctie
Reserves en voorzieningen kunnen worden gevormd om tarieven of baten en lasten over de jaren heen gelijkmatig te verdelen. Met een egalisatiereserve- of voorziening kunnen pieken en dalen in de exploitatie worden opgevangen. Daarmee kunnen stabiele tarieven aan derden in rekening worden gebracht. Dit geldt bijvoorbeeld voor de 100% kostendekkende tarieven, zoals Afval en Riolering. Voorbeelden van voorzieningen met een egalisatiefunctie zijn voorzieningen voor toekomstige onderhoudslasten.
Hoofdstuk 4
Artikel 4.2
Functies van reserves en voorzieningen
Onderdeel van Nota reserves en voorzieningen gemeente Ermelo 2023