Landbouw is in verschillende opzichten een belangrijke factor in Veere. De landbouw is van belang voor de lokale economie en de werkgelegenheid.
Tegelijkertijd wordt de landbouw met een veelheid aan ontwikkelingen geconfronteerd waar in de bedrijfsvoering rekening mee gehouden moet worden. Denk aan de eisen die op het gebied van milieu en dierenwelzijn worden gesteld. Verduurzaming van de landbouw en de route naar circulariteit speelt steeds meer een rol. Ook de samenleving stelt eisen aan bijvoorbeeld gezonde voeding. Innovatie speelt een belangrijke rol om in te kunnen spelen op deze ontwikkelingen. De agrariër moet meegaan met de tijd om een renderende en duurzame bedrijfsvoering te kunnen blijven voeren.
Dit stelt hoge eisen aan het ondernemerschap. Het is in hoofdzaak de ondernemer die de koers van zijn bedrijf bepaalt. Een koers die verschillende accenten en richtingen kent, zoals een koers die;
vooral gericht is op agrarische productie (op verschillende schaalniveaus);
gericht is op (voedsel)productie voor de wereldmarkt of meer op lokale markten;
zich mede richt op verbrede landbouw ;
voorsorteert op circulariteit en duurzaamheid of biologische landbouw.
De agrariër centraal
Er is niet één koers te onderscheiden. Vaak zal een combinatie aan de orde zijn die mede bepaald wordt door de ambities en capaciteiten van de ondernemer, de huidige bedrijfssituatie en de omstandigheden in de markt. Voor elke koers speelt ontwikkeling en innovatie een belangrijke rol. Hiervoor is experimenteerruimte nodig om stappen te kunnen maken naar een toekomstbestendige landbouw. Daarnaast heeft de agrarische ondernemer te maken met beleid van de overheid, wet- en regelgeving en andere externe factoren die van invloed zijn op de koers van de ondernemer. Het bepalen van de koers die past bij het agrarisch bedrijf is aan de agrariër; de agrariër centraal.
Nieuwe markten
Het agrarisch bedrijf kent kosten en opbrengsten. De kostenkant wordt enerzijds beheerst door goed ondernemerschap, anderzijds spelen externe factoren een rol waar de agrariër nauwelijks of geen invloed op heeft. Denk bijvoorbeeld aan stijgende kosten voor o.a. brandstof, meststoffen, gewasbeschermings-middelen etc. Aan de opbrengstenkant is de agrariër in belangrijke mate afhankelijk van prijsvorming op de markt. Ook hier speelt goed ondernemerschap een rol. Zo vullen vele agrariërs in Veere hun inkomsten uit de landbouw aan met het aanbieden van verblijfsrecreatie op hun bedrijf. Een andere mogelijkheid is om lokale producten zodanig in de markt te zetten dat deze een meerwaarde genereren. Een goed voorbeeld is Texel, waar ‘branding’ van lokale producten heeft geleid tot een hogere prijs voor de boer. Dit vergt niet alleen goed ondernemerschap, dit vraagt ook om initiatief en samenwerking met andere partijen.
Visie
Omdat de landbouw een belangrijke rol vervult in de voedselproductie, de economie van Veere en het behoud en de ontwikkeling van het landschap, dient de landbouw niet alleen in stand te blijven maar moet die zich ook blijvend kunnen ontwikkelen.
In de visie van de gemeente Veere staat het ondernemerschap van de agrariër daarom centraal. De gemeente wil de agrariër zoveel mogelijk ruimte bieden om te kunnen ondernemen. Tegelijkertijd zijn er randvoorwaarden verbonden aan die ondernemers-ruimte. Die randvoorwaarden hebben betrekking op de toekomstbestendigheid van de landbouw waarop in de volgende twee thema’s verder wordt ingegaan.
Rol
De gemeente heeft een beperkte rol als het gaat om het ondernemerschap van de agrariër. De ondernemer moet de ruimte krijgen. De rol van de gemeente is tweeledig:
waar dit kan, zal de gemeente de ondernemersruimte zoveel mogelijk faciliteren, bijvoorbeeld op planologisch vlak. Indien extra (fysieke) ruimte nodig is om innoverende maatregelen te treffen die van belang zijn voor een toekomstbestendige landbouw, zal de gemeente hier zoveel mogelijk aan meewerken door middel van uitnodigingsplanologie (‘ja, mits…’ in plaats van ‘nee, tenzij…’)
De gemeente stelt ook kaders, die randvoorwaarden koppelen aan ondernemen. De thematiek (ondernemend, toekomstbestendig, aantrekkelijk) laat zien dat er meer nodig is dan alleen ondernemerschap. Deze kaders stellen we samen met de samenleving op (zoals de omgevingsvisie, maar ook aan deze landbouwvisie die met inbreng van belangenorganisaties tot stand is gekomen). Met oog voor de opgaven die spelen, maar ook voor de dagelijkse praktijk, zodat de kaders werkbaar blijven.
Concreet betekent dit dat….
we bestaande bedrijven de ruimte bieden om zich als toekomstbestendig bedrijf verder te ontwikkelen;
we nieuwvestiging alleen toestaan aan toekomstbestendige grondgebonden bedrijven die een positieve bijdrage leveren aan de kwaliteiten van het Veerse landschap.
we waar mogelijk innovaties en proeftuinen stimuleren die leiden tot vernieuwing, toekomstbestendigheid en een aantrekkelijk landschap.