Voorzieningen zijn onderdeel van het vreemd vermogen van de gemeenten.
De gemeente mag namelijk niet vrij beschikken over de gelden, omdat die voor afdekking van specifieke en reële risico’s zijn aangewezen.
In de regelgeving is sprake van verschillende soorten voorzieningen:
Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten (zoals juridische claims in afwachting van de uitspraak van een rechter);
Op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten (zoals rechtsgedingen en reorganisaties);
Kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren (onderhoudskosten);
De bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor rioolheffing wordt geheven.
Bijdragen van derden, niet van de overheid, met een specifiek bestedingsdoel, worden ook als voorziening opgenomen. De reden hiervan is dat dit geld niet vrij besteedbaar is door de gemeente. Het gaat hier om de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing, rioolheffing en begraven.
Zodra een verplichting of risico zich voordoet waarvan de kosten redelijk zijn in te schatten moet een voorziening worden gevormd. Risico’s waarvan de kans klein is dat die zich voordoen of waarvan de omvang niet redelijkerwijs is in te schatten zijn onderdeel van het risicoprofiel van de gemeente en onderdeel van de benodigde weerstandscapaciteit van de gemeente (zie nota weerstandsvermogen en risicobeheersing). In onderstaand schema is dat samengevat.
Hoe zeker is het dat verplichting of het verlies zich voordoet?
Zeker
Waarschijnlijk
Klein, niet uitgesloten
Zeker-heid om-vang
Zeker
Schuld
Voorziening
Risico
Redelijkerwijs in te schatten
Voorziening
Voorziening
Risico
Niet redelijkerwijs in te schatten
Risico
Risico
Risico
In de volgende tabel zijn de belangrijkste verschillen tussen de reserves en voorzieningen opgenomen.
RESERVES
VOORZIENINGEN
- Eigen vermogen
- Vreemd vermogen
- In principe vrij besteedbaar (kan-bepaling)
- Vaste bestemming (zal-bepaling)
- Wijziging van bestemming is mogelijk
- Wijzigen van bestemming is NIET mogelijk
- Intern financieringsmiddel
- (Mogelijk) Toekomstige verplichting ten opzichte van een derde
- Rentetoevoeging toegestaan (toevoeging via de exploitatie), maar niet geadviseerd
- Geen rentetoevoeging, (alleen bij contante waarde berekening)
- Aanwending vrij, mits raadsbesluit
- Aanwending direct t.l.v. de voorziening, zonder raadsbesluit, slechts voor betreffende doel
- Tijdelijk karakter
- Structureel karakter
- Gewenste omvang niet (direct) te bepalen
- Omvang gelijk aan de verplichting (onderbouwde berekening, beheersplan)
- Raad is verantwoordelijk (= financieel beleid)
- College is verantwoordelijk (= financieel beheer), met uitzondering van voorzieningen ter egalisatie van kosten waarvan de grondslag van de voorziening door de raad wordt bepaald.
Hoofdstuk 2 › Paragraaf 2.2
Artikel 2.2.2
Voorzieningen
Onderdeel van Besluit van de raad van de gemeente Aalsmeer tot vaststelling van de Nota Reserves en Voorzieningen 2023 gemeente Aalsmeer