We schetsen hieronder kort enkele maatschappelijke ontwikkelingen, die weliswaar deels landelijk zichtbaar zijn, maar die het gebruik van accommodaties in de dorpen merkbaar raken. We gaan in op:
Vergrijzing en ontgroening
Veranderende rolverdeling tussen partijen
1. Vergrijzing en ontgroening
Voor de gemeente Achtkarspelen in zijn geheel en per dorp zijn de ontwikkelingen in inwonersaantallen de afgelopen 10 jaren per relevante leeftijdsklassen in beeld gebracht (zie bijlage). Over het algemeen daalt het aantal inwoners licht: van 28.120 in 2005 naar 27.950 inwoners in 2015. In Buitenpost en Surhuisterveen, de grotere kernen van de gemeente, is het aantal inwoners licht gestegen. Het gaat dan om de groep 65-plussers die groeit.
Het aantal 65-plussers groeit niet alleen in Buitenpost en Surhuisterveen. Vergrijzing is een landelijke trend die ook in alle dorpen in de gemeente Achtkarspelen duidelijk zichtbaar is. De groep ouderen is vooral sterk gestegen in Kootstertille, Harkema en Buitenpost. Tegelijkertijd valt er een daling van het aantal jongeren waar te nemen (ontgroening). In onderstaande bevolkingspiramides komt de vergrijzing en ontgroening in de gemeente Achtkarspelen duidelijk naar voren.
Figuur 2: bevolkingspiramides 1990 en 2015 gemeente Achtkarspelen (bron: Fries Sociaal Planbureau)
De terugloop van het aantal kinderen en jongeren zal consequenties hebben voor voorzieningen als kinderopvang, peuterspeelzalen en primair en voortgezet onderwijs. Door de toenemende vergrijzing zal een steeds kleiner deel van de inwoners behoren tot de beroepsbevolking. Daarnaast kan het steeds moeilijker worden om voldoende vrijwilligers te krijgen.
In tegenstelling tot het aantal inwoners is het aantal huishoudens licht gegroeid van 11.070 in 2005 naar 11.555 in 2015. Dit betekent minder gezinnen en meer één- en tweepersoonshuishoudens. De groei van het aantal huishoudens zit voornamelijk in Surhuisterveen en Buitenpost. Mensen trekken, in geval van verhuizing, naar de grotere kernen toe.
De prognose voor de gemeente Achtkarspelen laat het volgende beeld zien:
2. Veranderende rolverdeling tussen partijen
De concentratie van gemeenten (en corporaties) op kerntaken leidt er onvermijdelijk toe dat er een grotere aanspraak wordt gedaan op burgerkracht, de Mienskip, en de ondernemerszin van bewoners en particuliere partijen. Dat heeft een financieel nadeel voor de dorpen, omdat minder maatschappelijke voorzieningen door middel van publiek geld worden geëxploiteerd. Maar het heeft ook voordelen; initiatieven van onderop komen voort uit de wensen van gebruikers zelf en zijn daardoor beter houdbaar. Dit betekent meer druk op en vraag naar vrijwilligers. Er zijn alleen wel grenzen aan wat vrijwilligers kunnen organiseren. Enerzijds door regelgeving rondom veiligheid, anderzijds door grenzen aan persoonlijke inzet. Vaak zijn enkele mensen verantwoordelijk voor een groot deel van de initiatieven in een dorp. Dit kan kwetsbaar en belastend zijn.
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies