Maatschappelijke onrust is een veelbesproken onderwerp. Dat is terecht want de gevolgen kunnen ingrijpend zijn. Snelwegen worden geblokkeerd en demonstraties ontaarden in rellen. Mensen komen tegenover elkaar te staan. Wij willen hierop voorbereid zijn. Tegelijkertijd is het belangrijk om waar mogelijk iets te doen aan de oorzaak van die onrust. Symptoombestrijding alleen is niet voldoende. Daarom willen we voorbereid zijn op onrust, terwijl we bouwen aan vertrouwen

Voorbereid zijn op onrust

Gelukkig zijn we grotendeels al voorbereid. Openbare-orde-vraagstukken doen zich al sinds jaar en dag voor. We hebben de kennis, kunde en capaciteit in huis om daarmee om te gaan. Toch zien we ook nieuwe kanten. Met name de online aspecten van ordeverstoringen brengen een nieuwe dynamiek met zich mee. Wanneer is iets dat op het internet is geplaatst strafrechtelijk verboden en wanneer is het alleen onwenselijk? Welke vormen van ingrijpen zijn dan toegestaan en proportioneel? Bureau Regionale Veiligheidsstrategie heeft die nieuwe uitdagingen ook gesignaleerd en heeft als prioriteiten voor heel Midden-Nederland opgenomen:

  • - Vergroten kennis bestuurlijke bevoegdheden op het gebied van digitale veiligheid
  • - Het ontwikkelen van duidings- en handelingsperspectieven voor (deels online) ordeverstoringen

Ook elders in het land volgen de ontwikkelingen op dit gebied elkaar snel op. Er ontstaat jurisprudentie, er worden handelingskaders ontwikkeld en oefeningen gehouden. Wij willen nauw betrokken zijn bij deze ontwikkelingen zodat we optimaal voorbereid zijn op de nieuwe en/of toegenomen onrust die op ons afkomt.

Bouwen aan vertrouwen

Er zijn heel veel manieren en momenten waarop draagvlak verloren kan gaan en onrust kan ontstaan. Inwoners kunnen afhaken als er een besluit genomen wordt waar ze het niet mee eens zijn. Ze kunnen een procedure te ingewikkeld vinden of hebben het gevoel dat ze niet gelijkwaardig behandeld worden. Aan al die ervaringen zit op hun beurt ook een andere kant. Een lokale overheid moet nu eenmaal soms besluiten nemen die niet voor iedereen leuk zijn. Soms is een lokale overheid wettelijk gebonden aan bepaalde ingewikkelde procedures en het is erg moeilijk om goed met mensen te communiceren als ze er op voorhand van uitgaan dat je intenties niet oprecht zijn.

Hoewel het gelijk soms een beetje meer bij de inwoner en soms een beetje meer bij de overheid zal liggen, is er niet voor niets een gezegde dat zegt dat de waarheid meestal ergens in het midden ligt. Om dat midden te vinden moet je met elkaar in gesprek, ook als dat moeilijk of tijdrovend is of je geconfronteerd wordt met je eigen gebreken. Het faciliteren van dat gesprek en investeren in goede open communicatie zal dan ook de kern zijn van onze aanpak. Dat zal niet altijd lukken. Werken in het veiligheidsveld vergt soms ook gewoon onpopulaire besluiten om de samenleving te beschermen tegen criminaliteit en onveiligheid. Daar waar mogelijk zoeken we echter oplossingen gebaseerd op vertrouwen en contact.

Als er sprake is van spanning tussen bevolkingsgroepen onderling dan kijken we niet alleen naar de wettelijke kaders, maar onderzoeken we actief de mogelijkheden om gesprekken tot stand te brengen en te faciliteren. We hebben regelmatig overleg met vertegenwoordigers van diverse groepen uit de samenleving die ons daarbij willen helpen, het bondgenotenoverleg.

Dit overleg is daarbij een belangrijk instrument. We willen extra aandacht besteden aan onze manier van communiceren en de manier waarop we participatie organiseren (zie ook actiepunt 17). We willen onze verbinding met de wijken verbeteren (zie ook actiepunt 14). Verder willen we ook binnen het veiligheidsveld aandacht besteden aan vraagstukken rondom inclusiviteit, waaronder bijvoorbeeld seksuele (straat-)intimidatie en etnisch profileren. In Amersfoort wonen mensen met achtergronden uit 200 verschillende landen. Soms schuurt dat. In 2021 heeft de gemeente, met betrokkenheid van burgers en samenwerkende partners in de stad, een nieuw beleidskader ontwikkeld ter bevordering van inclusie in brede zin. Het doel van het beleidskader is om gelijke kansen te creëren, tweedeling tegen te gaan en de weerbaarheid van inwoners te vergroten. In hetzelfde jaar is de anti-discriminatieagenda vastgesteld. Met deze agenda bouwt de gemeente (en dus ook de veiligheidsprofessionals die daarbinnen werkzaam zijn) aan een inclusieve(re) stad. Ook binnen de politie is inclusiviteit een belangrijk thema.

De politie haalt haar legitimiteit immers uit het vertrouwen van de samenleving. De politie wil verankerd zijn in de samenleving en legitimiteit behouden door professioneel optreden. Daartoe hebben ze het meersporen programma Politie voor Iedereen. Daarmee focussen zij zich de komende jaren op:

  • - Veilige en inclusieve politieteams;
  • - Een diverse instroom van nieuwe politiecollega’s;
  • - De aanpak van discriminatie (zowel intern als extern);
  • - Professioneel controleren;
  • - Het Netwerk Divers Vakmanschap & Bondgenoten.