Gemeentelijk handelen of gemeentelijke besluitvorming kan rechtmatig zijn maar toch schade veroorzaken. Soms moet die schade worden vergoed. Dit heet nadeelcompensatie. Dit is bijvoorbeeld het geval als er een weg wordt opengebroken waardoor een winkel omzetverlies lijdt omdat de winkel niet- of nauwelijks bereikbaar is. Planschade is een bijzondere vorm van nadeelcompensatie. Bij planschade gaat het concreet om verlies van inkomen of vermindering van de waarde van een onroerende zaak als gevolg van een planologische maatregel. Nadeelcompensatie is dus breder dan planschade alleen. Naar verwachting treden op 1 januari 2023 de Omgevingswet (hierna: Ow) en titel 4.5 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) in werking. Met de nieuwe wetgeving komen de algemene bepalingen over nadeelcompensatie in de Awb. In de Ow komen enkele aanvullende (specifieke inhoudelijke) regels voor het omgevingsrecht. Over een aantal onderwerpen is het daarnaast mogelijk om aanvullende procedurele regels op te nemen in een gemeentelijke verordening. Met onderhavige ‘Verordening Nadeelcompensatie ’s-Hertogenbosch 2022’ wordt daarin voorzien.
Verordening nadeelcompensatie
De Ow kent geen verplichting om een Verordening nadeelcompensatie vast te stellen. De gemeente heeft wel de bevoegdheid om in een Verordening nadeelcompensatie regels te stellen over de wijze van beoordeling van een aanvraag van een schadevergoeding en de totstandkoming van een beslissing op een aanvraag. De gemeente ’s-Hertogenbosch heeft gekozen om nadeelcompensatie uit te werken in een verordening. Reden hiervoor is dat het heffen van een recht bij wettelijk voorschrift moet (zie artikel 4:128, lid 1 Awb) en de adviescommissie en/of adviseur een juridische basis krijgen in de verordening. Bovendien zorgt een verordening voor een duidelijke en eenduidige regeling over het in behandeling nemen van een verzoek tot nadeelcompensatie die makkelijk raadpleegbaar is voor burgers en ondernemers. Verder kunnen in de verordening nadere regels worden opgenomen over de wijze van beoordeling van een aanvraag om schadevergoeding, de totstandkoming van een beslissing op de aanvraag en de ontvankelijkheid van de aanvraag.