In het voormalige klooster Soeterbeek in Nuenen kwam de Brabantse Mystiek uit de Zuidelijke Nederlanden in aanraking met de Moderne Devotie van de Noordelijke Nederlanden. Het klooster is verdwenen, maar veel belangrijk erfgoed van de Moderne Devotie is ons overgeleverd, waaronder de Soeterbeeck-collectie met vijftig handschriften, de grootste collectie liturgische handschriften uit een Nederlands klooster, en tegenwoordig ondergebracht bij de Radboud Universiteit Nijmegen.56https://wwwextern.ubn.ru.nl/soeterbeeck/index.php
De laatmiddeleeuwse handschriften van dit klooster vormen op zichzelf al een bezienswaardigheid en zijn de moeite waard om nader te bestuderen en vervolgens om het verhaal van de kloosterlingen die hier ooit woonden te vertellen. Vanwege de sterke nadruk op de verinnerlijking van het geloof schreven de Broeders en Zusters des Gemenen Levens, zoals ze door het leven gingen, veel van hun persoonlijke ervaringen op, in de vorm van autobiografieën, in de vorm van meditaties, contemplaties, gedichten en componeerden ze zelfs muziek. Mogelijk kunnen de liturgische gezangen weer worden uitgevoerd door koren in Nuenen. We leven weer in een tijd met een sterke hang naar het verleden, hang naar mystiek en het mysterieuze. Het accent ligt daarbij niet zozeer op de orthodoxie, maar op spiritualiteit in brede zin. Niet het politieke instituut kerk is interessant maar wel geloof in brede zin. Vooral piëtisten, zoals de moderne devoten, en mystici zijn voor de hedendaagse mens interessant omdat zij geloof minder naar de letter en meer naar de geest beleden.
Op het voormalige kloosterterrein zouden bezoekers kunnen worden rondgeleid door middel van een audiotour, waarbij de mooiste mystieke gedichten en gedachten uit de middeleeuwse geschriften worden verteld of gezongen tegen de achtergrond van het huidige landschap van buitenplaats Soeterbeek. De 12e eeuwse componist Hildegard von Bingen heeft bijvoorbeeld talloze mystieke liederen gecomponeerd. Deze muziek is alles behalve zwaar, maar juist frivool, persoonlijk en vreugdevol. Veel mensen kunnen hiervoor worden geënthousiasmeerd.
Het 15e eeuwse Soeterbeeck-graduale, een boek met Latijnse gezangen voor de liturgie (Foto Radboud Universiteit Nijmegen).
Hoofdstuk 7 › Paragraaf 7.4
Artikel 7.4.3
Klooster Soeterbeek
Onderdeel van Beleidsnota Erfgoed: archeologie, gebouwd erfgoed en historisch landschap Gemeente Nuenen 2023-2029