In 2019 is het Klimaatakkoord gesloten met de uitgangspunten voor Nederlands klimaatbeleid. Hierin zijn de toenmalige Europese doelstelling van 49% CO2-reductie in 2030 ten opzichte van 1990 bijgesteld naar 55%. Op Europees niveau werd deze doelstelling vastgelegd in de Europese klimaatwet van 2021, die in april 2023 een plek kreeg in de Nederlandse klimaatwet. Daarmee is de doelstelling stevig verankerd.
In het Ontwerp Beleidsprogramma Klimaat (mei 2022) richt de uitwerking van het klimaatbeleid Nederland zich op een emissiereductie van 60% in 2030, zodat ook bij tegenvallers de 55% niet in het geding is. Deze uitwerking is vanaf 2023 begonnen. Het rijk heeft drie thema’s benoemd waarbinnen gemeenten nadrukkelijk verantwoordelijkheden dragen.
Elektriciteit: Het onderwerp elektriciteit speelt zowel op regionaal als op gemeentelijke schaal een rol. Zo neemt de gemeente Berkelland deel aan de Regionale Energiestrategie Achterhoek (RES) en hebben wij daar een opgave liggen voor de realisatie van zon-op-veld, zon-op-dak en wind. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat we ernaar streven dat die windmolens en zonnepanelen voor minimaal 50% in eigendom zijn van inwoners en bedrijven.
Warmtetransitie: Daarnaast lopen er binnen het Programma Verduurzaming Gebouwde Omgeving twee deelprogramma’s met een specifieke verantwoordelijkheid voor de gemeenten. Ten eerste is er het Nationaal Programma Lokaal Warmtetransitie (2022). Dit ondersteuningsprogramma zet de taken vanuit de programma's Aardgasvrije Wijken en Expertisecentrum Warmte voort.
Als tweede komen in 2024 de Wet Collectieve Warmte i.c.m. de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie ter vervanging van de huidige Warmtewet. Dit ondersteunt de gemeentelijke Transitievisies Warmte. Beide wetten dienen de ontwikkeling van collectieve warmteoplossingen met een publiek meerderheidsbelang.
Verduurzaming bebouwde omgeving: Het Nationaal Isolatie Programma (NIP) richt zich op het stimuleren in de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Binnen dit deelprogramma, dat uit vier lijnen bestaat, zijn er twee met een kernverantwoordelijkheid voor de gemeente. Voor de aanpak energiearmoede heeft het Rijk in vier fases geld beschikbaar gesteld om mensen die veel uitgeven aan energie en geen mogelijkheden hebben deze situatie te verbeteren te helpen. Via de Lokale Aanpak Isolatie worden gemeenten gevraagd zich te richten op aantoonbaar slecht geïsoleerde huizen via subsidies voor thermische maatregelen.