Bijlage 11 Nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

Toelichting op de tabel:

Voor het bepalen van de dwangsomhoogte gelden de in de tabel genoemde indicatieve dwangsomhoogten per soort activiteit. De tabel vermeldt de meest voorkomende overtredingen, de indicatieve dwangsomhoogten, de daaraan verbonden maxima en de herstel- c.q. begunstigingstermijnen. De tabel vermeldt richtinggevende voorbeelden: in het concrete geval moet de geschikte hoogte van het dwangsombedrag worden bepaald aan de hand van de voorbeelden in de tabel.

Voor overtredingen die niet in de tabel zijn benoemd zal de hoogte van de dwangsom per geval bekeken worden. Uitgangspunt bij het bepalen van de hoogte is dat er een voldoende financiële prikkel van moet uitgaan.

Omdat het bij sommige overtredingen vanwege de diversiteit in omvang, volumes en hoogtes lastig is om één dwangsom te bepalen en om daarbij zo objectief mogelijk te blijven, is er voor gekozen om de hoogte van de dwangsom mede vast te stellen aan de hand van onder meer oppervlaktematen (m²) of aan de hand van kuubs (m³), de ruimtelijke impact, veiligheidsrisico’s en gezondheidsrisico’s.

Ook kan houvast worden gezocht in de vraag hoeveel het bouwen van een illegaal bouwwerk heeft gekost of hoeveel juist het verwijderen ervan gaat kosten.

Daarnaast zijn er bij een aantal overtredingen bandbreedtes opgenomen. Als bij deze soort overtredingen de ruimtelijke impact groot is, en als er (tevens) sprake is van een groter veiligheidsrisico en/of gezondheidsrisico (ingrijpende overtredingen) dan wordt er een hogere dwangsom opgelegd dan bij overtredingen waarbij de impact en de risico’s minder groot zijn (minder ingrijpende overtredingen).

Het uitgangspunt voor de in de tabel genoemde dwangsommen is dat de dwangsom hoger is dan de (geschatte) kosten die een overtreder moet maken, dan wel hoger is dan de (geschatte) winst die de overtreder behaalt als de overtreding voortduurt. De geconstateerde feiten en omstandigheden zijn bepalend voor de individuele vaststelling van de hoogte en het maximaal te verbeuren bedrag.

Afwijkingen naar boven/beneden van de standaard dwangsomhoogte in de tabel, waarvoor in het concrete geval een goede reden kan zijn, worden steeds goed onderbouwd en in de beschikking gemotiveerd.

Indicatieve dwangsommen en begunstigingstermijn in Wkb gerelateerde zaken

In principe kunnen voornoemde richtlijnen voor de dwangsomhoogte ook worden toegepast op een illegaal bouwwerk waarop - als daarvoor wél een aanvraag was ingediend - de Wkb van toepassing zou zijn geweest of als in afwijking van een vergunning voor een bouwwerk in gevolgklasse 1 is gebouwd. Als de voornoemde richtlijnen onvoldoende houvast bieden dat kan voor Wkb-zaken gebruik worden gemaakt van specifieke richtlijnen voor dwangsomhoogten alsmede voor lengte van begunstigingstermijnen.

De onderstaande richtlijnen gaan niet zozeer uit van categorieën van overtredingen (zoals de bovenstaande tabel, maar bieden op artikelniveau van het Bouwbesluit/Besluit bouwwerken leefomgeving aanknopingspunten met:

• - de ernst van de overtreding;
• - op basis van die ernst een richtlijn voor de hoogte van de dwangsom;
• - en daarbij ook een lengte van de begunstigingstermijn.

Wkb-gerelateerde overtreding zullen immers altijd technisch van aard zijn.