Bijlage 6 Nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

Er zijn helaas meer overtredingen dan waar de ODMH namens de gemeenten op kan handhaven. Hiervoor zijn onvoldoende capaciteit en middelen. Het is daarom noodzakelijk om een prioritering aan te brengen in handhavingszaken en – doelen. Van belang is om te weten welke zaken en activiteiten voorrang krijgen.

Om te bepalen welke overtredingen prioriteit zouden moeten krijgen, is onder meer een risicoanalyse uitgevoerd. Hierbij is de methodiek uit de ‘Handreiking handhaven bouwregelgeving’ van het (toenmalige) ministerie van VROM gehanteerd. De risicoanalyse geeft een beeld van bij welke overtredingen op het gebied van bouw- en woningtoezicht zich de grootste negatieve effecten kunnen voordoen. Ook wordt gekeken in welke situaties of branches de kans op overtreding van de wet het grootst is (autonoom naleefgedrag). Onder ‘risico’ verstaan we dus de kans op overtreding.

De BWT-gemeenten hebben bij de het opstellen van de nota VTH 2016-2020, samen met de ODMH, een inschatting gemaakt van de mate waarin bepalingen worden nageleefd en van de negatieve effecten die (kunnen) optreden als dit niet gebeurt. Het gaat hierbij niet om uitgebreide wetenschappelijke analyses, maar om inschattingen op basis van de kennis en ervaring die wij in huis hebben.

De mogelijke overtredingen zijn daarom beoordeeld op de thema’s fysieke veiligheid (letsel, al dan niet dodelijk), volksgezondheid (ziektes, aandoeningen, vermindering levensverwachting), natuurschoon en landschappelijke waarden, cultuurhistorische waarden en erfgoed, financieel-economische schade voor gemeenschap en/of gemeente, sociaal-maatschappelijke kwaliteit (zoals hinder, overlast en gevoel van onveiligheid) en bestuurlijk imago gemeente (politiek-bestuurlijke afbreuk, aantasting van het beeld ten aanzien van betrouwbaarheid en geloofwaardigheid).

Elke gemeente heeft ook lokale prioriteiten op gebied van BWT. Voor de gemeenten waarvoor de ODMH de bouwtaken doet zijn die lokale prioriteiten hieronder opgenomen.

Bij bouwrisico’s gaat het vooral om de veiligheid van het openbare gebied bij bouwplaatsen en op de bouwplaats zelf. Primair is de aannemer verantwoordelijk; een toezichthouder heeft echter wel een signaleringsplicht betreffende onveilige situaties op de bouwplaats naar de aannemer en bij recidive de meldingsplicht naar de I-SZW.

Wanneer een veiligheids- en gezondheidsplan onderdeel is van de vergunning, veelal aanwezig bij bouwwerken direct grenzend aan het openbaar gebied, kan een toezichthouder wel rechtstreeks de aannemer aanspreken bij overtredingen.

Verder zijn de risico in de bouw, wanneer het om toezicht op een afgegeven omgevingsvergunning gaat, eindig. Wanneer het bouwwerk is, of de werkzaamheden zijn afgrond, is er geen vervolgtraject.

Er bestaat een mogelijkheid dat na de “analyse en afronding” een vervolgtraject wordt gestart om handhavend op te treden wanneer een vergunninghouder of aannemer in afwijking van een vergunning bouwt. Hiermee start echter het handhavingstraject.

De risicoanalyse voor de bouw volgt het onderstaande traject:


Het gehele traject van toezicht en handhaving is er op gericht om naleving van wettelijke bepalingen te bevorderen en daardoor de leefbaarheid te vergroten. We noemen het traject de nalevingstrategie.

Hieronder volgen per gemeente de gemeentelijke prioriteiten die gemeenten hebben opgegeven in de vorige nota toezicht en handhaving. Daar waar mogelijk zijn deze aangevuld met nieuwe items.

Gemeente Gouda

• - Constructieve veiligheid
• - Gezondheid
• - Monumenten
• - monumenten: sloop, (ver)bouw-, renovatie- of herstelwerkzaamheden zonder of in strijd met een vergunning en/of melding;
• - bouwen zonder of in strijd met de vergunning indien sprake is van gevaar voor brandveiligheid en/of constructieve veiligheid;
• - drank- en horecabedrijven indien sprake is van risico's voor brandveiligheid en/of constructieve veiligheid;
• - sloop waarbij asbest aanwezig is, zonder of in strijd met vergunning of melding;
• - gebruik van grond of bouwwerk in strijd met het bestemmingsplan, met name waar het gaat om terrassen, schotten, luifels, (brandveilige) inrichting horeca e.d. in de Goudse binnenstad;
• - gebruik in strijd met een melding of vergunning brandveilig gebruik;
  • - integraal toezicht (de aanpak van illegale hennepteelt, controles van coffeeshops, motorclubs en dergelijke, vervallen en verloederde panden/achterstallig onderhoud, de aanpak van overlastpanden inclusief panden met zogenaamde MOE-landers);
  • - handhaving van woonwagenlocaties (reguliere handhavingsacties, jaarlijkse schouwmomenten met gemeenteambtenaren, politie, stadstoezicht, belastingdienst en nutsbedrijven om te zorgen voor normalisatie van de woonwagenlocaties);
  • - overige overtredingen in de Goudse binnenstad. Deze zullen de komende periode extra aandacht gegeven worden in verband met cultuurhistorie, toerisme en het economische beleid

Onderstaande overtredingen kunnen wél gehandhaafd worden, bijvoorbeeld als hier een klacht of handhavingsverzoek voor ingediend wordt of als de gemeente ervoor kiest om bepaalde onderwerpen (soorten overtredingen, gebieden, doelgroepen) projectmatig aan te pakken.

Overige activiteiten en overtredingen

• - Huisvesting arbeidsmigranten/buitenlandse werknemers in strijd met het bestemmingsplan
• - Het kappen van houtopstand zonder vergunning,
• - Gebruik grond of bouwwerk in strijd met het bestemmingsplan
  • - m.b.t. uitstallingen, displays, etalages buiten de Goudse binnenstad
  • - in strijd met het Bouwbesluit (overlast, hinder, gevaar)
  • - t.a.v. kamerbewoning
  • - in cultuurhistorische gebieden
  • - na afloop van de toegestane termijn
  • - bij volkstuincomplexen
  • - overig
• - Evenementen met risico's voor brandveiligheid en/of constructieve veiligheid
• - Bouwen in strijd met of zonder de vergunning
  • - binnen beschermd stadsgezicht
  • - in strijd met de eisen welstand (excess)
  • - overig
• - Reclame-uiting in strijd met of zonder vergunning
  • - op of aan monumenten
  • - in het kernwinkelgebied van de binnenstad
  • - in de rest van de binnenstad
  • - overig
• - Slopen zonder vergunning of melding
  • - binnen beschermd stadsgezicht
  • - zonder asbest • Slopen in strijd met de vergunning of melding
  • - binnen beschermd stadsgezicht
  • - zonder asbest
• - Aanleg in afwijking van of zonder aanlegvergunning
• - Aanleg en gebruik uitweg in afwijking van of zonder vergunning
• - Tijdelijk bouwwerk (niet verwijderen na afloop toegestane termijn)
• - Vergunningvrij bouwen in strijd met Bouwbesluit
• - Vervallen en verloederde panden/achterstallig onderhoud (geen onderdeel uitmakend van een integrale aanpak)

Gemeente Bodegraven-Reeuwijk

• - sloop mét asbest zonder of in strijd met de vergunning/melding;
• - bouwen zonder vergunning in het buitengebied;
• - brandveiligheid en/of constructieve veiligheid bij evenementen;
• - brandveiligheid in drank- en horecagelegenheden;
• - • bouwen zonder of in strijd met de vergunning met gevaar voor constructieve veiligheid of brandveiligheid;
• - bouwen zonder vergunning overige aspecten (niet zijnde constructieve veiligheid of brandveiligheid); • vervallen en verloederde panden/achterstallig onderhoud;
• - gebruik grond of bouwwerk in strijd met het bestemmingsplan in cultuurhistorische gebieden;
• - huisvesting (buitenlandse) werknemers in strijd met het bestemmingsplan;
• - gebruik grond of bouwwerk in strijd met het bestemmingsplan bij kamerbewoning;
• - werkzaamheden zonder of in strijd met de vergunning bij Rijksmonumenten en/of gemeentelijke monumenten;
• - gebruik zonder of in strijd met een melding of vergunning ‘brandveilig gebruik’.
• - gebruik grond of bouwwerk in strijd met bestemmingsplan bij recreatieverblijven (permanente bewoning);
  • - drijvende horeca op de plassen;
  • - illegaal gebruiken van agrarische gronden/natuurgronden in het buitengebied/plassengebied

Onderstaande overtredingen die minder vaak voorkomen en/of die minder verstrekkende gevolgen hebben voor de leefomgeving. Deze overtredingen worden niet actief opgespoord. Maar de overtredingen kunnen wél gehandhaafd worden, bijvoorbeeld als hier een klacht of handhavingsverzoek voor ingediend wordt of als de gemeente ervoor kiest om bepaalde onderwerpen (soorten overtredingen, gebieden, doelgroepen) projectmatig aan te pakken. Het gaat dan in ieder geval om de volgende activiteiten:

• - sloop zónder asbest zonder of in strijd met de vergunning/melding;
• - bouwen in strijd met de vergunning overige aspecten (niet zijnde constructieve veiligheid of brandveiligheid);
• - bouwen zonder vergunning van/bij woonwagens;
• - strijdig gebruik van agrarische gronden binnen een gebied met een transitieopgave;
• - strijdig gebruik van agrarische gronden buiten gebieden met een transitieopgave;
• - gebruik grond of bouwwerk in strijd met het bestemmingsplan panden in kernwinkelgebied;
• - gebruik grond of bouwwerk in strijd met het bestemmingsplan detailhandel op bedrijventerrein;
• - gebruik grond of bouwwerk in strijd met het bestemmingsplan overig;
• - vergunningvrij bouwen in strijd met Bouwbesluit;
• - werkzaamheden zonder aanlegvergunning in het buitengebied;
• - constructieve veiligheid bij drank- en horecagelegenheden;
• - gebruik grond of bouwwerk in strijd met het bestemmingsplan in een gebied met het Keurmerk Veilig Ondernemen;
• - werkzaamheden zonder aanlegvergunning overige gebieden;
• - tijdelijk bouwwerk (niet verwijderen bouwwerk na afloop toegestane termijn);
• - reclameuiting in strijd met de vergunning;
• - bouwen in strijd met de vergunning bij woonwagens;
• - werkzaamheden in afwijking van de aanlegvergunning;
• - gebruik grond of bouwwerk na afloop van de toegestane termijn;

Gemeente Waddinxveen

Gemeente Zuidplas

• - Het aantal locaties waar buitenlandse werknemers illegaal worden gehuisvest terugbrengen.
• - Handhaving is slechts één van de noodzakelijke middelen om illegale huisvesting van buitenlandse werknemers terug te brengen. Om te voorkomen dat het probleem zich verplaatst naar andere locaties binnen of buiten de gemeente, is het noodzakelijk dat huisvesting wordt aangeboden op plekken waar dit wel wenselijk en toegestaan is. De gemeente kan hierin een faciliterende rol spelen.
• - Strijdig gebruik van gronden met agrarische bestemming terugbrengen.
• - De focus ligt op gronden met een agrarische bestemming, omdat een groot deel van de gronden in Zuidplas is bestemd voor agrarisch gebruik. En juist in deze gebieden vindt veel strijdig gebruik plaats dat onwenselijk kan zijn bij de (toekomstige) ontwikkeling van gebieden en hinderlijk kan zijn voor omwonenden.
• - Terugbrengen van bewoning van recreatieverblijven in strijd met het bestemmingsplan.
• - Zoals in de vorige paragraaf gezegd heeft illegale bewoning van recreatieverblijven negatieve effecten op meerdere gebieden. Wij stellen ons daarom tot doel om illegale bewoning van recreatieverblijven actief terug te dringen. Dit betekent dat er gehandhaafd wordt op eenieder die een recreatieverblijf gebruikt of laat gebruiken voor andere doeleinden dan recreatie. Uitgezonderd zijn recreatieverblijven waarvan de bewoners in het bezit zijn van een persoonsgebonden omgevingsvergunning, een persoonsgebonden gedoogbeschikking en een objectgebonden gedoogbeschikking.

Naast deze doelstellingen blijven toezicht en handhaving natuurlijk ook gericht op het voorkomen van calamiteiten en gevaarlijke situaties. De prioritering staat in onderstaand overzicht. Indien het college het nodig acht, kan gemotiveerd afgeweken worden van het beleid.

Omgevingsrecht

• - Illegale sloop met asbest (in strijd met de vergunning/melding)
• - Brandveiligheid en Constructieve veiligheid Dranken Horecagelegenheden en Evenementen
• - Sloop met asbest in strijd met de melding/vergunning
• - Gebruik grond of bouwwerk in strijd recreatieve bestemming, permanente bewoning en kortverblijf
• - Gebruik zonder/of in strijd met vergunning of melding brandveilig gebruik;
• - Bouwen in strijd met of zonder vergunning met gevaar voor brandveiligheid of constructieve veiligheid
• - Huisvesten arbeidsmigranten in strijd met het bestemmingsplan
• - Het brandveilig gebruik op recreatieparken
• - Illegale sloop zonder asbest