De gemeenten in Nederland hebben de wettelijke plicht om te zorgen voor schoolgebouwen voor alle leerlingen in de leerplichtige leeftijd. Dit is vastgelegd in bovengenoemde wetgeving en de (lokale) gemeentelijke verordening voorzieningen huisvesting onderwijs. Sinds de decentralisatie van de onderwijshuisvesting van het Rijk naar gemeenten in 1997 moeten de gemeenten beschikken over een verordening waarin de regels en procedures betreffende voorzieningen huisvesting onderwijs zijn vastgelegd. Ook de gemeente Almere kent (vanzelfsprekend) deze lokale verordening. Daarbij is net als de meeste gemeenten voor het opstellen van de verordening gebruik gemaakt van een daartoe door de VNG opgestelde modelverordening. Gemeenten kunnen in overleg met de schoolbesturen echter afwijken van de zogenaamde modelverordening. Lokale overwegingen en situaties kunnen hiertoe aanleiding zijn.
De gemeente Almere streeft naar een integrale en beleidsrijke invulling van de gemeentelijke taak op het gebied van de onderwijshuisvesting. Gezamenlijk met de bevoegde gezagsorganen streeft de gemeente naar een toekomstgericht en toekomstbestendig voorzieningenniveau. In 2017 en 2018 zijn hiertoe een gezamenlijk ‘Beleidskader’ en een eerste uitvoeringsagenda opgesteld. In het beleidskader zijn gezamenlijke uitgangspunten opgenomen voor de verdere ontwikkeling van de onderwijshuisvesting in de gemeente Almere. De uitvoeringsagenda is verder uitgewerkt naar een viertal prioriteitswijken en de vernieuwing van twee scholen voor voortgezet onderwijs. Met de opstelling van het IHP PO, VO en (V)SO Almere worden de huisvestingsprojecten voor de komende periode geagendeerd die samen met het onderwijsveld worden uitgewerkt. Deze doorkijk zal frequent worden geagendeerd om te beoordelen of de koers nog goed is. Almere kent immers een forse opgave, waarin ze enerzijds de verdere groei moet blijven accommoderen door nieuwe schoolgebouwen en ze anderzijds de bestaande scholen daar waar noodzakelijk moet vernieuwen door levensduurverlenging of vervangende nieuwbouw.
In de bespreking van het IHP is ook aandacht gevraagd voor de vernieuwing van scholen die geen onderdeel zijn van de vier prioriteitswijken. Overeengekomen is dat conform het opgestelde beleidskader in 2017 ook hier sprake moet kunnen zijn van vernieuwing indien sprake is van huisvestingssituaties die gezien de technische en functionele staat niet kunnen wachten tot de periode 2035 en verder. In overleg met het onderwijsveld is overeengekomen dat de scholen die geen onderdeel zijn van de vernieuwing van de prioriteitswijken dan wel onderdeel zijn van een prioriteitswijk, maar de vernieuwing nog te lang op zich laat wachten, een beroep kunnen op de hardheidsclausule uit de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Almere (artikel 30 lid 1). Voor genoemde scholen dient sprake te zijn van een ‘schrijnende’ huisvestingssituatie. Er kunnen redenen zijn voor individuele scholen om een beroep te doen op de hardheidsclausule om eerder in aanmerking te (willen) komen voor vernieuwing dan op basis van de planning van de prioriteitswijken. Op basis van overleg met de betrokken schoolbesturen over de betreffende schrijnende huisvestingssituatie, kan het college besluiten tot een gewijzigde prioritering en/of planvorming om de slechte huisvesting op te heffen.
In overleg met het onderwijsveld is de situatie van een beroep op hardheidsclausule door scholen die geen onderdeel zijn van de vernieuwing in de prioriteitswijken dan wel onderdeel zijn van een prioriteitswijk, maar de vernieuwing nog te lang op zich laat wachten, en te maken hebben met een ‘schrijnende’ huisvestingssituatie, inhoudelijk en procedureel verder uitgewerkt in regels. Overeengekomen is om deze regels niet te verwerken in de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Almere, maar de vorm te geven van Nadere regels hardheidsclausule onderwijshuisvesting, waarmee aldus door het college wordt vastgelegd op welke wijze het gebruik maakt van zijn bevoegdheid de hardheidsclausule toe te passen in gevallen van ‘schrijnende’ huisvestingssituaties. Het college mag op grond van artikel 30 lid 2 van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Almere deze Nadere regels vaststellen.
Bij een schrijnende huisvestingssituatie gaat het in algemene zin om een technische en functionele zeer slechte huisvesting, die aantoonbaar niet verwijtbaar is vanwege ontoereikend uitgevoerd onderhoud door het schoolbestuur. Een beroep op de hardheidsclausule is niet van toepassing indien scholen als gevolg van groei een ruimtetekort hebben. Bij autonome groei van scholen en een toenemende ruimtevraag is artikel 2 en hoofdstuk 2 van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Almere van toepassing en kan een aanvraag uitbreiding worden ingediend.
Artikel 1.
Inleiding
Onderdeel van Nadere regels hardheidsclausule onderwijshuisvesting gemeente Almere 2023