Keukenaanpassingen zijn mogelijk:
**a..** indien er ergonomische belemmeringen zijn bij het uitvoeren van keukenactiviteiten; en
**a..** b. de taakverdeling dusdanig is dat betrokkene verantwoordelijk is voor de keukenactiviteiten.
Bij het vaststellen van de noodzaak tot aanpassingen in de keuken of andere voorzieningen voor het verrichten van huishoudelijke werkzaamheden, zoals het doen van de (gezins)was, is het van belang na te gaan of het binnen de gezinsstructuur noodzakelijk is dat deze activiteiten door de gehandicapte worden uitgevoerd. Uit jurisprudentie blijkt dat wanneer deze activiteiten ook door andere gezinsleden zijn te doen, b.v. het in- en uitladen van de wasmachine, er geen zorgplicht voor de gemeente aanwezig is. Is dit niet het geval, dan is aanpassing mogelijk. Veelal bepalend voor het vaststellen van een medisch-ergonomische noodzaak voor aanpassingen is de wijze van verplaatsen en de noodzakelijke uitgangshouding bij het uitvoeren van de keukenactiviteiten. Bij medische noodzaak tot zittend werken of het afwisselend zittend/staand werken dient onderzocht te worden hoe keukenactiviteiten op ergonomisch verantwoorde wijze zittend uitgevoerd kunnen worden, waarbij rekening gehouden moet worden met de soort zitvoorziening. Aanpassing van de keuken heeft meestal betrekking op de volgende onderdelen:
**a..** opstelling/indeling van de keuken;
**b..** extra handgrepen;
**c..** aanrechtblad;
**d..** spoelbak;
**e..** keukenkasten;
**f..** apparaten;
**g..** kookbron;
**h..** kranen.
Opstelling/indeling van de keuken
Uitgegaan wordt van een standaard keukenblok met een spoelbak met aan beide zijden 60 cm aanrechtblad en een kookbron, waarnaast veelal een 30 cm afzetvlak is gelegen. De standaard kastruimte in een keuken bevat 3 onder- en 3 bovenkastjes. Afhankelijk van de beperkingen en de in gebruik zijnde hulpmiddelen kan voor een afwijkende opstelling gekozen worden.
Handgrepen
Om zich bij de verschillende keukenactiviteiten met werk- of rolstoel te kunnen verplaatsen, kan het nodig zijn extra handgrepen aan te brengen, zoals b.v. een trekstang langs het keukenblok.
Aanrechtblad
Bij een medische noodzaak tot zittend werken of het afwisselend zittend en staand werken, dient onderzocht te worden hoe keukenactiviteiten op ergonomisch verantwoorde wijze zittend uitgevoerd kunnen worden, waarbij rekening gehouden moet worden met de soort zitvoorziening.
**a..** In eerste instantie kan gedacht worden aan een extra werkblad in de keuken, evt. op-/neerklapbaar;
**b..** In tweede instantie kan overwogen worden een deel van het keukenblok onder-rijdbaar te maken. Veelal betreft dit de geschakelde vlakken spoelbak-werkvlak-kookunit;
**c..** Incidenteel wordt een hoog-laag instelbare keuken geadviseerd bij uitzonderlijke omstandigheden. Er moet hier sprake zijn van meerdere personen die gebruik moeten maken van de keuken, bijvoorbeeld omdat taken vastliggen en niet te veranderen zijn, en waarbij de uitgangshouding vanuit ergonomisch oogpunt dusdanig anders is dat verschillende werkhoogtes noodzakelijk zijn;
**d..** indien pannen alleen schuivend verplaatst kunnen worden, dan dient het afzetvlak hittebestendig te zijn.
Spoelbak
Bij zittend gebruik van de keuken kan het noodzakelijk zijn de spoelbak aan te passen. Hierbij wordt gelet op de diepte van de spoelbak en de wijze van isoleren van de onderkant.
Kranen
Zowel hendel(meng)kranen als thermisch begrensde kranen worden als algemeen gebruikelijk beschouwd en in principe niet vergoed door de Wmo. Uitzondering in verband met de aanschafkosten vormen de kranen waarbij sprake is van een combinatie van een hendelkraan met een thermische begrenzing.
Keukenkasten
Indien de bereikbaarheid van de onderkastjes ergonomisch gezien niet goed mogelijk is, dan kunnen voorzieningen voor het bereikbaar maken van de spullen in de kastjes noodzakelijk zijn. De ergonomische belemmeringen die zich hierbij voordoen komen veelal voort uit:
**a..** een verslechterde arm/handfunctie;
**b..** problematiek van de rug;
**c..** problematiek van de knieën.
Indien de bovenkastjes niet bereikbaar zijn t.g.v. beperkingen van de arm/handfunctie of een veranderde uitgangspositie bij het uitvoeren van de keukenactiviteiten, dan dienen deze verlaagd opgehangen te worden, waarbij gelet moet worden op vrije hoofdruimte en lichtval en de benodigde ruimte voor het plaatsen van keukenapparatuur op het aanrechtblad. Bij het vervangen van weggevallen kastruimte moet uitgegaan worden van de kastruimte van een standaard keuken, dus 3 onderkastjes en 3 bovenkastjes, oftewel een totaal van 6 kasten.
Apparaten
De in een keuken gebruikelijke apparaten als een koelkast, een diepvrieskist, een oven of magnetron, een vaatwasmachine en een wasmachine of droger worden als algemeen gebruikelijk beschouwd.
Het kan soms wel noodzakelijk zijn de bereikbaarheid aan te passen door de apparatuur op een console te zetten of een apart aansluitpunt te creëren, wanneer het noodzakelijk is het apparaat te verplaatsen.
Kookbron
Ook de kookbron dient aangeschaft te worden door de cliënt, omdat de verschillende soorten kookbronnen, zoals een gaskomfoor, een elektrische of keramische kookplaat en een inductiekookplaat, als algemeen gebruikelijk worden beschouwd en dus niet onder de zorgplicht van de Wmo vallen. Hierop wordt een uitzondering gemaakt in huurwoningen die na vrijkomen weer aangeboden worden aan de afdeling Wmo. In deze woningen wordt de kookbron door de Wmo vergoed wanneer het gaat om aangepaste keukens waarbij de kookbron integraal is opgenomen in het aanrechtblad. Bij vertrek uit de woning blijft de kookbron in de woning achter.
Hoofdstuk 1.10
Artikel 1.10.5