De gemeente is op grond van het Ob (afdeling 13.2) verplicht om een toezicht- en handhavingsstrategie (sanctiestrategie) te hebben. Daarnaast verplicht de Ow ook om te beschrijven wat de gedoogstrategie van de gemeente is en hoe zij omgaat met overtredingen door de eigen organisatie of door andere overheden. Deze strategieën vormen tezamen de nalevingsstrategie. Deze kunnen niet los van elkaar worden gezien en overlappen elkaar in de praktijk vaak.
Figuur 8 Schematische weergave toezichtstrategie (bron: VTH-beleid Zoeterwoude)
De toezichtstrategie wordt toegelicht aan de hand van het bovenstaande schema. Als eerste wordt ingegaan op toezicht op de Ow en vervolgens op toezicht op de APV en bijzondere wetten. Er wordt voorafgaand een algemene beschrijving van toezicht, de verschillende vormen van toezicht en de algemene werkwijze gegeven.
6.7.1. Toezicht
Onder toezicht wordt verstaan het controleren of de wet- en regelgeving worden nageleefd. Toezicht is grofweg op te delen in twee soorten: (1) het toezicht op de naleving en (2) opsporing. Toezicht op de naleving begint al bij de melding start bouw.
6.7.1.1. Toezicht op de naleving
Toezicht op de naleving zijn de werkzaamheden die verricht worden om na te gaan of voorschriften worden nageleefd. Dit is onder meer het toezicht op vergunningen en het beoordelen van meldingen, het projectmatig toezicht op de bestaande voorraad en surveillance. Toezicht dat wordt uitgevoerd na klachten en incidentmeldingen binnen de Ow behoren tot toezicht op de naleving.
6.7.1.2. Opsporing
Opsporing bestaat enerzijds uit werkzaamheden ter vaststelling of een strafbaar feit is gepleegd op basis van een redelijk vermoeden dat dit het geval is. Anderzijds bestaat opsporing uit het nagaan of een overtreding is begaan.
6.7.1.3. Klachten, incidentmeldingen en niet-routinematig toezicht
Toezicht aan de hand van klachten en incidentmeldingen, en niet-routinematig toezicht kan onder toezicht op de naleving en onder opsporing worden begrepen. Dit is afhankelijk van de aard en de inhoud van de klacht of incidentmelding.
6.7.2. Functie toezichthouder
Een toezichthouder heeft naast de functie toezichthouden op zijn of haar eigen beleidsterrein ook een signalerende functie. Zo kunnen toezichthouders ook toezichthouden voor andere specialismen en kunnen zij indien dat noodzakelijk is een signaal afgeven als zij een overtreding constateren dat buiten hun eigen specialisme valt.
6.7.3. Algemene werkwijze van toezicht
In deze paragraaf wordt de algemene werkwijze voor toezicht op het gebied van Ow taken weergegeven. De paragrafen volgend hierop beschrijven de verschillende toezichtsvormen en de werkwijze die daarbij wordt gehanteerd.
6.7.3.1. Voorbereiden van toezicht
De gemeente draagt zorg voor de kwaliteit van de uitvoering van toezicht en zorgt ervoor dat toezichthouders de controles op een uniforme wijze uitvoeren. Dit is onder andere mogelijk door een goede voorbereiding. Voordat de controles worden uitgevoerd, verzamelt en beoordeelt de toezichthouder altijd eerst de relevante documenten bij een casus.
Mocht toezicht plaatsvinden naar aanleiding van een omgevingsvergunning dan zijn deze documenten samengevoegd in een dossier en terug te vinden in Powerbrowser. De volledigheidstoets op de stukken is in elk geval al gedaan door vergunningverlening. Uitgezonderd hierop zijn natuurlijk de documenten die worden ingediend na de vergunningenprocedure.
De toezichthouder beoordeelt, eventueel in overleg met de vergunningverlener, de achteraf aangeleverde stukken op volledigheid en inhoud. De vergunningsvoorwaarden worden doorgenomen door de toezichthouder. Indien gewenst wordt intern eerst een overleg gehouden tussen verschillende teams alvorens een toezichtcontrole wordt uitgevoerd.
6.7.3.2. Werkwijze prioritair werken
De prioriteit van een activiteit bepaalt de wijze waarop aan beide vormen van toezicht uitvoering wordt gegeven. Zo wordt intensiever gecontroleerd bij toezichtstaken met een hoge prioriteit en dus een hoger risico, dan bij taken met een lage prioriteit. Hierbij willen wij benadrukken dat klachten zich niet laten plannen. Echter, wel kan de gemeente op basis van de prioritering bepalen op welke klacht er wordt gereageerd. Daarnaast ruimen we tijd in de jaarplanning in voor de afhandeling van klachten.
6.7.3.3. Rapportage
Zaakrapportage
Alle zaken dienen geregistreerd te worden om de uitvoering te kunnen monitoren. De stappen worden in het systeem doorlopen, de genomen beslissingen en verdere relevante documenten op in de daarvoor bedoelde applicatie Powerbrowser. De volgende gegevens worden geregistreerd:
Uitgevoerde (her)controles;
geconstateerde overtredingen;
de opgestelde rapportages;
eventueel opgelegde bestuurlijke sancties;
verzoeken tot handhaving worden automatisch geregistreerd door DIV.
Communicatie rapportage
Het controlerapport wordt niet actief gedeeld met betrokken en wordt alleen openbaar gemaakt op verzoek van belanghebbenden of in het kader van juridische procedures. Persoonlijke gegevens van derden en/of toezichthouders worden daarbij geanonimiseerd.
Beleidscyclus
De gegevens in de zaakrapportage leveren informatie over het effect van de handelingen die we uitvoeren op het naleefgedrag van wet- en regelgeving. Als een activiteit niet het gewenste effect oplevert vormt dit input om de handhavingsstrategie aan te passen. De zaakrapportage draagt zo op langere termijn bij aan de strategievorming. Daarnaast kan de analyse van de zaakrapportage worden gebruikt om onderwerpen voor toekomstige projectmatig(e) toezicht en handhaving te bepalen. Hiermee wordt bedoeld dat handhaving en/of toezicht wordt ingezet als ware een project, om op deze manier één bepaald onderwerp te tackelen.
Hoofdstuk 6
Artikel 6.7.
Nalevingsstrategie: toezichtstrategie
Onderdeel van VTH-beleidsplan (2024-2027) gemeente Cranendonck