Volgens de wet hebben gemeenten een zorgplicht voor doelmatige inzameling en verwerking van hemelwater, dat eigenaren van percelen redelijkerwijs niet zelf kunnen verwerken.
Beleid gemeente Twenterand
Bij het stellen van eisen richting perceeleigenaren staat redelijkheid centraal. Zo dienen bij het afdwingen van afkoppelen de kosten en baten in redelijke verhouding tot elkaar te staan. Afdwingen van afkoppelen is niet redelijk als dit tot hoge kosten leidt. Of als de baten beperkt zijn of daarover twijfels zijn. Het is ook niet redelijk perceeleigenaren tot afkoppelen te dwingen, als verharde oppervlakken niet schoon zijn en/of redelijkerwijs niet schoon gehouden kunnen worden. Bij nieuwbouw of verbouw mag geen regenwater meer aangesloten worden op gemengde riolering.
Berging en buien
Bij nieuwbouw in in- of uitbreidingswijken dient de ontwikkelaar te voldoen aan de eisen van het waterschap Vechtstromen. Dat betekent op dit moment het aanbrengen van 80 mm berging over de toename van het verhard oppervlak van de in- of uitbreiding. Die 80 mm berging of retentie kan worden gerealiseerd op groene daken, in infiltratievoorzieningen (onder de grond), in wadi’s (boven de grond), of in uitbreiding van oppervlaktewater (bergingsvijvers). Wanneer het waterschap Vechtstromen haar beleid bijstelt (bijvoorbeeld wanneer uit onderzoek van het KNMI blijkt dat zware buien sneller toenemen dan nu verwacht), kan het zijn dat die 80 mm hoger wordt. Nieuwbouw dient klimaatbestendig te worden ontworpen en aangelegd.
Bij incidentele nieuwbouw of verbouw dient de particulier op eigen terrein 80 mm berging te realiseren over de toenamen van het verhard oppervlak. Wanneer dit op eigen terrein niet mogelijk is (bijvoorbeeld door hoge grondwaterstanden), dan dient in overleg met de gemeente onderzocht te worden wat de alternatieven zijn. Er mag geen sprake zijn van afwenteling, waardoor problemen in de omgeving groter worden.
Nieuwe rioolstelsels worden ontworpen op bui 09 van de stichting RIONED (geen water-op-straat). De rioolstelsels dienen getoetst te worden met bui 10 (geen wateroverlast). Daarnaast dient een nieuwe wijk getoetst te worden met de klimaatbui van 70 mm in 1 uur, waarbij geen water bedrijven of woningen mag instromen en er geen problemen mogen ontstaan op hoofdwegen of wijkontsluitingswegen. Eventueel water-op-straat dient tussen de trottoirbanden geborgen te worden.
Door vloerpeilen van nieuwe woningen 0,30 m boven de as van de weg aan te leggen, wordt voorkomen dan bij extreme neerslag water woningen of bedrijven in kan stromen.
Bij reconstructies van wegen wordt in principe regenwater afgekoppeld van het gemengde rioolstelsel door de aanleg van een IT-riool waarin circa 10 mm berging aanwezig is. Hiermee kan op jaarbasis circa 90% van de neerslag infiltreren in de ondergrond. Uiteraard wordt daarbij per locatie gekeken naar de grondwaterstanden en de doorlatendheid van de bodem.
Maatregelen
De gemeentelijke zorg voor het beheer van afvloeiend hemelwater heeft naast het hemelwater dat door particulieren vanaf particulier terrein wordt aangeboden ook betrekking op het afvloeiend hemelwater van openbaar terrein.
Er kunnen zich drie situaties voordoen:
de gemeente zamelt in het geheel geen hemelwater in (bijvoorbeeld in het buitengebied);
de gemeente zamelt hemelwater en vuilwater in via een (verbeterd) gescheiden systeem (bijvoorbeeld nieuwbouw);
gemeente zamelt hemelwater en vuilwater in via een gemengd systeem (bestaand).
Verantwoordelijkheid particuliere terreinen
Op particulier terrein is primair de eigenaar van het terrein verantwoordelijk voor de opvang, verwerking en afvoer van het hemelwater. Het hemelwater wordt afgevoerd naar het oppervlaktewater of wordt in de bodem geïnfiltreerd. Uitgangspunt is dat hemelwater schoon is, tenzij het verontreinigd wordt. Wanneer het ingezamelde hemelwater te verontreinigd is en verontreiniging van het hemelwater valt niet te voorkomen, dan dient het afvalwater ter plaatse te worden gezuiverd (via een bodempassage, een helofytenfilter, een zuiveringsfilter of een gelijksoortige voorziening).
De gemeentelijke hemelwaterzorgplicht treedt pas in werking als de houder van het verzamelde hemelwater zich er niet op een andere wijze van kan ontdoen. Deze zorgplicht omvat niet meer dan een door de gemeente aangeboden voorziening waar het hemelwater in geloosd kan worden. Het is aan de gemeente welke voorziening dat is. Dat zou ook een gemengd riool kunnen zijn, alhoewel het rijksbeleid uitgaat van een voorkeur voor een gescheiden inzameling. Voorwaarde voor het teruggrijpen op de gemeentelijke zorgplicht is echter wel dat van de perceeleigenaar (de houder van het afstromend hemelwater) redelijkerwijs niet gevergd kan worden het hemelwater af te voeren, bijvoorbeeld omdat er geen oppervlaktewater in de buurt is waarop geloosd kan worden en de grondwaterstand dermate hoog is dat infiltratie niet mogelijk is. Een situatie dat de perceeleigenaar het gehele perceel verhard heeft, waardoor infiltratie onmogelijk is geworden, is geen reden om een beroep te doen op de gemeentelijke zorgplicht.
Gemeente Twenterand gaat in de komende planperiode actiever naar bewoners met informatie over afkoppelen van verhard oppervlak. Dat kan bijvoorbeeld door bij riool- of wegrenovaties dit als een besteksverplichting op te nemen. Ingezet wordt met name op het afkoppelen van de voorkanten van woningen en andere panden.
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies