Leeftijd 0-3 jaar
- - Hebben bij alle activiteiten verzorging van de ouder nodig.
- - Ouderlijk toezicht is zeer nabij nodig.
- - Zijn in toenemende mate zelfstandig bij bewegen en verplaatsen.
- - Hebben begeleiding en stimulans nodig bij psychomotorische ontwikkeling.
- - Hebben begeleiding en stimulans nodig bij ontwikkelen naar zelfstandigheid en zelfredzaamheid.
- - Zijn niet in staat om zonder begeleiding zichzelf in het verkeer te begeven.
- - Hebben een beschermende woonomgeving nodig waarin fysieke en sociale veiligheid is gewaarborgd en een passend pedagogisch klimaat wordt geboden.
- - Motoriek: leert kruipen, zitten, lopen, rennen, pincetgreep, blokken bouwen en begint met tekenen.
- - Sociaal-emotioneel: toezicht en begeleiding nodig in het samenspel met andere kinderen. Speelt naast andere kinderen. Kinderen hebben grote behoefte om dingen zelf te doen.
- - Spraak en taal: begrijpt eenvoudige aanwijzingen en spreekt zelf woordjes en kleine zinnetjes (gemiddeld drie woordzinnen).
Leeftijd 3-5 jaar
- - Kunnen niet zonder toezicht van volwassenen. Binnenshuis kan het toezicht korte tijd op gehoorsafstand.
- - Hebben begeleiding en stimulans nodig bij psychomotorische ontwikkeling.
- - Hebben begeleiding en stimulans nodig bij ontwikkelen naar zelfstandigheid en zelfredzaamheid.
- - Hebben hulp, toezicht en stimulans nodig bij zindelijkheidstraining en controle nodig bij de toiletgang.
- - Hebben hulp, toezicht en stimulans nodig bij aan- en uitkleden, eten, wassen, in- en uit bed komen, dag- en nachtritme en dagindeling bepalen.
- - Hebben begeleiding nodig bij spel en vrijetijdsbesteding.
- - Zijn niet in staat om zonder begeleiding zichzelf in het verkeer te begeven.
- - Hebben een beschermende woonomgeving nodig waarin fysieke en sociale veiligheid is gewaarborgd en een passend pedagogisch klimaat wordt geboden.
- - Motoriek: kunnen zelf zitten, op gelijkvloerse plaatsen zelf staan en lopen kunnen zelf uit een beker drinken, zelf met lepel eten. Leert knippen, juiste pen greep, traplopen en fietsen met zijwieltjes.
- - Sociaal-emotioneel: leert samenspelen, heeft hulp nodig bij het oplossen van conflicten, krijgt vriendjes, kan opgaan in fantasiespel.
- - Spraak en taal: vergroot woordenschat, maakt kleine zinnetjes, kan zichzelf met 'ik' benoemen.
Leeftijd 5-12 jaar
- - Kinderen vanaf 5 jaar hebben een reguliere dagbesteding (22-25 uur per week).
- - Kunnen niet zonder toezicht van volwassenen. Toezicht kan op enige afstand.
- - Hebben toezicht, stimulans en controle nodig en vanaf 6 tot 12 jaar geleidelijk aan steeds minder hulp nodig bij hun persoonlijke verzorging zoals het zich wassen en tandenpoetsen.
- - Hebben hulp nodig bij het gebruik van medicatie.
- - Zijn overdag zindelijk en 's nachts merendeels ook. Ontvangen zo nodig zindelijkheidstraining.
- - Hebben begeleiding en stimulans nodig bij psychomotorische ontwikkeling.
- - Hebben begeleiding en stimulans nodig bij ontwikkelen naar zelfstandigheid en zelfredzaamheid.
- - Hebben begeleiding nodig van een volwassene in het verkeer.
- - Hebben een beschermende woonomgeving nodig waarin fysieke en sociale veiligheid is gewaarborgd en een passend pedagogisch klimaat wordt geboden.
- - Motoriek: leert fietsen (zonder zijwieltjes), kan hinkelen en op één been staan, kan zich aan- en uitkleden en leert veters strikken, leert schrijven. Haalt zwemdiploma.
Leeftijd 12-18 jaar
- - Hebben geen voortdurend toezicht nodig van volwassenen.
- - Kunnen vanaf 12 jaar enkele uren alleen gelaten worden.
- - Kunnen vanaf 16 jaar dag en nacht alleen gelaten worden.
- - Hebben bij hun persoonlijke verzorging geen hulp en maar weinig toezicht nodig.
- - Hebben tot 18 jaar een reguliere dagbesteding op school of opleiding.
- - Hebben begeleiding en stimulans nodig bij ontplooiing en ontwikkeling (b.v. huiswerk of het zelfstandig wonen).
- - Hebben geen begeleiding nodig van een volwassene in het verkeer.
- - Hebben, in ieder geval tot 17 jaar, een beschermende woonomgeving nodig waarin de fysieke en sociale veiligheid is gewaarborgd en waarbinnen een passend pedagogisch klimaat wordt geboden.
- - Kunnen vanaf 18 jaar zelfstandig wonen.
- - Hebben een dagbesteding in de vorm van opleiding of arbeid.
- - Motoriek: door snelle groei kan coördinatie verstoord raken (slungelige motoriek).
- - Sociaal-emotioneel: het zelfbeeld verandert en leert zichzelf identificeren aan anderen. Is geneigd zichzelf te overschatten. Vrienden zijn erg belangrijk, maakt zich los van ouders. Heeft nog onvoldoende inzicht in lange termijn consequenties van gedrag. Kan delen. Seksuele interesse groeit.
- - Spraak en taal: Abstract denken ontwikkelt. Heeft begrip van tijd. Kunnen diverse oplossingsstrategieën bedenken.