**2.2.1. .** Onderzoek GGD
Juli 2020 heeft de GGD Drenthe het basisrapport van de gezondheidsmonitor Jeugd 2019, over de gezondheid en leefgewoonten van de Drentse jongeren in klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs, gepubliceerd. Er deden in Drenthe 5300 jongeren mee aan dit onderzoek.
Er deden 245 jongeren uit De Wolden mee aan dit onderzoek. Er is een vergelijking gemaakt met de resultaten Drenthe totaal.
Belangrijkste uitkomsten
Landelijk is het alcoholgebruik onder jongeren vanaf 2003 afgenomen. Dit zette door tot 2015. Vanaf 2015 neemt het alcoholgebruik niet meer af, er is sprake van een stabilisatie.
Voor Drenthe liggen de cijfers iets ongunstiger, er is wel een gelijke trend waarneembaar.
Voor De Wolden geldt een negatieve trend, er is een toename voor wat betreft het bingedrinken en dronken of aangeschoten zijn.
In De Wolden zijn meer ouders dan gemiddeld in Drenthe die het alcoholgebruik van hun tieners goedkeuren.
Voor de tabellen uit het GGD onderzoek zie bijlage I.
Conclusie
De ambitie/ opgave Preventie- en Handhavingsplan 2018-2022 “er is jaarlijks een afname van 20% van jongeren onder de 18 jaar die alcohol gebruiken”, blijkt onrealistisch. Dit zou namelijk hebben betekent dat na 4 jaar 59% van de jongeren onder de 18 jaar geen alcohol meer drinkt.
Een realistische ambitie is: Een jaarlijkse afname alcoholgebruik onder de 18 jaar naar het algemeen landelijk niveau. (Landelijk niveau is hier het resultaat van het Peilstation-onderzoek van het Trimbos-instituut, een landelijk onderzoek naar roken, drinken, drugsgebruik en internetgebruik onder scholieren van 10 tot en met 18 jaar.)
Meting Coronaperiode Jeugd GGD Drenthe
In het najaar van 2021 (sep-nov) heeft GGD Drenthe in samenwerking met GGD GHOR en het RIVM een extra grootschalig onderzoek gehouden in Drenthe onder jongeren uit klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs. Dit is onderdeel van de landelijke Gezondheidsmonitor Jeugd.
Conclusie van dit onderzoek is dat de gezondheid van jongeren in Drenthe is achteruitgegaan in de coronaperiode. Ondanks de inspanning voor NIX18 is in veel gemeenten alcoholgebruik toegenomen. In de Wolden is het alcoholgebruik afgenomen tot Drents niveau, wat nog steeds erg hoog is.
Voor de tabellen uit het onderzoek, zie bijlage I.
Meting drugsgebruik jeugd GGD Drenthe
Onderzoek najaar 2019:
Er zijn zeer weinig jongeren, 1%, in De Wolden die hasj of wiet gebruiken. Het gebruik van lachgas is erg laag.
De omvang van drugsgebruik door jongeren in De Wolden is volgens dit onderzoek niet problematisch.
Onderzoek najaar 2021:
De corona-periode heeft in De Wolden niet geleid tot een toename van middelengebruik onder jongeren.
Voor tabellen uit het GGD onderzoek, zie bijlage I.
** 2.2.2. .** Preventie
Preventiemenu
In de gemeente De Wolden is in schooljaar 2017-2018 het preventiemenu basisonderwijs opgestart omdat er veel preventieactiviteiten op scholen af komen. Veel organisaties willen iets van scholen in bereik naar de doelgroep en vragen scholen mee te doen aan preventie-activiteiten. Om hier meer verbinding in te krijgen en te voorkomen dat dit ad hoc plaats vindt, wordt dit vanuit het preventiemenu gebundeld aangeboden. Er is een aanbod voor ouders, onderwijzers/ directie.
Geen enkele school in De Wolden heeft in de schooljaren 2018-2019, 2019-2020, 2020-2021 en 2021-2022 een programma afgenomen.
Op het voortgezet onderwijs in de omliggende gemeentes worden het preventie- programma ‘Helder op school’ aangeboden, dus ook aan leerlingen uit De Wolden.
Dit programma is afgenomen voor leerlingen, beleidsmakers, docenten, ouders en professionals.
Voor het overzicht aanbod preventieactiviteiten, zie bijlage II.
Keten United
De kern van het ketenbeleid is het tegemoetkomen aan de behoefte van jongeren om elkaar te ontmoeten in keten. Door het ketenbeleid zijn de keten in beeld en is regulatie mogelijk. Regulatie op met name veiligheid en alcoholmatiging. Het ketenbeleid is ook onderdeel van het alcoholmatigingsbeleid van de gemeente De Wolden.
Het aantal deelnemende keten varieert per jaar (van 10 tot 15). Keten komen en gaan. Niet alle keten zijn waarschijnlijk in beeld.
Nieuwe deelnemende jongerenketen krijgen het eerste jaar dat men deelneemt standaard de IVA-cursus aangeboden (Instructie Verantwoord Alcohol Schenken).
In 2019 is er alcoholvoorlichting geweest voor zowel jongeren als ouders binnen het Keten United project. Er waren destijds zo’n 10 keten aangesloten bij Keten United, waarvan alle ouders uitgenodigd zijn en er minimaal 2 ouders en 5 jongeren per keet aanwezig moesten zijn. Tijdens de Coronacrisis hebben er geen voorlichtingsactiviteiten plaatsgevonden.
Mystery-Kids Sportkantines
In 2018 kwamen er meerdere signalen binnen dat er structureel alcohol werd verkocht aan jongeren onder de 18 jaar bij sportverenigingen/kantines, sporthallen.
Om dit te onderzoeken is gebruik gemaakt van de inzet van zogenaamde mystery-kids, om de werkelijke naleving van de wet te meten. De methode: Jongeren onder de achttien jaar doen een aankooppoging alcohol. Zo wordt de naleving van de leeftijdsgrens getoetst.
Het onderzoek/steekproef werd uitgevoerd door Bureau Horeca Bijzondere Wetten voorjaar 2019. De achttien aankooppogingen bij de sportkantines hebben geleid tot de volgende resultaten (2 sporthallen waren gesloten):
bij 7 bezoeken vroeg de verstrekker de jongere(n) om een identiteitsbewijs en heeft de verstrekker de aankoop van alcoholhoudende drank door een persoon jonger dan achttien jaar geweigerd;
bij 11 bezoeken was er sprake van directe verstrekking van alcoholhoudende drank aan een persoon jonger dan achttien jaar.
Uit de resultaten blijkt dat in meer dan de helft van de gevallen (61%) aan een minderjarige jongere alcoholhoudende drank is verstrekt zonder dat er gevraagd is naar een identiteitsbewijs. Bij zeven aankooppogingen (39%) heeft de verstrekker om een identiteitsbewijs gevraagd en de verkoop geweigerd.
Er is niet gekozen voor een vervolg met de BHBW Jong Proef Preventie Methodiek. De methode werd meer gezien als een controlemiddel, minder als een bewustwording/ motivatie methodiek.
Aan een vervolg middels het bieden van een training/instructie voor vrijwilligers/ medewerkers van sportkantines, voor het doen naleven van de Alcoholwet is (nog) geen invulling gegeven. De coronacrisis was hierop van invloed.
Preventieakkoord De Wolden
In het Preventie- en Handhavingsplan sluit de gemeente zoveel mogelijk aan op de doelstellingen van het Nationaal Preventieakkoord. Een veelheid aan organisaties en maatschappelijke partners waaronder bedrijfsleven, sportorganisaties en onderwijsinstellingen verbond zich met het Akkoord aan het terugdringen van problematisch 1 In het NPA wordt onder problematisch alcoholgebruik verstaan: Al het alcoholgebruik door jongeren onder de 18 jaar, drinken door zwangere vrouwen, overmatig drinken, zwaar drinken, regelmatig bingedrinken, een drinkpatroon dat leidt tot lichamelijke klachten en/of psychische of sociale problemen en dat een adequate aanpak van bestaande problemen verhindert. alcoholgebruik in 2040.
Voor jongeren onder de 18 jaar zijn specifieke doelstellingen opgenomen. Zo moet het aantal 12-16-jarigen dat ooit gedronken heeft afnemen van 45% naar 25% in 2040. Uiteindelijk is het doel om te komen tot 0% alcoholgebruik onder de 18 jaar en een naleving van de leeftijdsgrens door verstrekkers van 100%. De gemeente levert met haar maatschappelijke partners en inwoners graag haar bijdrage aan het realiseren van deze doelstellingen.
Het Preventieakkoord De Wolden, zie bijlage III.
** 2.2.3. .** Handhaving
Blaastesten Oktoberfest
2018. N.a.v. veelvuldig alcoholgebruik door – 18-jarigen was het voorstel om de activiteit alleen toegankelijk te maken voor 18-plussers. Hierdoor zou er geen gedoe zijn rond het alcohol schenken aan minderjarigen. De organisatie wilde echter ook 18-minners toelaten i.v.m. de exploitatie.
Hiermee is ingestemd op voorwaarde dat de organisatie zou zorgen voor een sluitende aanpak om alcoholgebruik door minderjarigen tegen te gaan. Gekozen is om alle minderjarigen te laten blazen bij de ingang naar het evenement. Ook is er gewerkt met polsbandjes voor – en + 18-jarigen.
Afgelopen edities heeft de organisatie minderjarigen laten blazen. Handhaving heeft hier toezicht op gehouden (steekproefsgewijs) en dit is positief verlopen.
** 2.2.4. .** Werkwijze, hotspots
De in het Preventie- en Handhavingsplan voorgestelde werkwijze heeft niet gestructureerd of gecoördineerd plaatsgevonden. Er is geen jaarlijkse risicoanalyse gemaakt op basis waarvan doelstellingen kunnen worden aangescherpt en de focus kan worden verlegd. D.w.z. dat er geen hotspots zijn geïnventariseerd in overleg met Welzijn De Wolden/ jongerenwerk, Verslavingszorg Noord Nederland (VNN), BOA’s alcoholwet, wijkagent, horeca coördinator en tussen de verschillende afdelingen binnen de eigen organisatie.
De uitgevoerde activiteiten zijn initiatieven n.a.v. signalen zonder dat deze breed zijn overlegd. Er was geen integrale regie of project coördinatie.
Hoofdstuk 2.
Artikel 2.2.
Resultaten, metingen
Onderdeel van Preventie en handhavingsplan alcohol & drugs 2024 - 2027 gemeente De Wolden