Het sportlandschap is de afgelopen jaren sterk veranderd, en blijft veranderen. Hoewel nog steeds veel kinderen de weg naar een sportclub weten te vinden, zien we dat het aantal leden bij sportclubs dalende is. Dit komt mede door demografische ontwikkelingen als ontgroeningen vergrijzing. De manier van sporten verandert echter ook. Het percentage inwoners datbij een commerciële sportaanbieder ofwel op een zelf-georganiseerde manier sport enbeweegt, is zichtbaar toegenomen. Als we kijken naar de absolute aantallen dan zien we datde beweegparticipatie afneemt en er tegelijkertijd meer inwoners zijn met overgewicht. Als gemeente willen we samen met het sportlandschap vooruit kijken en moeten we ons afvragen of we nog de juiste dingen doen.

DE BETAALBAARHEID EN ORGANISATIE VAN SPORTCLUBS STAAT ONDER DRUK

De afgelopen jaren hebben eerst de coronacrises en daarna de fors stijgende energieprijzen een grote impact gehad op de organisatie- en financiële kracht van sportclubs. In de cijfers uit de Achterhoekse Sportaanbieders monitor van 2022 zien we dat in Berkelland 75% van de sportclubs de aanwezigheid van voldoende vrijwilligers als het grootste knelpunt ervaart. De grootste zorg bestaat rondom de ervaren werkdruk als vrijwilliger en de invulling van bestuurlijke functies. In de energie- inventarisatie die is uitgevoerd door de Sport Federatie Berkelland eind 2022 blijkt dat de stijgende energiekosten ervoor zorgen dat 36% van de sportclubs ernstige zorgen heeft over het voortbestaan.

Onderzoek dat op landelijke schaal is uitgevoerd onder 1.200 verenigingsbestuurders bevestigt dit beeld. Dit betekent niet dat het sportlandschap in slechte staat verkeert, maar dat er terechte opgaven liggen die vragen om een doelgerichte aanpak.

VITALE SPORTPARKEN MET TOEKOMSTBESTENDIGE SPORTCLUBS

Hoewel sportclubs voor behoorlijke opgaven staan is de maatschappelijke relevantie de afgelopen jaren groter geworden. We verwachten van sportclubs een grotere bijdrage in doelstellingen op het gebied van (positieve) gezondheid en gezonde leefstijl van inwoners en het versterken van de sociale basis en leefbaarheid in kernen. Als gemeente zien we de meerwaarde van deze maatschappelijke positionering van sportparken en sportclubs en de ontwikkeling naar ‘vitale sportparken’. Een

vitaal sportpark kenmerkt zich door de brede samenwerking van sportclubs die er zijn gevestigd, een goede bezetting op de aanwezige accommodaties en veelal ook een maatschappelijke samen- werking met partners uit andere domeinen dan sport. Hier past de ‘open club’ gedachte bij, oftewel een sportclub die zich openstelt voor samenwerking en een brede groep inwoners, ook niet-leden, en streeft naar inclusie en het vraaggericht organiseren en vernieuwen van haar aanbod. Op veel plekken in Berkelland zijn er goede voorbeelden van initiatieven en ontwikkelingen in deze richting.

DE ROL VAN EEN LOKAAL SPORTPLATFORM

Het Nationaal Sportakkoord geeft aan lokale partijen de opdracht om het inrichten van lokaal sportplatform te onderzoeken. Zo’n sportplatform moet lokale sportaanbieders samenbrengen om samenwerking en kennisdelen te vergroten, en te organiseren dat er een aanspreekpunt aanwezig is voor gemeente waarmee tevens belangenbehartiging plaatsvindt. Met de aanwezigheid van ‘Heel Berkelland Beweegt’ en bijbehorende stuurgroep, én de Sport Federatie Berkelland, zijn al veel elementen goed belegd. Toch willen we onderzoeken welke ontwikkelingsmogelijkheden er zijn, hoe we zaken kunnen verbeteren en hoe daarin gebruik gemaakt kan worden van de aanwezige structuren. We hebben daarbij aandacht voor het bereiken van meer sportclubs, maar ook meer commerciële sportaanbieders en partijen uit andere domeinen als zorg, welzijn, onderwijs en bedrijfsleven. Ook het belang van de individuele sporter zien hierin graag vertegenwoordigd.

WAT WILLEN WE BEREIKEN?

GEWENSTE EFFECTEN

MEETBARE INDICATOREN

Zoveel mogelijk sportparken en sportclubs in Berkelland zijn vitaal en toe- komstbestendig.

  • - Het percentage sportclubs dat financieel en organisatorisch gezond is.
  • - Het aantal sportclubs dat knelpunten ervaart op het gebied van financiën, inzet vrijwilligers en/of op accommodatieonderwerpen.
  • - Het aantal sportclubs dat samenwerkt met andere clubs en/of partijen uit andere sectoren als onderwijs, zorg, welzijn of het bedrijfsleven.
  • - Het aantal sportclubs dat zich ontwikkelt tot een ‘open club’.

ZO GAAN WE AAN DE SLAG!

  • - We monitoren de vitaliteit van sportparken en sportclubs door om de twee jaar de Achterhoekse Sportaanbieders Monitor uit te voeren. 2024 is het eerstvolgende moment.
  • - We gaan ‘Heel Berkelland Beweegt’ herijken op thema’s en onderzoeken de inrichting van een sportplatform dat alle sportaanbieders (zowel verenigingen als stichtingen en commercieel) verbindt voor kennisdeling en samenwerking.
  • - Vanuit de samenwerking binnen ‘Heel Berkelland Beweegt’ ontwikkelen we doelgerichte projecten en activiteiten voor sportclubs en vrijwilligers.
  • - In samenwerking met de inzet van combinatiefunctionarissen als sportparkmanagers volgen we specifieke gebieds-/kerngerichte ontwikkelingen rondom sportparken en sportclubs.