In deze verordening en de daarop berustende voorschriften wordt, tenzij anders is bepaald, verstaan onder:
Archeologisch monument: Sporen en resten van menselijke aanwezigheid vanaf 300.000 jaar geleden in de bodem en onder water.
Archeologische waarden: Waarden die verband houden met het zich in de bodem bevinden van sporen zoals bewoningssporen en resten zoals voorwerpen van vroegere samenlevingen die wegens hun schoonheid hun betekenis voor de wetenschap of hun cultuurhistorische betekenis van algemeen belang zijn.
Commissie: Gemeentelijke adviescommissie als bedoeld in artikel 17.9 van de wet, genaamd commissie Omgevingskwaliteit Fryslân. Deze commissie adviseert de gemeente over de integrale kwaliteit van de woon- en leefomgeving. Zij geeft advies over stedenbouw, openbare ruimte, cultuurhistorie en monumenten en de vormgeving van gebouwen (welstand). Een professioneel ambtelijk secretariaat ondersteunt de commissie bij haar taken.
(Cultureel) erfgoed: Uit het verleden geërfde materiële en immateriële bronnen, in de loop van de tijd tot stand gebracht door de mens of ontstaan uit de wisselwerking tussen mens en omgeving, die mensen, onafhankelijk van het bezit ervan, identificeren als een weerspiegeling en uitdrukking van zich voortdurend ontwikkelende waarden, overtuigingen, kennis en tradities, en die aan hen en toekomstige generaties een referentiekader bieden.
Cultuurgoed: Cultuurgoederen zijn roerende zaken die deel uitmaken van cultureel erfgoed.
Gemeentelijk monument: (On)roerend monumenten die een rol van cultuurhistorische, architectonische, stedenbouwkundige of landschappelijke waarde vervult in gemeentelijke context, dat is ingeschreven in het gemeentelijk erfgoedregister.
Gemeentelijk erfgoedregister: de lijst waarop zijn geregistreerd overeenkomstig artikel 2 van deze verordening de als beschermd gemeentelijk monument, karakteristiek/beeldbepalend object dan wel beschermd cultuurgoed aangewezen zaken.
Immaterieel (cultureel) erfgoed: De praktijken, voorstellingen, uitdrukkingen, kennis, vaardigheden – met inbegrip van de bijbehorende instrumenten, voorwerpen, artefacten en culturele ruimtes – die gemeenschappen, groepen en, in sommige gevallen, individuen erkennen als deel van hun cultureel erfgoed.
Materieel (cultureel) erfgoed: Datgene uit het verleden dat fysiek tastbaar en veelal te zien is zoals (rijks)monumenten, archeologische vondsten, verzamelingen, archieven en beschermde stads-en dorpsgezichten.
Monument: Zaak die deel uitmaakt van cultureel erfgoed en van algemeen belang is wegens zijn schoonheid, betekenis voor de wetenschap of cultuurhistorische waarde of een terrein dat van algemeen belang is wegens een daar aanwezige zaak als bedoeld onder archeologisch monument.
Omgevingsvergunning: Vergunning als bedoeld in artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Omgevingswet voor een activiteit met betrekking tot een gemeentelijk monument of een gemeentelijk beschermd dorpsgezicht.
Redengevende omschrijving: Betreft een rapportage van de bouwhistorische, architectuurhistorische, stedenbouwkundige, cultuurhistorische en/of archeologische waarden op basis waarvan een pand of object aangewezen kan worden als monument.
Rijksmonument: Gebouwde of aangelegde onroerende zaken of archeologische terreinen van nationaal belang die behouden moeten blijven welke vastgelegd staan/zijn in het monumentenregister.
Gemeentelijk Stads- en dorpsgezichten: Groepen van onroerende zaken die van algemeen belang zijn wegens hun schoonheid, hun onderlinge ruimtelijke of structurele samenhang dan wel hun wetenschappelijke of cultuurhistorische waarde en in welke groepen zich één of meer monumenten bevinden.