Met het vaststellen van de Landelijke Handhavingsstrategie (LHSO) door alle bevoegde bestuursorganen in Fryslân (Gemeenten, Provincie en Wetterskip) wordt strafrecht meer en meer een middel dat toegepast wordt door de gemeenten om overtredingen tegen te gaan. In de handhavingsmatrix, als onderdeel van de LHSO (Bijlage 2), wordt aangegeven bij welk soort overtreding strafrechtelijk optreden moet worden overwogen.
Om strafrechtelijk op te kunnen treden wijst de gemeente Bijzondere opsporingsambtenaren (BOA’s) aan.
Er zijn in het fysieke domein twee soorten BOA’s.
BOA’s domein I, (BOA I). Deze treden op in het publieke domein (algemene overlast APV), Verkeer (zoals parkeren) en de Alcoholwet (voorheen D&H Wet);
BOA’s domein II (BOA II), ook wel Milieu-Boa’s genoemd, treden op in het WABO-domein. Dit betreft niet alleen Milieu, maar ook Bouwen, Slopen, RO en Kappen.
In het VTH-overleg1Een formeel bestuurlijk overleg tussen alle instanties die betrekking hebben op Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving in het fysiek domein. Deelnemers zijn: Provincie Fryslân, Friese gemeenten, Wetterskip Fryslân, FUMO, Openbaar Ministerie, Politie, It Fryske Gea, Staatbosbeheer en Hengelsport Fryslân. is besloten dat er een provinciedekkende BOA II-structuur moest worden opgezet. In gemeente Noardeast-Fryslân is de samenwerking gezocht en gevonden. Dit is vastgelegd in een convenant. Er is een samenwerkingsverband opgezet voor de BOA domein II. Hiermee werd voldaan aan de kwaliteitscriteria. Door het uiteenvallen van de samenwerking in Noard-East Fryslân is ook de bezetting van BOA’s veranderd. Er zijn in 2024 niet voldoende BOA’s domein II. Er wordt gewerkt aan een oplossing. Door het opheffen van de samenwerking tussen Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel is nog niet duidelijk welke richting dit zal krijgen. De gehele taak bij de FUMO beleggen is één van de mogelijkheden. Samenwerking tussen de naastgelegen gemeenten heeft de ambtelijke voorkeur.
Ook ten aanzien van domein I wordt ingezet op een samenwerkingsverband met de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel. Deze gemeenten zijn op dit moment bezig met een ontvlechting, waardoor zij op dit moment nog geen medewerking kunnen verlenen aan een samenwerkingsverband. In de loop van dit jaar zal opnieuw toenadering worden gezocht om te kijken of het mogelijk is een samenwerkingsverband op te zetten ten aanzien van domein I.
Ten behoeve van de overweging om wel of niet strafrechtelijk op te treden is door beide gemeenten een afwegingskader vastgesteld. Dit kader2Zie hiervoor de notitie “Toepassen gemeentelijk strafrecht in de Landelijke Handhavingsstrategie.” is richtinggevend voor de BOA’s in hun keuze wel of niet strafrechtelijk op te treden bij een concrete zaak.
Binnen het team VTH-V zijn in totaal vier medewerkers aangewezen als Buitengewoon Opsporingsambtenaar (BOA); drie voor Domein I, één voor Domein II. Ten tijde van het schrijven van dit programma zijn nog niet alle functies vervult.
Verder werken de gemeenten samen met de politie en het Openbaar Ministerie (OM) op het strafrechtelijk vlak. In het geval dat strafrechtelijk optreden is vereist, bijvoorbeeld bij de vervolging van milieuovertredingen en/of situaties waarbij sprake is van economische delicten, vindt er afstemming plaats met deze partners. De vervolging van overtredingen openbare ruimte worden afgehandeld door het OM. De regie op de samenwerking en afstemming wordt gevoerd in het lokaal driehoeksoverleg tussen de burgemeester, de politie en de Officier van Justitie (OvJ). De LHSO geeft een belangrijk kader voord afstemming tussen straf- en bestuursrecht in het VTH-domein. De LHSO regelt een heldere rolverdeling en goede afstemming tussen de gemeente, de politie en het OM.
Hoofdstuk 2. › Paragraaf 2.3.
Artikel 2.3.3.
Strafrechtelijk optreden
Onderdeel van Uitvoeringsprogramma Toezicht en Handhaving 2024 Achtkarspelen