Archeologisch erfgoed is een verrijking van onze leefomgeving. Het spreekt tot de verbeelding, geeft een verdieping aan onze woonplaats en verbindt ons met elkaar en met het gebied waarin wij wonen. Het verbindt ons ook met de mensen voor ons, en de mensen die na ons komen. Het archeologisch erfgoed vormt daardoor mede de basis van onze cultuur en onze identiteit.
Archeologie bevindt zich overal om ons heen, vaak zonder dat we het weten of zien. Ook Land van Cuijk, of misschien zelfs juist Land van Cuijk, kent een bijzonder rijk archeologisch bodemarchief, dat tot op heden slechts in zeer beperkte mate haar geheimen heeft prijsgegeven. Daarbij is ons grondgebied uniek te noemen voor Nederland als het gaat om haar archeologie.
Het is zowel landschappelijk als historisch gezien te beschouwen als een echte eenheid. Landschappelijk omdat het gebied vanaf de eerste substantiële menselijke aanwezigheid grotendeels begrensd werd door natuurlijke barrières in de vorm van de Peel in het westen en de Maas in het noorden en oosten. Het gebied hier tussenin is, met haar vruchtbare gronden, glooiingen en vele waterlopen te beschouwen als een gesloten gebied waarbinnen mensen al duizenden jaren zeer graag wonen.
Door deze landschappelijke factoren is het werkelijk een archeologische schatkamer die zich heel goed leent om verbanden over grotere afstanden te leggen en patronen te zien. Het zijn deze verbanden en patronen die er voor zorgen dat de geschiedschrijving continu aan verandering onderhevig is, zich nog ontwikkelt en leeft.
Sinds de middeleeuwen is het Land van Cuijk ook een bestuurlijke eenheid. Het begon met het beroemde geslacht van de Heren van Cuijk die dit gebied tot een eenheid smeedden. Weliswaar ging het deel rond Boxmeer kort daarna zijn eigen weg, toch kun je spreken van één gebied met een collectieve geschiedenis dat prachtige en waardevolle verhalen herbergt. Dit verhaal is nog lang niet af. Sterker nog, we weten slechts een fractie van wat zich hier allemaal in de laatste 10.000 jaar heeft afgespeeld, maar door archeologisch onderzoek groeien de verhalen en krijgt de onbekende, maar rijke geschiedenis steeds meer gestalte.
Archeologie en de kennis die het biedt geeft dus mede identiteit aan een gebied, en aan de bewoners die er wonen.
Hoofdstuk 2
Artikel 2.1
Archeologie als identiteitsdrager
Onderdeel van Beleidsnota archeologie Land van Cuijk 2024