Toezicht is het controleren en stimuleren van het naleven van wet- en regelgeving. Aan de ene kant betreft dit het toetsen van de regels om overtredingen te constateren. Aan de andere kant betreft dit het stimuleren van naleefgedrag door te informeren en te motiveren.
Het uiteindelijke doel van effectief toezicht is doeltreffendheid in het beschermen van de fysieke leefomgeving. Welke methode daarvoor het beste kan worden gebruikt is afhankelijk van de situatie en de mogelijke consequenties voor het milieu als een regel wordt overtreden.
Het uitvoeren van een MBA brengt milieurisico’s met zich mee. Omdat toezichtcapaciteit gelimiteerd is, is het nodig om te prioriteren binnen de toezichttaken. Om tot een effectieve prioritering te komen maakt de OFGV gebruik van risico-gestuurd toezicht. Dit houdt in dat toezicht wordt toegepast op basis van een risicoanalyse waarin enerzijds het effect van de overtreding wordt meegenomen en anderzijds het naleefgedrag binnen een branche (zie bijlage 5 voor een toelichting en koppeling naar de thema’s van hoofdstuk 2).
Vervolgens wordt met de toezichtmatrix (bijlage 6) bepaald welk instrument het meest effectief is in een gegeven situatie. De verschillende toezichtinstrumenten worden nader uitgelegd in bijlage 7. Een meer gedetailleerde beschrijving van de werkwijze voor zowel bedrijven als niet- bedrijven is te vinden in bijlage 8. Als er sprake is van een IPPC-installatie wordt toezicht uitgevoerd volgens een IPPC-toezichtplan en wordt het bedrijf ten minste jaarlijks bezocht. Voor toezicht op IPPC-installaties gelden aanvullende eisen. De IPPC-toezichtplannen volgen artikel 13.7 van het Ob met eventuele verdere verscherping.
Om ondernemers zo veel mogelijk te ontlasten van veelvuldige afzonderlijke controles van verschillende toezichthoudende instanties en om de controles zo effectief mogelijk te houden, past de OFGV, wanneer mogelijk, integraal toezicht toe. Het integraal toezicht wordt besproken in een lokaal handhavingsoverleg. Binnen provincie Flevoland zijn werkafspraken rondom deze samenwerking geformaliseerd.
Deze zijn vastgelegd in de documenten ‘Proces- en werkafspraken omgevingsoverleg en vergunningen’ en ‘proces- en werkafspraken toezicht en handhaving Omgevingswet’. In de Gooi en Vechtstreek wordt medio 2023 aan een vergelijkbaar document gewerkt om werkafspraken te formaliseren.
Naast regulier toezicht wordt er ook toezicht gehouden naar aanleiding van klachten, meldingen, ongewoon voorvallen en calamiteiten. De OFGV behandelt klachten of meldingen binnen en buiten kantoortijden. Hiervoor is een 24 uur bereikbare klachtentelefoon aanwezig. Op elke klacht wordt binnen vijf werkdagen gereageerd waarna de klager of melder over de afhandeling wordt geïnformeerd. De afhandeling van klachten en meldingen buiten kantoortijden gebeurt conform een piketregeling.
Bij calamiteiten bij bedrijven met gevolgen voor het milieu, geeft de OFGV advies op milieuaspecten met het oog op het beperken van de schade voor het milieu. Dit geldt ook voor bijvoorbeeld (afval)dumpingen van gevaarlijke stoffen in de openbare ruimte.
Ongewoon voorvallen moeten door het bedrijf worden gemeld bij het bevoegd gezag. Indien er sprake is van een ongewoon voorval, maar deze wordt niet gemeld door het bedrijf, wordt het melden hiervan door de OFGV afgedwongen. Het bedrijf moet aangeven wat de oorzaak is van het ongewoon voorval, of er milieuschade is ontstaan, welke maatregelen zijn getroffen en wat het bedrijf heeft ondernomen om een soortgelijk voorval in de toekomst te voorkomen.
Tot slot rouleren toezichthouders regelmatig binnen hun taken om mogelijke relatievorming met de initiatiefnemer te voorkomen.
Hoofdstuk 3.
Artikel 3.2
Toezichtstrategie
Onderdeel van Regionale Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024-2027 Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek