Vanaf 1 januari 2024 is, gelijk met de Omgevingswet ook de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking getreden. De wet gaat in eerste instantie alleen gelden voor nieuwbouwprojecten in gevolgklasse 1. Dit zijn o.a. grondgebonden woningen, schuren, bedrijfspanden met kleine kantoren en fietsbruggen. Onze inschatting is hierbij dat het vooralsnog om een beperkt aantal bouwprojecten gaat (in vergelijking tot 1e kwartaal 2023 betreft het circa 10 bouwprojecten). Als de wettelijke regeling op enig moment ook op verbouwprojecten van toepassing wordt verklaard kan het aantal verder toenemen.
De verantwoordelijkheid om aan de eisen uit het Bouwbesluit te voldoen ligt onder de Wkb bij de bouwende partij. Voor projecten die hieronder gaan vallen wordt de bouwtechnische toets en het toezicht op de bouwplaats gedaan door een private kwaliteitsborger.
De gemeente heeft geen inhoudelijke rol bij de toetsing of aan de bouwtechnische voorschriften wordt voldaan. De gemeente mag wel toetsen en toezicht houden maar zal dit alleen incidenteel en risicogestuurd doen. Ook blijft de gemeente de ruimtelijke toets uitvoeren.
Als het bouwwerk gereed is en alles is goed gebouwd, geeft de kwaliteitsborger een verklaring af.
Als er tijdens de bouw of bij gereedkomen van het bouwwerk door de kwaliteitsborger wordt geconstateerd dat niet wordt voldaan aan de wettelijke eisen dan moet de kwaliteitsborger dit melden bij de gemeente. De gemeente zal dan afhankelijk van de ernst van de afwijking handhavend kunnen optreden.
In de VTH-Beleidsnota gemeente Alkmaar 2023-2026 is als beleidsdoelstelling opgenomen ‘het werken volgens de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen’. Vastgelegd is dat we onder de Wkb volgens een bepaalde prioritering gaan werken. Uitgangspunt hierbij is dat de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit en het gebruik van een bouwwerk bij de burger of ondernemer ligt. De gemeente beziet of die verantwoordelijkheid voldoende wordt genomen en onderneemt actie op basis van ingeschat risico en wettelijke voorschriften om daarmee de grootste risico’s te beperken.
Om uitvoering te geven aan deze risicogerichte werkwijze zijn werkniveaus voor de Wkb opgesteld.
Onderstaande tabel maakt inzichtelijk dat we de capaciteit inzetten op die onderdelen die het meest risicovol worden gevonden vinden en dus prioriteit moeten krijgen. Waar de risico’s het hoogst zijn wordt intensiever toezicht gehouden, daar waar de risico’s minder of laag zijn, wordt minder intensief toezicht gehouden. Belangrijke zaken, zoals constructieve en brandveiligheid maar ook gezondheid krijgen daarom meer (en sneller) aandacht en minder risicovolle zaken krijgen minder (snel) aandacht.
Prioritering werkniveaus
Bouwwerkcategorie Onderdelen Bouwbesluit
Constructieve veiligheid
Brandveiligheid
Gezondheid
Bruikbaarheid
Energiezuinigheid
Bouwmelding Wkb
Dakkapel, tuinhuis, kunstobject, vlaggenmast, hekwerk, wijziging gevel, plaatsen installatie, interne niet-constructieve verbouwing, reclame zonder constructie, porto-cabin
0/1
0/1
0
0
0
Constructieve verbouwing, dakopbouw, reclame met constructie
0/1
0/1
0
0
0
Woonfunctie: eengezinswoningen tot 3 bouwlagen
2
2
2
1
1
Industriefunctie
2
2
1
1
-
Kantoorfunctie
2
2
2
1
1
Overige gebruiksfunctie
2
2
1
1
1
Bouwwerken geen gebouw zijnde
1/2
1
1
1
-
Toelichting werkniveaus
Niveau
Wkb toetsing en toezicht
Wkb handhaving
0
Geen toetsing en toezicht door de gemeente
Opleverdossier alleen controle op compleetheid
Geen handhaving
1
Geen toetsing en toezicht door de gemeente.
Opleverdossier alleen controle op compleetheid.
Handhaven op grote afwijkingen met betrekking tot (persoonlijke) veiligheid op constructieve veiligheid en brandveiligheid.
Maatwerk mogelijk om in individuele gevallen hiervan gemotiveerd af te wijken
2
Alleen toetsing en toezicht op specifiek risicovolle onderdelen m.b.t. constructieve veiligheid en brandveiligheid.
Per project wordt bepaald of er dusdanig risicovolle onderdelen aanwezig zijn dat stopmomenten noodzakelijk zijn.
Opleverdossier controleren op compleetheid en risicovolle onderdelen.
Handhaven bij afwijkingen m.b.t. constructieve veiligheid en brandveiligheid en bij grote afwijkingen met betrekking tot gezondheid.
Maatwerk mogelijk om in individuele gevallen hiervan gemotiveerd af te wijken.
3
Geen Wkb
Geen Wkb
4
Geen Wkb
Geen Wkb
Hoofdstuk 3. › Paragraaf 3.4
Artikel 3.4.1.
Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
Onderdeel van Uitvoeringsprogramma vergunningverlening, toezicht en handhaving gemeente Alkmaar 2024