Bestaande wet- en regelgeving voor zonnepanelen
Technische eisen
De regels en wetten zijn ontstaan aan de hand van een nieuwe Europese wetgeving, die sinds april 2019 van start is gegaan. Installatiebedrijven moeten vanaf dit jaar een certificaat meeleveren bij hun zonnepanelen, waaruit blijkt dat er aan de nieuwe Nederlandse Netcode elektriciteit en de Requirements for Generators (RfG) is voldaan. Dit houdt ook in dat er bij vervanging van een van de panelen of bij de vervanging van de omvormer aan deze nieuwe regels voldaan moet worden. Je moet er daarom altijd voor zorgen dat jouw zonnepanelen aan alle richtlijnen voldoen om het certificaat in ontvangst te mogen nemen.
Vergunningplicht
Zonnepanelen op een schuin of plat dak zijn onderdeel van de constructie van het bestaande dak en voldoen eigenlijk altijd aan de vergunningsvrije mogelijkheden van artikel 2.27 van het Bbl omdat ze binnen het dakvlak worden geplaatst, mits het niet het dak van een rijks- of gemeentelijk monument betreft of het pand gelegen is binnen het beschermd dorpsgezicht. Zonnepanelen die op de grond gelegen zijn, zijn een losstaande constructie en worden in de wet daarom gezien als een bouwwerk, geen gebouw zijnde. Als zonnepanelen op het achtererf worden gerealiseerd kan vaak worden voldaan aan de regels voor bouwwerken eveneens. Maar zonnepanelen zijn bedoeld voor de opwekking van energie, een functie die zelden binnen de in het bestemmingsplan genoemde bestemming past. Daarom is toch in veel gevallen een omgevingsvergunning noodzakelijk.
Bestaand beleid voor zonnepanelen
Nationale en provinciale Zonneladder
De zonneladder is de voorkeursvolgorde voor het plaatsen van zonnepanelen. Volgens de zonneladder moeten alle betrokken partijen eerst kijken of zonnepanelen op gebouwen geplaatst kunnen worden en daarna pas op terreinen in bebouwd gebied of locaties in het buitengebied. Buiten de bebouwde kom gaat de voorkeur uit naar het combineren van functies. Het nationale beleid hiervoor is in 2020 vastgelegd in de nationale omgevingsvisie (NOVI).
De provincie Gelderland zet in op een eigen zonneladder. Deze zonneladder moet ook voorkomen dat zonnepanelen onnodig op landbouw- en natuurgrond worden geplaatst. Tijdens de Statenvergadering van 6 maart 2024 heeft Provinciale Staten dit besluit aangenomen. Hiermee krijgt de zonneladder een plek in het provinciebeleid.
Omgevingsvisie gemeente
De Omgevingsvisie beidt ruimte voor nieuwe initiatieven uit de samenleving. Vanuit de Omgevingsvisie wordt het opwekken van energie door zonnepanelen op daken van woningen en (agrarische en bedrijfs-) gebouwen gestimuleerd. Binnen de Omgevingsvisie is participatie een belangrijk aspect. De initiatiefnemer dient omwonenden en belanghebbenden in een vroeg stadium al mee te nemen in de planvorming.
Hoofdstuk 3.
Artikel 3.2
Wettelijke kaders zonnepanelen
Onderdeel van Beleidskader kleinschalige opwek duurzame energie