Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) betekent dat de gemeente de effecten op people (sociaal), planet (ecologisch) en profit (economisch) meeneemt bij inkopen. Met een goed inkoop- en aanbestedingsbeleid kan de gemeente maatschappelijke doelen realiseren, ook wel ‘Inkopen met impact’ genoemd. De gemeente stimuleert daarom sociale, ecologische en economische aspecten te integreren bij inkopen en aanbestedingen van werken, diensten en leveringen.
Als opdrachtgever en inkoper heeft de gemeente een voorbeeldfunctie in het maatschappelijk verkeer. Daarnaast heeft de gemeente als opdrachtgever en inkoper invloed op ondernemers om wenselijke maatschappelijke veranderingen op gang te brengen. Door vooruitstrevende eisen te stellen wil zij een duurzaam beleid door ondernemers aanmoedigen. De gemeente vergroot de impact van MVI door haar opdrachtgeverschap en de inkooporganisatie intern goed op elkaar af te stemmen.
De basis voor MVI ligt in de voorbereiding, door vroegtijdig in de besluitvorming duurzame en sociale aspecten te betrekken en door middel van een marktanalyse de uitvoerbaarheid te toetsen. De gemeente maakt in alle stappen van het inkoopproces weloverwogen keuzes over de balans tussen de sociale, ecologische en economische aspecten. Dit blijkt uit het volgende:
De gemeente analyseert in welke productgroepen, welke maatschappelijke winst te behalen valt.
Bij de product- en marktanalyse doet de gemeente onderzoek naar het aanbod op de markt van werken, leveringen of diensten op het gebied van duurzaamheid.
De gemeente promoot in gesprek gaan met de markt vóór (marktconsultatie) of tijdens de aanbestedingsprocedure (bijv. concurrentiegerichte dialoog) om te zoeken naar bestaande of nieuwe MVI-oplossingen.
De gemeente neemt in de aanbestedingsstukken (bijvoorbeeld in de minimumeisen of de selectie- en gunningscriteria) duurzaamheidscriteria op.
De gemeente stimuleert het kijken naar de levensduurkosten en niet enkel de aanschafprijs.
De gemeente kan digitaal Inkopen (elektronisch inkopen, elektronisch factureren, etc.).
De gemeente monitort de aangeboden MVI-oplossingen en controleert of MVI-afspraken worden nagekomen.
De gemeente deelt goede MVI-voorbeelden met andere overheden via pianoo.nl en via de MVI- Zelfevaluatietool.
De gemeente kan sociale, ecologische en economische aspecten vertalen in specifieke MVI-thema’s, waaronder:
KLIMAATBEWUST INKOPEN
De gemeente onderschrijft het Klimaatakkoord van Parijs (2015) waarin 195 landen afspraken om de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de 2 graden. De gemeente Neder-Betuwe wil stappen maken naar een klimaat neutrale bedrijfsvoering binnen de gemeente (zoals in energie, mobiliteit en materiaalgebruik). Daarnaast spoort de gemeente ook ondernemers aan tot CO2-reductie.
BIOBASED INKOPEN
Bij biobased inkopen koopt de gemeente producten in die geheel of gedeeltelijk van hernieuwbare grondstoffen zijn gemaakt. Zo dringen we het gebruik van fossiele grondstoffen terug en ondersteunen we de transitie naar een koolstofarme economie . De gemeente koopt waar mogelijk en gewenst biobased producten in.
CIRCULAIR INKOPEN
Bij circulair inkopen zet de gemeente het inkoopinstrument in om productie en (her)gebruik van producten en diensten te stimuleren en daarmee de transitie naar een circulaire economie te bevorderen. De gemeente kan bij inkopen en aanbestedingen bijvoorbeeld het hergebruik van materialen en afvalreductie vereisen.
INTERNATIONALE SOCIALE VOORWAARDEN
De Internationale Sociale Voorwaarden (ISV), gebaseerd op de fundamentele arbeidsnormen van de International Labour Organisation (ILO), vragen dat leveranciers analyseren of er risico’s zijn op schendingen van arbeidsnormen en mensenrechten in hun productieketen (zoals kinderarbeid, dwangarbeid, discriminatie van werknemers, niet-betaling van leefbaar loon). Als er risico’s zijn, dan moeten ondernemers zich inspannen om deze risico’s te voorkomen of te verkleinen. Hiertoe kan de gemeente bij Inkopen en aanbestedingen de ISV van toepassing verklaren. In de offerteaanvraag kan de gemeente de ISV opnemen als uitvoeringseisen.
Hoofdstuk 4. › Paragraaf 4.2
Artikel 4.2.1
Bij inkopen neemt de gemeente sociale, ecologische en economische aspecten in acht.
Onderdeel van Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2025-2028