Het begrip integriteit roept bij verschillende mensen verschillende beelden op als eerlijkheid, betrouwbaarheid, onbedorvenheid en onkreukbaarheid. Bovendien veranderen opvattingen over wat wel of niet integer is door ontwikkelingen in de tijd.
Wat vaststaat is de basis van het woord. Integriteit komt van het Latijnse woord ‘integritas’. Vertalingen hiervan zijn: onbedorven, niet corrupt, onaangetast of onkreukbaar. Van Dale definieert integriteit als goede karaktereigenschap. Een integer persoon houdt vast aan normen en waarden, ook als deze van buitenaf onder druk staan. Een integer persoon is eerlijk en betrouwbaar en laat zich niet omkopen. Een integer persoon kan over eigen gedrag en keuzes verantwoording afleggen.
De Ambtenarenwet verwoordt integriteit als ‘goed ambtelijk handelen’. Handelingen en gedrag zijn dan in lijn met de (maatschappelijke) waarden en normen van de organisatie en met de wet- en regelgeving. Integriteit is daarmee een belangrijk onderdeel van de professionele verantwoordelijkheid van alle werknemers.
Binnen de gemeente Veere hanteren wij de volgende 3 kernwaarden:
1. Openheid: integriteit is openheid.
2. Zorgvuldigheid: zorgvuldig betekent dat werknemers steeds opnieuw kritisch en systematisch reflecteren op hun verantwoordelijkheden en zich voortdurend vragen stellen over hun doen en laten. In de huidige tijd kan ook gesproken worden over handelen overeenkomstig de geldende morele waarden en normen. Bij twijfel halen wij niet in (luisteren naar het onderbuikgevoel) maar bespreken we een dilemma met een collega, leidinggevende of een vertrouwenspersoon.
3. Uitlegbaar: werknemers kunnen aangeven hoe hun handelen past bij hun verantwoordelijkheden en kerntaken, maar ook bij de kernwaarden, regels en richtlijnen van hun organisatie. Wij vinden het belangrijk dat werknemers nadenken over hun handelen tegen de vraag of het gedrag op de voorkant van de krant kan.
In de praktijk is de toepassing van waarden en normen situatie en tijdsafhankelijk. Wat in de ene situatie of omgeving als integer wordt gezien, is in een andere context onacceptabel. Dit maakt dat er ‘grijze gebieden’ zijn in wat toelaatbaar is.
Om met deze grijze gebieden om te kunnen gaan, maakten wij afspraken binnen de gemeente Veere over wat wij verstaan onder integer handelen.
Maar met afspraken alleen zijn wij er niet. Regelmatig en consequent werken aan bewustwording en het stimuleren van een open dialoog zijn belangrijke ingrediënten voor een integere organisatie. Het gaat er uiteindelijk om hoe de organisatie en de individuen er invulling aan geven.
Hoofdstuk 2
Artikel 2.1
Definitie integriteit
Onderdeel van Beleidsnota Fraude, Integriteit en Misbruik & Oneigenlijk gebruik gemeente Veere