Art. 3.1.4 Uitvoeringsprogramma fysieke leefomgeving 2025 — Toezicht en Handhaving

Het toezicht op de regels van ruimtelijke kwaliteit vindt plaats op basis van: Omgevingsplannen; Omgevingsvergunningen (toestemming afwijkend gebruik); Beeldkwaliteitsplannen; Voorwaardelijke verplichtingen c.q. overeenkomst (bijv.: erfinrichtingsplan, sloop object). De werkwijze binnen toezicht en handhaving RO volgt een vaste structuur en is als volgt: Aanleiding Handhavingsverzoek Inventariserende controle (n.a.v. klacht, melding of constatering) Spontane controle (n.a.v. actief toezicht) Inlezen overtreding en regels en vooroverleg met betreffende collega’s 1e Locatiebezoek Gesprek betrokkene(n) en bezichtiging/ inmeten situatie Wanneer geen overtreding wordt geconstateerd, wordt de zaak afgerond Toetsing Eenvoudig Complex: i.s.m. juridisch medewerker Opmaken controlerapport en Toetsing situatie aan bestemmingsregels/ legalisatieonderzoek 2e Locatiebezoek Bespreken regels vs. Gebruik Mededelen wat er wordt verwacht om overtreding te beëindigen Aanschrijven op overtreding Indien nodig volgt: Ambtelijke waarschuwing (brief zonder rechtsgevolg); Voornemen dwangsom/ opleggen dwangsom Doel: zonder bestuursrechtelijk handelen de overtreding binnen een bepaalde tijd beëindigen De toezicht- en handhavingstaken in relatie tot bestemmingsplannen c.q. regels betreffende ruimtelijke ordening raken in de praktische uitvoering regelmatig de overige VTH-taken. Daarbij probeert de toezichthouder RO zo veel als mogelijk actief te controleren op strijdigheden en illegaal gebruik. Dit gebeurt in samenspraak met de andere toezichthouders van de gemeente. Zij stuiten bij controles in het kader van hun eigen taakuitvoering nog wel eens op illegaal gebruik van gronden of objecten en strijdigheden met het bestemmingsplan. Onderling vindt een goede uitwisseling van informatie plaats. Bij het toezicht op en de handhaving van een goede ruimtelijke ordening ligt de nadruk op voorkantsamenwerking, waarbij de insteek is zo veel als mogelijk in overleg met de belanghebbende(n) afstemmen hoe regels geïnterpreteerd worden en feitelijk dienen te worden geïnterpreteerd. Vergelijkbare oplossingen die aangedragen worden om de strijdigheid te beëindigen zijn daarin informatie die onderdeel zijn van de overwegingen. Bij het opsporen van o.a. illegaal gebruik van gronden en/of objecten wordt hoofdzakelijk een piepsysteem aangehouden, voornamelijk in het buitengebied. Concreet houdt dit in dat de toezichthouder RO naar aanleiding van klachten, meldingen of een handhavingsverzoek de situatie op een locatie in kaart brengt. Een uitzondering daarop geldt voor de ‘Voorwaardelijke verplichtingen’. Aan deze taak wordt in 2024 meer structuur en continuïteit gegeven. Bovendien wordt gepland op basis van de risicoanalyse, zoals ook beschreven werd in de subparagraaf ‘Processtap 3: Programma & organisatie’ van de paragraaf ‘Kwaliteitscriteria deel 2: Procescriteria’. Voordat overgegaan wordt tot het opleggen van een handhavingsmaatregel zoals een last onder dwangsom of een last onder bestuursdwang dient eerst onderzocht te worden of een illegale situatie gelegaliseerd kan worden. Dit komt voort uit actuele jurisprudentie. In de meeste gevallen kan de toezichthouder RO dit onderzoek zelfstandig doen. In sommige (complexe) gevallen raadpleegt hij een plantoetser of een juridisch medewerker. Risicoanalyse Voor de toezichttaak binnen de specialisatie ruimtelijk ordening wordt voor 2024 een risicoanalyse gebruikt. De risicoanalyse is opgenomen in bijlage 9 van dit UP. De top 3 risicosoorten met de hoogste risico’s binnen RO betreffen de risicosoorten: (Illegale) gebruik gronden; (Illegale) bewoning; illegale kamerverhuur; en (Illegale) gebruik bedrijf cat. >3.1. De resultaten van de risicoanalyse tonen, dat illegaal gebruik en illegaal bewonen hoog scoren in de risicoanalyse. Redenen daartoe zijn dat het gewijzigde gebruik in veel gevallen een negatieve invloed heeft op de leefomgeving. Invloeden die nadelig zijn voor de veiligheid en gezondheid. Daarnaast zijn de objecten niet altijd geschikt voor het gewijzigde gebruik, waardoor niet kan worden voldaan aan de eisen van de Bouwbesluit c.q. het geldend bestemmingsplan. Die negatieve invloeden zijn minder hoog bij het illegaal bouwen van kleine bouwwerken of het illegaal tonen van reclame. Evaluatie Toezicht RO 2024 Het verwachte aantal controles/zaken voor 2024 betrof 148. Er zijn 124 controles/zaken, inclusief informatieverzoeken gerealiseerd. Zie de grafiek hieronder: Uit de grafiek valt af te leiden dat de gerealiseerde werkvoorraad en de prognose redelijk gelijk opgaan. De grootste verschillen zitten met name in de zaken met betrekking tot illegaal gebruik als ook de legalisatieonderzoeken. Deels hebben ze met elkaar te maken. Het illegaal gebruik dient immers ook getoetst te worden aan de mogelijkheden van legalisatie. Dergelijke onderzoeken kunnen complex zijn, zeker wanneer een beroep op het overgangsrecht kan worden gedaan. Bijdrage aan beleidsdoelen en streefwaarden “Programma Ruimte” in 2024 Onderdeel Indicator Streefwaarde 2024 gerealiseerd Toezicht en Handhaving Aantal bestuurlijke (her)controles RO in handhavingssfeer 9 8 Aantal behandelde klachten 21 11 Het aantal bestuurlijke (her)controles RO in handhavingssfeer is 8 (streefwaarde programma Ruimte is <9 van het totaal aantal controles). Het betreft hier een hercontrole als gevolg van een opgelegde last onder dwangsom. Er was dus in 8 van de in totaal 77 controles (alle illegaliteitencontroles) sprake van strijdigheden waartegen werd opgetreden. Door hier zicht op te houden, dragen we bij aan het doel zoals neergelegd in het VTH-beleid, zijnde: ‘er zijn minder gebouwen/gronden die strijdig zijn met het bestemmingsplan/omgevingsplan’. Daarnaast zijn alle ontvangen klachten en meldingen (11 in totaal) afgehandeld. Het percentage behandelde klachten ligt daardoor op 100%. Met de hoeveelheid klachten en meldingen blijven we ruim onder de streefwaarde uit het programma Ruimte uit (<21 in totaal). Geleverde bijdragen aan projecten In 2024 heeft de toezichthouder RO zo goed als niet kunnen bijdragen aan het verder implementeren en verbeteren van de nieuwe producten onder de OW. Capaciteitsverantwoording t.o.v. geleverde productie De gerealiseerde werkvoorraad heeft 1257 uur aan capaciteit gekost. Voor deze taken was 0,90 fte gekwalificeerd personeel nodig. Er was 0,89 fte in 2024 beschikbaar. Daarmee kon de werkvoorraad op een beheersbaar niveau worden afgedaan. Conclusie In 2024 zijn de taken adequaat uitgevoerd en is het beheers niveau voldoende. De krappe capaciteit maakt dat er nauwelijks ruimte was voor controles in het kader van voorwaardelijke verplichtingen. Hierdoor is geen zicht op grote overtredingen die het fundament van het planologisch regime aantasten. Dat is een onwenselijk effect. Om in kaart te brengen of er sprake is van grote overtredingen die het planologisch regime kunnen aantasten, is een opschaling in het aantal controles op voorwaardelijke verplichtingen nodig. Dat gaat in 2025 gebeuren. Prognose Toezicht RO 2025 Verwachte werkzaamheden De prognose voor 2025 omvat in totaal 130 zaken. Zie onderstaande grafiek: In 2025 zal de inzet op de controle van voorwaardelijke verplichtingen uit erfinrichtingsplannen gecontinueerd worden. Ook zal de impact van de nieuwe beleidslijn Wkb uit het nieuwe VTH-beleid 2024-2027 moeten blijken in de praktijk. In 2024 hebben we daar helaas nog weinig ervaring mee op kunnen doen. In 2025 verwachten we dat hier meer werk uit voort zal komen en dat we dit dan beter uit kunnen kristalliseren. Regionaal zijn er nu meer bevoegde kwaliteitsborgers en het vermoeden is dat de meldingen snel binnen zullen lopen en wachttijden ontstaan. Een van de mogelijke effecten hiervan is dat meer mensen illegaal gaan bouwen, in afwachting van behandeling van de bouwtoets door de kwaliteitsborger. Mogelijk leidt dit tot meer handhavingsverzoeken en lasten onder dwangsom, als gevolg waarvan de toezichthouder RO veldcontroles moet gaan doen. Dit zal in nauwe samenwerking met de toezichthouders Bouw gebeuren. Verwachte bijdrage aan beleidsdoelen en streefwaarden “Programma Ruimte” in 2025 Onderdeel Indicator Streefwaarde 2025 Toezicht en Handhaving Aantal bestuurlijke (her)controles RO in handhavingssfeer 10 Aantal behandelde klachten 20 In de geplande werkvoorraad is rekening gehouden met de indicatoren en streefwaarden uit het programma Ruimte (<10 bestuurlijke (her)controles RO in handhavingssfeer, <20 klachten/meldingen, 100% behandeld). Door het aantal bestuurlijke (her)controles in kaart te brengen geven we gelijktijdig inzicht in het aantal keer dat is opgetreden tegen strijdigheden, zoals als indicator opgenomen in het VTH-beleid van Twenterand. Om het aantal keer dat de strijdigheden zijn gelost in kaart te brengen, moeten de monitoringsinstellingen in onze systemen worden aangepast. Dat geldt ook voor het totaal aantal geconstateerde strijdigheden. Verwachte bijdrage aan beleidsdoelen en streefwaarden vanuit het VTH-beleid 2024-2028 in 2025 Vanuit het nieuwe VTH beleid 2024-2028 zijn nieuwe doelen, indicatoren en streefwaarden opgesteld waar we in 2025 mee aan de slag zullen gaan. Zie bijlage 7. Verwachte bijdrage aan projecten In 2025 gaan we conform de nieuwe OW de producten verder uitkristalliseren en daar waar mogelijk meer ervaring opdoen zoals toezicht conform de nieuwe beleidslijn VTH onder de Wkb. Er wordt in 2025 rekening gehouden met een raming van ongeveer 100 uur om te besteden aan het verder implementeren van de OW. Hierbij valt te denken aan het optimaliseren van de nieuwe werkprocessen, sjablonen verbeteren en de afstemming met het nieuwe VTH-beleid 2024-2027. Daarbij is het belangrijk dat er geen stappen worden overgeslagen en de digitale systemen aansluiting hebben. Deze post is in onderstaande overzicht opgenomen onder Overige projecten. Aanvullend zullen alle toezichthouders die in vaste dienst zijn worden getoetst aan de nieuwe kwaliteitscriteria 3.0 die vanaf 1-1-2025 gaan gelden. Deze toets zal worden uitgevoerd door het bureau Libereaux. Hiervoor zullen de toezichthouders aardig wat uren kwijt zijn om deze toetsing te doorlopen. Daarom is dit ook opgenomen qua uren onder Overige Projecten. Verwachte capaciteitsverantwoording t.o.v. verwachte productie 2025 Voor de uitvoering van de toezicht- en handhavingstaken RO is in 2025 0,89 fte beschikbaar. Om de taakstelling te kunnen uitvoeren, is 0,89 fte benodigd. Verwacht wordt dat de taken adequaat en beheersbaar kunnen worden uitgevoerd. Afwijkingen en risico’s De risico’s blijven met de huidige beschikbare capaciteit in onvoldoende mate beperkt. De taakuitvoering kan weliswaar adequaat uitgevoerd worden, maar het beheers niveau geeft zorgen. Er wordt te weinig gecontroleerd om de risico’s van de hoogste risico categorieën, illegaal gebruik, bewoning, voorwaardelijke verplichtingen, binnen afzienbare tijd te beperken. Door beperkte capaciteit zijn we genoodzaakt een piepsysteem te hanteren en daardoor kunnen we niet streven naar gelijkheid.

Toezicht en Handhaving - Ruimtelijke Ordening

Rechtspraak bij dit artikel