Een stad of dorp is nooit af en voortdurend in ontwikkeling. Er vindt uitbreiding of sloop plaats van woningen, bedrijven en voorzieningen, wegen worden verbreed of juist versmald, er wordt een nieuw fietspad aangelegd etc. Ook bewoners hebben zo hun vragen, wensen en belangen bij de inrichting. De openbare ruimte en het groen bewegen daarin mee.
Groen wordt vaak ontworpen en aangelegd met een bepaald ideaalbeeld in gedachte. Het dient aan te sluiten bij een bepaalde beleving, gebruik en identiteit. Zo is het groen in de wijken die in de jaren 60 en 70 werden gebouwd (zoals in de wijk Havenzathe) aangelegd met het thema van ‘wonen in een bos’. Het groen rondom de bebouwing aan het lint heeft weer zijn eigen identiteit doordat er weinig openbaar groen is, maar wel zicht op de uitgestrekte veenweidegebieden.
Naarmate een wijk en het groen in gebruik worden genomen komen er altijd verzoeken voor aanpassingen. Deze worden bijvoorbeeld ingegeven door de wens tot de vergroting van sociale veiligheid, meer robuustheid of lagere kosten. Ook het groen in Landsmeer is in de loop der jaren enigszins veranderd. Met name in Havenzathe was er vroeger veel meer bosplantsoen dan nu. Onder meer vanwege sociale veiligheid is dit vervangen door (lagere) sierheesters en kort gras.
In de huidige situatie kent het openbaar groen in Landsmeer – met name in de wijken – veel (kort) gras, heesterbeplantingen op leeftijd en volwassen bomen. Dit zorgt op sommige locaties voor een zeer groen beeld en de identiteit van het groen in Landsmeer.
De groene structuren (zie kader) die het groen vormt, zijn ook belangrijke buffers om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen, dragen bij aan een gezonde leefomgeving en zijn een bron van biodiversiteit. Het is dan ook wenselijk om deze groenstructuren (zie paragraaf 7.5) te behouden, waar mogelijk uit te breiden en volledig tot hun recht te laten komen. Dit vraagt aandacht voor de kwaliteit van de inrichting van het groen en de hoeveelheid groen.
Groenstructuur 2009-2020
In de huidige situatie vormt het groen in de kernen nog onvoldoende een samenhangend geheel en kan nog niet gesproken worden van een ‘groen raamwerk’. In iedere wijk zijn er waardevolle groenelementen met een gebiedseigen karakter en liggen er kansen om ontbrekende schakels te realiseren, de bestaande groenstructuur uit te breiden en/of te versterken. Enkele voorbeelden van bestaande groenstructuren zijn:
Het groen aan de zuidzijde van de Gortesloot.
De groenzone langs wijk Noord-Oost ten zuiden van de hondenuitlaatplaats.
De waterpartijen langs de Reigerlaan en Scholeksterlaan.
De rietlanden in Luijendijk.
De groenstructuurkaart uit 2009 bevatte alleen de grotere groengebieden gekoppeld aan de doorgaande wegen die grofmazig (dikke stift) op kaart waren gemarkeerd. De kaart is daardoor onvoldoende specifiek om de meerwaarde en de samenhang van het groen te kunnen benadrukken en het groen daarmee te beschermen (risico dat groen wordt verkocht of anders wordt gebruikt).
Ontwikkelingen in het groen kunnen zowel negatieve als positieve effecten hebben. Zo zijn in een aantal wijken in het oorspronkelijk ontwerp veel bomen toepast om snel een groen effect te creëren. Deze bomen zijn inmiddels volwassen en zorgen nu in toenemende mate voor overlast (zie paragaaf 8.4). Ze staan dicht op woningen en zorgen voor schaduw op plaatsen waar dit niet altijd gewenst is. In de warme zomers van de afgelopen jaren zorgen ze echter ook voor verkoeling. Voor de beheerders is het vaak lastig om hier een goed afgewogen keuzes in te maken, want welk belang weegt het zwaarst?
Variatie aan groentypen, planten- en boomsoorten zorgt voor herkenbaarheid van wegen, buurten of straten en verhoogt de belevingswaarde. Ook zorgt variatie voor weerbaarheid van het groen tegen ziekten en plagen. Het is een nieuwe uitdaging om met voor mens en dier aantrekkelijke en een klimaatbestendige soorten ook op langere termijn te zorgen voor een balans tussen afwisseling en eenvormigheid.
Wat vinden onze inwoners, belangenorganisaties en raadsleden?
Doorbreek de eenvormigheid van plantsoenen, zorg voor meer variatie en kleur.
Reguleer het spanningsveld tussen biodiversiteit in natuurvriendelijke oevers enerzijds en recreatief gebruik (aanlegplaatsen boten) anderzijds.
Zet recreatieve routes op de kaart.
Hoofdstuk 2
Artikel 2.3
Effect van groen op beleving, gebruik en identiteit
Onderdeel van Beleidsplan groenbeheer