Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet en een deel van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) ingevoerd. Met de Omgevingswet zijn 26 wetten gebundeld in één overkoepelende wet voor de fysieke leefomgeving met o.a. als doel om de lokale overheid meer ruimte te bieden en het voor initiatiefnemers, zoals professionele ontwikkelaars en inwoners, eenvoudiger te maken om initiatieven te realiseren. Doel van de Wkb is om de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Beide wetten hebben een groot aantal wijzigingen aangebracht in o.a. het vergunningenstelsel en het toezicht daarop.
Het jaar 2024 stond vooral in het teken van het leren werken met de nieuwe wetgeving, ervaringen opdoen en het waar nodig finetunen van systemen, beleid en (werk)processen. Veel aanvragen zijn nog ingediend eind 2023 waardoor, zeker in de eerste helft van 2024, de meeste aanvragen nog onder de Wabo zijn behandeld vanwege het overgangsrecht. Deze zijn nagenoeg allemaal in 2024 afgehandeld. In 2025 zal volop gewerkt worden met aanvragen en meldingen onder de nieuwe wetgeving.
De Wkb voor verbouw wordt niet meer in 2025 ingevoerd (zoals eerder door het Rijk was aangekondigd). Eerst zal landelijk nader onderzoek plaatsvinden naar met name de verhouding tussen de kosten van bouwborging en de verbetering van de bouwkwaliteit hierdoor bij ver-bouwactiviteiten. De eerste ervaringen (uit pilots) leren dat de kosten van kwaliteitsborging onevenredig hoog lijken te zijn ten opzichte van de geringere bouwkosten bij verbouw. In 2025 geldt de Wkb dus alleen voor nieuwbouw die valt in gevolgklasse 1.