Als gemeenten zien we erop toe dat geld dat bestemd is voor zorg en ondersteuning, goed besteed wordt. Dat inwoners de zorg en ondersteuning krijgen die ze nodig hebben, met als uiteindelijk doel dat inwoners met behulp van deze zorg en ondersteuning zo optimaal mogelijk kunnen meedoen in de samenleving, voldoende zelfredzaam zijn, gezond en veilig opgroeien en groeien naar zelfstandigheid. We gaan efficiënt en effectief om met onze (schaarse) menskracht en middelen door een integrale aanpak en een focus op duidelijke communicatie en preventie, zodat risico’s op onrechtmatigheden en incidenten zoveel als mogelijk worden beperkt. Daar waar bewust of onbewust misbruik wordt gemaakt van onze schaarse middelen, treden wij op.
De uitgangspunten die de Lekstroomgemeenten hanteren zijn:
Voorkomen is beter dan genezen. Het begint bij preventie. Gemeenten en RBL hebben hierin een rol. Zij zorgen er bijvoorbeeld voor dat inwoners en aanbieders goed op de hoogte zijn van hun rechten en plichten, met als doel onrechtmatigheid zoveel mogelijk te voorkomen.
We werken volgens de cirkel van naleving (zie par. 2.2): het gaat niet alleen om toezicht en handhaving. Door goede communicatie en dienstverlening voorkomen we zoveel mogelijk onrechtmatigheid aan de voorkant.
We houden toezicht op de juiste besteding van zorggelden. Oftewel: of de verstrekte voorzieningen, middelen en persoonsgebonden budgetten die op grond van de Wmo en/of Jeugdwet zijn verstrekt worden ingezet waarvoor ze zijn bedoeld. Ons toezicht is proportioneel en conform de wettelijke kaders.
Inwoners en professionals kunnen vermoedens van onrechtmatig gebruik in de Wmo en Jeugdwet laagdrempelig melden via een meldpunt, dat bij alle gemeenten en Regionale Backoffice Lekstroom (RBL) op de website is vermeld.
Wanneer er sprake is van onrechtmatig gebruik sanctioneren wij op maat, conform een afwegingskader (zie par. 3.2). We hebben daarbij oog voor de ingewikkeldheid van de wet- en regelgeving en hanteren de menselijke maat. We maken daarbij onderscheid in verschillende vormen van onrechtmatigheid; niet elke onrechtmatigheid is ‘fraude’ (opzet).
Een toezichthouder rechtmatigheid functioneert onafhankelijk, ongeacht zijn organisatorische positie. Dat houdt o.a. in dat hij een oordeel vormt op basis van feiten en waarheidsvinding, objectief adviseert en op eigen initiatief onderzoeken kan starten.
Toezicht en handhaving zijn organisatorisch gescheiden. Toezicht wordt primair uitgevoerd door de toezichthouders. Contractmanagers en medewerkers sociaal teams hebben daarbij een signalerende rol. Handhaving geschiedt onder meer door de contractmanagers van RBL en door de gemeenten (bij bestuursrechtelijke maatregelen).
Hoofdstuk 2
Artikel 2.1
Visie en uitgangspunten met betrekking tot rechtmatigheid
Onderdeel van Beleidsregel preventie, toezicht en handhaving rechtmatigheid Wmo en Jeugdwet 2025 – regio Lekstroom