Lange tijd heeft het comfort van de mens centraal gestaan als teken van voorspoed en vooruitgang. In het afgelopen decennium is daar een kentering in gekomen doordat onze fysieke leefomgeving steeds vaker geconfronteerd wordt met een zeer wisselend weerbeeld, hevige neerslag en periodes van hitte en droogte. We herinneren ons de wateroverlast als gevolg van de extreme regenbuien in 2014 en 2015, daarna de drie droge zomers van 2018, 2019 en 2020 en steeds vaker een hittegolf.xxviiiKlimaatadaptatiestrategie Altena 2021-2027 Meer dan 90% van de Nederlandse gemeenten hebben nog niet goed vastgelegd hoe zij met deze gevolgen van klimaatverandering om willen gaan, zo ook onze gemeente.xxixwww.binnenlandsbestuur.nl
We beseffen dat wij met onze welvaart en manier van leven een meer dan evenredig beroep doen op onze aarde en haar natuurlijke grondstoffen. Onze opgave ligt dan ook op het op een duurzame wijze in balans brengen van ons comfort, het gebruik van natuurlijke hulpbronnen, de belasting van natuur en milieu en de aanpassing aan de verandering van het klimaat en onze leefomgeving.
Ons hele maatschappelijk functioneren is afhankelijk geworden van een goed functionerende energievoorziening. Afhankelijkheid van andere landen voor de levering van onze energie wordt daarbij steeds risicovoller zoals in de afgelopen jaren goed zichtbaar is geworden bij de levering van het gas dat wij verbruiken. Daarnaast gaat het gebruik van deze fossiele energiebronnen ook gepaard met een flinke uitstoot aan broeikasgassen.xxxEnergiestrategie gemeente Altena 2019-2046
Om de uitstoot van broeikasgassen en daarmee ook het verbruik van fossiele brandstoffen te verminderen heeft de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) de afspraak gemaakt dat in 2025 zeven miljoen woningen en één miljoen gebouwen in de Nederlandse gemeenten voldoende zijn geïsoleerd, van het aardgas af zijn en gebruik maken van duurzame warmte en elektriciteit.xxxi Klimaatakkoord, www.klimaatakkoord.nl De periode tot 2030 geldt als een aanloopperiode waarin ongeveer 20% van de totale opgave wordt aangepakt. Dat betekent dat er in de daaropvolgende 20 jaar nog een opgave van 80% ligt. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat de aanpak zich in de periode tot en met 2030 in ieder geval richt op het aardgasvrij-gereed maken van de woningen. Aan deze opgave zullen wij als gemeente ook een bijdrage moeten leveren.
In Altena heeft ongeveer 30% van alle woningen, dus zo’n 7.000 woningen, al een energielabel A of B. Dat betekent dat nog in ruim 15.000 woningen extra isolerende maatregelen nodig zijn. In de periode tot 2030 zal Altena, in lijn met de afspraken uit het Klimaatakkoord, 20% hiervan (dus 3.000 woningen) aardgasvrij-gereed maken.xxxiiWarmtevisie Altena September 2021
Naast de aanpassing en renovatie van de bestaande woningen zullen er ook nieuwe woningen gebouwd moeten worden. Bij de bouw van deze woningen moeten wij rekening houden met de aanpassingen die noodzakelijk als gevolg van de verandering van het klimaat. Denk hier aan het voorkomen van wateroverlast bij hevige neerslag of overstroming en het voorkomen van hitteproblemen in woningen.xxxiiiKlimaatadaptatiestrategie Altena 2021-2027, Beleidsvisie Riolering en Water 2019.
Mede door de oorlog in Oekraïne en klimaatverandering zijn grondstoffen schaarser en duurder geworden.xxxivwww.DNB.nl, www.NOS.nl, Het gebruik van primaire grondstoffen onder andere in de bouwsector is daardoor onder druk komen te staan. Het wordt hierdoor steeds lucratiever om secundaire grondstoffen in te zetten.
Tot slot vormt de georganiseerde criminaliteit die de integriteit van onze samenleving aantast en bedreigt een grote maatschappelijke opgave. Kenmerkend voor deze gezagsondermijnende criminaliteit is de verwevenheid tussen onderwereld en bovenwereld en het misbruiken van overheidsvoorzieningen. Vaak zijn mensen zich niet bewust van de handelingen die ze verrichten en de soms verregaande gevolgen die deze kunnen hebben.
Doelen
Wij willen als gemeente inzetten op een duurzame welvaart. Waarbij we erop sturen dat het welvaren van onze burgers een evenredig beroep doet op de fysieke leefomgeving.
Hierbij gaan we gezamenlijk met onze inwoners, bedrijven en organisaties er zorg voor dragen dat wordt ingezet op een adequate toegang tot duurzame energie. We anticiperen op het veranderende klimaat en het preventief aanpakken van ondermijnende criminaliteit.
In tabel 4 zijn de relaties binnen het resultaatgebied Maatschappelijke opgaven tussen de thema’s en de doelen die we willen bereiken weergegeven. Een sterretje (*) betekent dat er voor dat thema geen doel is geëxtraheerd binnen dit resultaatgebied.
Tabel 4: Resultaatgebied Maatschappelijke opgaven
Resultaatgebied
Thema
Doelen
Maatschappelijke opgaven
Bodem
**
Water
- In de uiterwaarden is voldoende ruimte voor water en natuur.
- Op industrieterreinen is meer ruimte voor waterberging.
Lucht
- Het opstellen van een integraal hittebeleid waarbij per wijk, gebouw, gebruiker wordt bekeken welke hittemaatregelen het beste werken en deze afstemmen op de klimaatadaptatiestrategie 2021-2027 van de gemeente Altena.
- Bij nieuwbouw of renovatie borgen dat voldaan wordt aan de eisen van klimaatadaptatie zoals ook opgenomen in de klimaatadaptatiestrategie 2021-2027 Altena en het Hitteplan.
Geur
**
Licht
**
geluid
**
Grondstoffen
- In 2046 is de gemeente Altena een circulaire gemeente.
- De herbruikbaarheid van ingezette (primaire) grondstoffen voor gemeentelijke bouwwerken neemt per jaar toe met een streven naar 90% herbruikbaarheid
Energie
- Gemeentebreed wordt minder energie verbruikt.
- In 2046 is de gemeente Altena een CO2 neutrale gemeente.
- Gemeentebreed minder verbruik van aardgas met als doel woningen en gebouwen aardgasvrij maken.
Gebruik
**
Afval(stoffen)
- Voorkomen dat afval ontstaat.
- Meer afval hergebruiken en/of recycelen.
- De illegale stort van afval tegengaan.
Veiligheid
**
ZZS
**
Verkeer
**
Natuur
**
Aanbod voorzieningen
**
Erfgoed
**
Bewoning
- Bouwwerken en gebruik in overeenstemming brengen met elkaar.
Ondermijnende criminaliteit
- Bij nieuwe ontwikkelingen op vrijkomende bedrijfslocaties hebben we extra aandacht voor het voorkomen van ondermijning.
- Aandacht voor bewustwording en weerbaarheid bij de inwoners.
- Zicht krijgen op ondermijnende criminaliteit.
Hoofdstuk 3 › Paragraaf 3.5
Artikel 3.5.1
Constateringen omgevingsscan
Onderdeel van Kaderstellend Beleid Preventie, Vergunningen, Toezicht en Handhaving 2025 – 2029: Probleemgerichte aanpak fysieke leefomgeving