Zowel kwantitatief als kwalitatief stelt een boom boven- en ondergronds eisen aan de groeiplaats. Hoe beter de bodem is (voeding, schimmels, bodemleven, vocht en zuurstof), hoe minder kubieke meters nodig zijn. Een langere omlooptijd houdt in dat de boom een grotere en betere groeiplaats krijgt waarin hij langer blijft doorgroeien en zich optimaal ontwikkelt.
De juiste boom op de juiste plek is het uitgangspunt bij aanplant van nieuwe bomen. waarbij de beschikbare ruimte leidend is. Bij het planten van een boom in de ideale situatie, wordt de groeiplaats zodanig ingericht dat de boom gezond en veilig kan uitgroeien en zijn beoogde ambitieleeftijd kan behalen. Indien de bomen vervangen worden kan de soortkeuze opnieuw worden overwogen, zodat boom en groeiplaats optimaal op elkaar worden afgestemd. Hierbij wordt gebruikt gemaakt van Boommonitor Online, een rekeninstrument behorende bij het Handboek Bomen.
Bijzonder waardevolle bomen krijgen een groeiplaats voor een beoogde omlooptijd van 80 jaar. Op die leeftijd heeft een boom zijn maximale omvang bereikt en zal hij nog lang kunnen doorleven, maar minimaal of niet in kroonvolume toeneemt. Per boomsoort is de benodigde groeiruimte berekend en vastgelegd in de Boommonitor, een instrument van het Norminstituut Bomen12https://www.norminstituutbomen.nl/instrumenten/boommonitor/. Per boomsoort en per ambitieniveau (marginaal, redelijk en optimaal) is aangegeven hoe groot de boom bij eindbeeld kan worden in kroondiameter en boomkroonvolume. Een marginale groeiplaats leidt tot een kleiner eindbeeld.
Hieronder laten we een rekenvoorbeeld zien van Boommonitor voor een zomereik (Quercusrobur). Bij optimale groeiplaatsinrichting zorgt bijna 50 kuub doorwortelbare ruimte voor 80 jaar gezonde groei. Er kan dan een boomkroonbedekking worden bereikt van 491 m2 en het boomkroonvolume kan 6.000 m3 worden.
De ontwikkeling van optimale groei is per tijdsinterval van 20 jaar af te lezen. De boomkroonbedekking bij maximaal 25 jaar valt net tussen de intervallen in.
Afbeelding 9: rekenvoorbeeld groeiplaatsinrichting Quercus robur.
Hoofdstuk 6 › Paragraaf 6.1
Artikel 6.1.2
GROEIPLAATSINRICHTING
Onderdeel van Bomenbeleid Land van Cuijk 2025